Poradnia rachunkowa

● Jakie dokumenty należy uwzględnić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego

● W tym roku utworzyliśmy rezerwę na podatek odroczony. Ujęto ją drugostronnie w kapitale z aktualizacji wyceny. W jaki sposób wykazać taką rezerwę w rachunku przepływów pieniężnych?

Zasady obliczania korekt do rachunku przepływów pieniężnych zostały unormowane w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 1 "Rachunek przepływów pieniężnych" (Dz.Urz. Ministerstwa Finansów z 2011 r. nr 6, poz. 26). Zmiana stanu rezerw jest piątą z kolei korektą.

W korekcie ujmuje się zmianę stanu rezerw na zobowiązania, wykazanych w poz. B.I pasywów bilansu. Zwiększenie stanu rezerw wykazuje się ze znakiem plus, a ich zmniejszenie ze znakiem minus. Zmiana stanu dotyczy rezerw wpływających na wynik finansowych. Gdyby zachodziła różnica między zmianą stanu tej pozycji w rachunku przepływów pieniężnych oraz analogiczną  zmianą stanu w bilansie, to przyczynę powstania różnicy wyjaśnia się w dziale 3 dodatkowych informacji i objaśnień. Różnice mogą wynikać właśnie ze zmiany stanu rezerw na odroczony podatek dochodowy, jeżeli rezerwę na podatek utworzono w ciężar kapitału z aktualizacji wyceny. Również Krajowy Standard rachunkowości nr 2 "Podatek dochodowy" zwraca uwagę na ustalenie zmiany stanu z tytułu rezerw wykazanych w korespondencji z "Kapitałem z aktualizacji wyceny". Przedstawia to przykład.

PRZYKŁAD

Zgodnie z KSR

Uproszczony bilans przedstawia tabela.

Aktywa trwałe	120 000	120 000	0
Środki trwałe	80 000	80 000
Inwestycje długoterminowe	40 000	40 000
Aktywa obrotowe	81 820	60 000
Zapasy	10 000	30 000	20 000
Materiały	10 000	10 000
Produkcja w toku		20 000
Środki pieniężne	12 620	20 000	-7380
Należności od odbiorców	59 200	10 000	-49 200
Razem aktywa	201 820	180 000	0

 

Kapitał własny	140 300	130 000
Kapitał podstawowy	110 000	110 000
Kapitał zapasowy	10 000	10 000
Kapitał z aktualizacji wyceny	8100	10 000
Zysk netto	12 200
Zobowiązania i rezerwy	61 520	50 000
Rezerwy razem	33 700	30 000	3700
Rezerwy z tytułu podatku dochodowego	13 700	8000
Rezerwy na świadczenia pracownicze	16 000	12 000
Pozostałe rezerwy	4 000	10 000
Zobowiązania publiczno prawne	7820		7820
Zobowiązania wobec dostawcy	20 000	20 000
Razem pasywa	201 820	180 000

Umorzenie środków trwałych 10 000

Księgowania:

Sp. 90 000				10 000 Sp.		Sp. 40 000
Sp. 10 000			Sp. 10 000			Sp. 20 000	7380 (10
			9c) 49 200
						20 000	7380
							12 620
10) 7380	20 000 Sp.			10 000 Sp.			110 000 Sp.
	7380 (7c
7b) 1380	9200 (9b			8000 Sp.		3) 10 000	10 000 Sp.
1380	9200			1900 (5
7820				3800 (6
			0	13 700
			13 700
5) 1900	10 000Sp.		11b) 34 000	40 000 (11a			12 000 Sp.
			11d) 3800	10 000 (11c			4000 (1
			37 800	50 000
			12 200
Sp. 20 000	34 000 (8		7a) 6000	3000 (2		11c) 10 000	10 000 (3
1) 4000				7000 (4
2) 3000
4) 7000
6) 3800	3800 (11d		8) 34 000	34 000 (11b		11a) 40 000	40 000 (9a

Objaśnienia:

1. PK - naliczono rezerwy na odprawy emerytalne kwota 4000 zł;

2. PK - naliczono rezerwę na niewykorzystane urlopy dla pracowników wynagradzanych w systemie akordowym i prowizyjnym kwota 3000 zł;

3. PK - rozwiązano rezerwę na prawdopodobny wydatek związany w postępowaniem sądowym w związku z wygraniem procesu sądowego kwota 10 000 zł;

4. PK - utworzono rezerwę na koszty napraw gwarancyjnych kwota 7000 zł;

5. PK - utworzono rezerwę na podatek dochodowy w związku ze wzrostem wartości posiadanych akcji - wzrost wartości został ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny kwota 1900 zł;

6. PK - utworzono rezerwę na podatek dochodowy kwota 3800 zł;

7. FA otrzymano fakturę za koszty napraw gwarancyjnych:

a) wartość netto 6000 zł;

b) VAT 1380 zł;

c) wartość brutto 7380 zł;

8. Sprzedano wytworzone wyroby gotowe - prosto z produkcji, zaliczając w koszt sprzedanych wyrobów kwota 34 000 zł;

9. FA - wystawiono fakturę za sprzedane wyroby:

a) wartość netto 40 000 zł;

b) VAT 9200 zł;

c) wartość brutto 49 200 zł;

10. WB - zapłacono fakturę za naprawy gwarancyjne kwota 7380 zł;

11. Ustalenie wyniku finansowego:

a) Przeksięgowano przychód ze sprzedaży wyrobów kwota 40 000 zł;

b) Przeksięgowano koszt wytworzonych sprzedanych wyrobów kwota 34 000 zł;

c) Przeksięgowano pozostałe przychody operacyjne 10 000 zł;

d) Przeksięgowanie podatku dochodowego 3800 zł.

