Skutki wyceny nieruchomości odnoszone są w pozostałe przychody lub koszty operacyjne

Budynki zaliczane do inwestycji powinny spełniać definicję ustawową określoną w art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z nią inwestycje to aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynikających z:

wprzyrostu ich wartości,

wuzyskania z nich przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów w zyskach),

wuzyskania innych pożytków.

W szczególności są to aktywa finansowe oraz te nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści.

W rozpatrywanym przypadku tak jest, ponieważ jednostka nabywa budynek w celu uzyskania z niego korzyści w sposób bezpośredni poprzez wzrost jego wartości albo uzyskania korzyści w postaci czynszu z najmu czy dzierżawy. [ramka]

Przychody uzyskane z posiadanego budynku zostaną zaksięgowane na koncie "Pozostałe przychody operacyjne". Koszty związane z utrzymywaniem nieruchomości zaliczonych do inwestycji, w tym także związane z aktualizacją wartości tych inwestycji, jak również z ich przekwalifikowaniem odpowiednio do środków trwałych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową bądź inaczej określoną wartość godziwą, zalicza się do "Pozostałych kosztów operacyjnych".

Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1a ustawy nieruchomości zaliczane do inwestycji wycenia się:

wwedług zasad stosowanych do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, określonych w pkt 1 oraz w art. 31, art. 32 ust. 1-5 i art. 33 ust. 1,

lub

wwedług ceny rynkowej bądź inaczej określonej wartości godziwej.

Cena rynkowa nieruchomości to cena, jaką aktualnie można osiągnąć ze sprzedaży nieruchomości, biorąc pod uwagę położenie, miejscowość lub dzielnicę, w której nieruchomość się znajduje.

Wycena w wartości godziwej polega na ustaleniu wartości nieruchomości w cenie rynkowej, a w przypadku braku aktywnego rynku na szacowaniu aktualnej wartości przez niezależnego rzeczoznawcę.

Nieruchomości zaliczane do inwestycji mogą być wyceniane na dzień bilansowy na zasadach obowiązujących dla środków trwałych, czyli w wartości nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszanych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

Skutki wyceny nieruchomości na dzień bilansowy odnoszone są w pozostałe przychody lub koszty operacyjne, czyli wynikowo, zgodnie z art. 3 ust 1 pkt. 32 ustawy o rachunkowości.

Sposób wyceny i ujęcie w ewidencji przedstawia przykład.

Definicja ustawowa

Przez inwestycje rozumie się "aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści".

PRZYKŁAD

Długoterminowe inwestycje

Jednostka nabyła 25 maja 2015 r. budynek w celu osiągnięcia korzyści inwestycyjnych. Zaliczyła więc nieruchomość do inwestycji długoterminowych.

Cena nabycia budynku wyniosła 3 000 000 zł

Stopa amortyzacji ustalona dla budynku wynosi 2,5 proc.

Wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę w trakcie wyceny wyniosła 3 300 000 zł.

Operacje gospodarcze:

1. Faktura za nabycie nieruchomości:

a. kwota netto 3 000 000 zł;

b. kwota VAT 690 000 zł;

c. kwota brutto 3 690 000 zł;

2. Przyjęcie nieruchomości do użytkowania 3 000 000 zł;

Naliczenie amortyzacji za okres 7 miesięcy

Odpis miesięczny - 3 000 000 zł x 2,5 proc. / 12 m-cy = 6250 zł

3. Odpis za 2015 rok 7 miesięcy x 6250 zł = 43 750 zł.

@RY1@i02/2016/050/i02.2016.050.00800040c.101.gif@RY2@

Prezentacja w bilansie

Inwestycje długoterminowe 2 956 250 zł

(3 000 000 zł - 43 750 zł)

Zysk/strata netto - 43 750 zł

Prezentacja w Rachunku zysków i strat

Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 43 750 zł

3. Faktura rzeczoznawcy za wycenę:

a. kwota netto 5000 zł;

b. kwota VAT 1150 zł;

c. kwota brutto 6150 zł;

4. PK - zaksięgowanie zwiększenia wartości nieruchomości o 300 000 zł.

@RY1@i02/2016/050/i02.2016.050.00800040c.102.gif@RY2@

Inwestycje długoterminowe 3 300 000 zł

(3 000 000 zł + 300 000 zł)

Zysk/strata netto 295 000 zł

Prezentacja w Rachunku zysków i strat

Pozostałe przychody operacyjne

Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 300 000 zł

Inne koszty operacyjne 5000 zł

Gabriela Borek

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 pkt 17, art. 3 ust. 1 pkt 32, art. 28 ust. 1 pkt 1a ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).