Czy kara za nieterminowe wykonanie usługi to koszt

Dariusz Malinowski

doradca podatkowy, partner w Doradztwo Podatkowe KPMG

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem tych, które zostały wprost wyłączone w ustawie z kosztów podatkowych.

Ustawa wyłącza z kosztów podatkowych m.in. kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług, zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad, zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Powyższe wyłączenie dotyczy zatem zdarzeń gospodarczych spowodowanych wadliwością towarów lub robót i usług będących przedmiotem działalności podatnika. Wada jest zatem podstawową przyczyną wykluczenia zapłaconych kar z kosztów podatkowych.

Kary umowne poniesione z tytułu nieterminowego wykonania usługi mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, ponieważ nie są wprost wyłączone z kosztów podatkowych. W takim przypadku, choć kara umowna wynika z nienależytego (nieterminowego) wykonania zobowiązania, sama usługa nie może być uznana za wadliwą. Ponadto przyjmuje się, że ustawowy katalog kar umownych wyłączonych z kosztów podatkowych jest wyczerpujący. Jeśli więc kara umowna przysługuje wierzycielowi z innego tytułu niż wymienione powyżej, może stanowić koszt podatkowy, o ile wykazuje związek z prowadzoną działalnością i uzyskiwanymi z tego tytułu przychodami.

Zatem w sytuacji, gdy konieczność zapłaty kary umownej w związku z nieterminowym wykonaniem usług jest związana z uzyskiwanymi przez podatnika przychodami w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to wydatek na uregulowanie kary będzie dla niego kosztem podatkowym.

Z taką interpretacją zgadzają się organy podatkowe, podkreślając jednak, że ciężar prawidłowego udokumentowania wydatku, jak również wykazania związku przyczynowo-skutkowego między wydatkiem a uzyskaniem przychodu, spoczywa na podatniku.

Ewa Ciechanowska

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).