Rachunek przepływów pieniężnych

1	2	3	4	5
A.			Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
	I.		Zysk (strata) netto	12 200
	II.		Korekty razem	-19 580
		1.	Amortyzacja
		2.	Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych
		3.	Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)
		4.	Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej
		5.	Zmiana stanu rezerw	1800
		6.	Zmiana stanu zapasów	20 000
		7.	Zmiana stanu należności	-49 200
		8.	Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych z wyjątkiem pożyczek i kredytów	7820
		9.	Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
		10.	Inne korekty
	III.		Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I+/-II)	-7380
B.			Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
	I.		Wpływy	0
	II.		Wydatki	0
	III.		Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I-II)	0
C.			Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
	I.		Wpływy
	II.		Wydatki
	III.		Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I-II)
D.			Przepływy pieniężne netto razem (A.III+/-B.III+/-C.III)	-7380
E.			Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym:
			- zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
F.			Środki pieniężne na początek okresu	20 000
G.			Środki pieniężne na koniec okresu (F+/-D), w tym:	12 620
			- o ograniczonej możliwości dysponowania	12 620

Informacja dodatkowa

1	2	3	4	5	6	7
1. Stan na początek roku obrotowego, w tym:	8000
z tytułu strat podatkowych
2. Zwiększenia, w tym:	3800	1900
z tytułu strat podatkowych
3. Zmniejszenia, w tym:
z tytułu strat podatkowych
4. Stan na koniec roku obrotowego, w tym:	11 800	1900
z tytułu strat podatkowych

Zmiana stanu rezerw w bilansie

Wyszczególnienie	BO	Zwiększenia	Zmniejszenia	BZ	Zmiana stanu
Rezerwa na podatek dochodowy ujęta w wyniku finansowym	8000,00	3800,00		11 800,00	3800,00
Rezerwa na świadczenia pracownicze	12 000,00	4000,00		16 000,00	4000,00
Pozostałe rezerwy	10 000,00	10 000,00	16 000,00	4000,00	-6000,00
Zmiana stanu	30 000,00	17 800,00	16 000,00	31 800,00	1800,00
Rezerwa na podatek dochodowy ujęta w kapitale - nie wpływa na korektę		1900,00		1900,00

Gabriela Suski ⒸⓅ

● W jednostce wystąpiły zdarzenia po dacie bilansu. Jak je uwzględnić w sporządzonym już sprawozdaniu?

Samo sporządzenie sprawozdania finansowego nie oznacza, że osoby odpowiedzialne za jego przygotowanie mogą nie brać pod uwagę zdarzeń, które mają miejsce już po przygotowaniu bilansu. Zagadnienie zdarzeń po dacie bilansu odnosi się do przypadków, które wystąpią w jednostce w następnym roku po roku obrotowym, za który sporządzone jest sprawozdanie finansowe, lecz dotyczą sytuacji zaistniałych w poprzednim roku. Takimi zdarzeniami mogą być:

1) ujawnienie dokumentów dotyczących zdarzeń gospodarczych minionego okresu,

2) decyzja urzędu skarbowego ustalająca zobowiązanie podatkowe za poprzedni rok obrotowy,

3) pozew sądowy przeciwko jednostce o odszkodowanie,

4) upadłość głównego odbiorcy czy dostawcy.

Niektóre z nich mogą powodować konieczność wprowadzenia zmian do sporządzonego, podpisanego, a nawet zbadanego przez biegłego rewidenta sprawozdania finansowego. Sposób ujęcia zdarzeń po dacie bilansu zależy przede wszystkim:

1) od tego, czy mają one istotny wpływ na sporządzone za rok poprzedni sprawozdanie finansowe,

2) od tego, czy powodują, że założenie kontynuowania działalności przez jednostkę nie jest uzasadnione,

3) od momentu otrzymania przez jednostkę informacji na ich temat.

W sytuacji gdy sporządzone sprawozdanie nie zostało jeszcze zatwierdzone, ale waga informacji jest tak duża, że kierownik jednostki uzna, iż zdarzenie późniejsze w istotny sposób wpływa na jego kształt, należy odpowiednio zmienić to sprawozdanie. Trzeba wtedy dokonać właściwych zapisów w księgach roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada lub zbadał. Jeżeli zdarzenia, które nastąpiły po dniu bilansowym, nie powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy, to odpowiednie wyjaśnienia trzeba zamieścić w informacji dodatkowej. Dotyczy to także zdarzeń, których nie można przedstawić wartościowo, np. rozpoczęcie nowego rodzaju działalności lub podjęcie uchwały o połączeniu z inną jednostką. Duża istotność tych zdarzeń powoduje zatem zmiany tylko w końcowej części dodatkowych not i objaśnień. Należy też oczywiście powiadomić biegłego rewidenta.

W sytuacji gdy informacja o zdarzeniu późniejszym dociera do jednostki po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania, to jego skutki należy ująć już w księgach roku obrotowego, w którym te informacje otrzymano. Wynika to z tego, że zatwierdzonego sprawozdania nie zmienia się, nawet jeśli sprawozdanie nie przedstawia rzetelnie i jasno sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego danej jednostki. Ujmując w księgach skutki zdarzeń po dacie bilansu, należy odróżnić je od wykrytych błędów, które zostały popełnione przy sporządzaniu sprawozdań w latach poprzednich. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeżeli w danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania za ten rok obrotowy jednostka stwierdziła popełnienie w poprzednich latach obrotowych błędu podstawowego, w którego następstwie nie można uznać sprawozdania za rok lub lata poprzednie za rzetelne i wiarygodne, to kwotę korekty spowodowanej usunięciem tego błędu odnosi się na kapitał własny i wykazuje jako zysk lub stratę z lat ubiegłych.

dr Katarzyna Trzpioła