Poradnia podatkowa

Kiedy spółka wypłacająca dywidendę będzie płatnikiem

Czy firma zaliczy do kosztów prowizje bankowe

W jaki sposób wykazać straty z lat ubiegłych

Jak rozliczyć umorzenie pożyczki i odsetek

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze, a także świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza.

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o działalności leczniczej podmiotami leczniczymi są przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą we wszystkich przewidzianych formach oraz samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą.

Natomiast świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

Co do tego, że szpital jest podmiotem leczniczym, nie ma wątpliwości. Należy więc tylko rozstrzygnąć, czy usługi polegające na sprzedaży wykonywanych przez szpital zdjęć RTG w formie kliszy mogą zostać uznane za usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. W tym celu należy posłużyć się wykładnią językową. Profilaktyka to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk. Najogólniej są to działania i środki stosowane w celu zapobiegania chorobom. Profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed ich rozwinięciem poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma też na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.

W ramach profilaktycznej opieki medycznej nie jest diagnozowana żadna choroba, bowiem centralnym jej elementem jest obserwacja i badanie pacjenta właśnie w celu uniknięcia konieczności przyszłego diagnozowania i leczenia ewentualnych chorych. Jednocześnie działania profilaktyczne mają na celu przede wszystkim zapobieganie chorobom. Zdjęcie RTG stanowi integralną część opieki medycznej nad pacjentem, bez której nie może być mowy o ochronie, w tym o utrzymaniu bądź przywróceniu dobrego stanu zdrowia osób. Zatem należy przyjąć, że wykonywane przez szpital usługi wydawania prześwietleń na kliszy służą zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Skoro tak, to mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

Podstawa prawna

Art. 43 ust. 1 pkt 18 i 18a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 z późn. zm.).

W myśl przepisów ustawy o CIT wszelkie wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy, podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Musi jednak wykazać związek przyczynowo-skutkowy między tymi wydatkami a osiąganymi przychodami.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 - 4e ustawy o CIT koszty dzieli się na koszty bezpośrednio związane z przychodami oraz koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, tzw. koszty pośrednie. Z kolei data potrącalności kosztów zależy od charakteru ich powiązania z przychodem podatkowym. Co do zasady, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. Natomiast koszty pośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to wówczas stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia kosztu podatkowego uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

W rozpatrywanym przypadku wydatki związane z opłatami prowizyjnymi nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, lecz ich poniesienie stwarza możliwość korzystania ze środków finansowych wydatkowanych na bieżącą działalność firmy, a więc warunkuje pośrednio uzyskanie przychodu. Zatem koszty prowizji i innych opłat związanych z zawieraniem umowy kredytu bankowego stanowić będą dla firmy koszty uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, rozumianej jako moment ujęcia kosztu w księgach rachunkowych.

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 4 - 4e ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Strata jest nadwyżką kosztów uzyskania przychodów nad sumą przychodów, określaną za rok podatkowy, o którą podatnik ma prawo obniżyć dochód uzyskany w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. Przy tym podatnik ma prawo wyboru, w których latach i w jakiej wysokości dokona odliczeń. Zasada ta wyznacza ramy czasowe odliczania strat. Z reguły stratę taką uwzględnia się w rozliczeniu rocznym. Przepisy ustawy o CIT regulujące zasady rozliczania strat nie wykazują jednak, czy rozliczenia takiego należy dokonać dopiero po zakończeniu danego roku podatkowego, czy też w jego trakcie.

Ponadto podatnik musi pamiętać o zachowaniu warunku dotyczącego dopuszczalnej kwoty odliczenia w każdym roku podatkowym. W danym okresie rozliczeniowym może zostać rozliczona część straty z kilku poprzednich lat. Ważne jest to, że wysokość odliczenia we wszystkich kolejnych latach nie może przekroczyć 50 proc. kwoty każdej poniesionej straty (wysokość tę należy zatem ustalać odrębnie dla każdej ze strat podatkowych poniesionych w latach ubiegłych).

Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odliczenia straty można dokonać już w trakcie roku podatkowego przy ustalaniu zaliczek na podatek. W takiej sytuacji nie będzie podstaw do stwierdzenia, że podatnik nie dopełnił obowiązku wpłaty zaliczki lub zaniżył zaliczki na podatek dochodowy.

Zatem w opisanym stanie faktycznym spółka może - przy uwzględnieniu maksymalnej (50-proc.) dopuszczalnej wysokości tego odliczenia i wystąpieniu dochodu pozwalającego na dokonanie stosownego odliczenia - odliczyć poniesione w poprzednich latach straty już w trakcie roku podatkowego, przy obliczaniu zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób prawnych, począwszy od dowolnego miesiąca roku podatkowego. Musi tylko pamiętać, że nawet gdyby pozwalała na to wielkość osiąganego dochodu, nie może obniżyć go o całą kwotę poniesionej w latach wcześniejszych straty.

