W jaki sposób należy ustalać różnice kursowe

starszy konsultant podatkowy w Mazars

W przypadku podatkowej metody rozpoznawania różnic kursowych przepisy wymagają, by do ich określenia użyć kursu faktycznie zastosowanego. Pojęcie to nie jest zdefiniowane przez ustawodawcę, jednak w praktyce za faktycznie zastosowany uznaje się kurs banku prowadzącego rachunek, po którym przeliczona jest określona kwota. Zgodnie z przepisami ustawy o CIT, jeśli nie jest możliwe określenie kursu faktycznie zastosowanego (np. rachunek prowadzony jest w zagranicznym banku, który nie publikuje kursów), do obliczenia różnic należy przyjąć kurs publikowany przez NBP.

Część organów twierdzi, że gdy z konta prowadzonego w euro regulowane są zobowiązania w euro, zastosowanie powinien mieć kurs publikowany przez bank prowadzący rachunek. Odmienne podejście nakazuje stosować kurs publikowany przez NBP. W przypadku bowiem regulowania zobowiązania w obcej walucie nie dochodzi do faktycznej wymiany pieniędzy na złote, dlatego też nie będziemy mieli do czynienia z kursem faktycznie zastosowanym. W konsekwencji do wyceny wartości różnic kursowych należy użyć kursu publikowanego przez NBP.

Mimo że w omawianej sytuacji stosunkowo łatwiejsze byłoby zastosowanie kursu publikowanego przez bank, prawidłowe wydaje się podejście, zgodnie z którym do zobowiązania wyrażonego w euro stosuje się kurs publikowany przez NBP. Taka koncepcja dominuje też w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 3 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1682/09 oraz z 27 września 2011 r., sygn. akt II FSK 524/10).

Od 2012 roku kurs publikowany przez bank będzie miał zastosowanie w przypadku: sprzedaży walut obcych; kupna walut obcych; otrzymania należności; zapłaty zobowiązań. W pozostałych przypadkach zastosowanie znajdzie kurs ogłaszany przez NBP. Nowe brzmienie przepisów nakazuje, by w przypadku zapłaty zobowiązań użyć kursu faktycznie zastosowanego, a więc kursu publikowanego przez bank.

Ustawodawca nie rozróżnił sytuacji, gdy regulowane zobowiązanie wyrażone jest w walucie obcej. W konsekwencji, bazując na literalnym brzmieniu nowych regulacji, od początku 2012 roku do określenia takich różnic kursowych zastosowanie znajdzie kurs faktycznie zastosowany, podczas gdy zgodnie z przeważającą linią orzeczniczą do końca 2011 roku zastosować należałoby kurs publikowany przez NBP.

Oprac. Magdalena Majkowska

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).