Warto też dodać, że w sytuacji gdyby spółka dokonała odliczenia straty z lat ubiegłych w trakcie roku podatkowego, za który w zeznaniu rocznym wykaże stratę i w związku z tym nie będzie mogła skorzystać z odliczenia, to nie traci ona prawa do odliczenia straty, którą zaliczkowo odliczyła.

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 5 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Ustawa o CIT stanowi, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich został on osiągnięty. Z kolei przychodem są w szczególności otrzymane pieniądze lub wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Zatem przekazanie środków finansowych o charakterze zwrotnym nie tworzy ani przychodu, ani kosztu zarówno w momencie ich udostępnienia, jak i zwrotu. Zdarzenie to jest więc obojętne podatkowo, niezależnie od formy jego udokumentowania. Opodatkowaniu podlega natomiast wynagrodzenie uzyskane z tytułu oddania do dyspozycji otrzymującego środki finansowe, czyli otrzymane odsetki.

W rozpatrywanym przypadku pożyczkodawca dobrowolnie chce zrezygnować z otrzymania korzyści związanych z udzieleniem pożyczki poprzez zawarcie z pożyczkobiorcą umowy o zwolnieniu go z długu. W takiej sytuacji po stronie polskiej spółki nie powstanie z tego tytułu przychód do opodatkowania. W podobnej sprawie stanowisko zajął dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, który w interpretacji z 1 lipca 2011 r. (nr IPPB1/415-374/11-2/EC) stwierdził, iż: "w świetle przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych nie rozpoznaje się przychodu w postaci utraconych korzyści np. umorzonych pożyczek lub odsetek od pożyczki. W związku z powyższym umorzenie części lub całości kwot pożyczek oraz części lub całości odsetek nie będzie wywoływało skutków podatkowych u pożyczkodawcy, a zatem umorzone pożyczki oraz odsetki od pożyczki nie będą stanowiły dla Wnioskodawcy jako pożyczkodawcy przychodu".

Ponieważ przepisy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych są w omawianym przypadku spójne z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, należy stwierdzić, iż stanowisko przedstawione w cytowanej interpretacji odnosi się także do rozpatrywanej tu sytuacji.

Opodatkowanie CIT miałoby miejsce jedynie w przypadku spłaty przez pożyczkobiorcę odsetek od udzielonej mu pożyczki. Natomiast umorzenie pożyczki wraz z odsetkami nie spowoduje po stronie pożyczkodawcy powstania korzyści, które podlegałyby opodatkowaniu.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 14 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Zasadniczo podatek dochodowy od dochodów (przychodów) z dywidendy oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terenie Polski ustala się w wysokości 19 proc. uzyskanego przychodu. Jednak od tej zasady ustawodawca przewidział wyjątek. I tak, zwalnia się od podatku dochodowego dochody (przychody) z dywidend, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

● wypłacającym dywidendę jest spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego, mająca siedzibę lub zarząd w Polsce,

● uzyskującym dochody (przychody) z dywidend jest spółka podlegająca w Polsce lub w innym państwie Unii Europejskiej, lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

● spółka otrzymująca dywidendę posiada bezpośrednio nie mniej niż 10 proc. udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej dywidendę, a ponadto nie korzysta ona ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Jak z tego wynika, warunkiem zastosowania zwolnienia z opodatkowania CIT jest posiadanie przez spółkę uzyskującą dochody (przychody) z dywidend w spółce wypłacającej te należności udziałów (akcji) w wysokości co najmniej 10 proc. nieprzerwanie przez 2 lata. Wymóg nieprzerwanego posiadania udziałów (akcji) przez wspomniany okres nie musi być spełniony w dacie dokonywania wypłaty dywidendy. Dochód ten korzysta ze zwolnienia również wówczas, gdy uzyskujący go podatnik posiada wymagany procent udziałów (akcji) przez okres krótszy niż 2 lata, lecz stan ten nie ulegnie zmianie do momentu upływu wymaganego okresu 2 lat. W przypadku niedotrzymania tego warunku podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku, wraz z odsetkami za zwłokę, od dochodów z wypłaty dywidendy w wysokości 19 proc. do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym utracił prawo do zwolnienia.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że spółka posiada więcej niż 10 proc. udziałów spółki dokonującej wypłaty dywidendy i nie zamierza ich sprzedawać w ciągu 2 lat. Jeśli ponadto podlega ona na terenie Polski opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów i nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania, to dochód, jaki uzyska z tytułu wypłaty dywidendy, może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Zatem i spółka wypłacająca dywidendę nie będzie zobowiązana jako płatnik do naliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku z tytułu wypłaconej dywidendy.

Ważne

Warunkiem zastosowania zwolnienia z opodatkowania CIT jest posiadanie przez spółkę uzyskującą dochody z dywidend w spółce wypłacającej te należności udziałów (akcji) w wysokości co najmniej 10 proc. nieprzerwanie przez 2 lata

Podstawa prawna

Art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 4, 4a i 4b ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Alina Wróbel

ekspert podatkowy