Czy firma zaliczy do kosztów wydatki na prace rozwojowe zakończone niepowodzeniem

ekspert podatkowy w KPMG

Działalność innowacyjna spółek jest w Polsce w dużym stopniu wspierana przez prawo podatkowe. Przykładowo, zawarte w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) rozwiązanie w postaci ulgi technologicznej przewiduje bardzo preferencyjne traktowanie podmiotów nabywających nowe technologie, poprawiające zarówno jakość produktów czy usług, jak i ogólną efektywność funkcjonowania przedsiębiorstwa. Innym korzystnym dla podatników rozwiązaniem, mającym zastosowanie od 1 stycznia 2009 r., jest przewidywany przez ustawę o CIT sposób podatkowego rozliczania kosztów prac rozwojowych.

Zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem art. 15 ust. 4a ustawy o CIT podatnik może odnosić wydatki na prace rozwojowe do kosztów uzyskania przychodu jednorazowo w roku podatkowym ich zakończenia lub na bieżąco w miesiącu ich poniesienia. Dodatkowo, jeżeli efektem prac będzie stworzenie nowej wartości niematerialnej i prawnej ujęcie wydatków w kosztach, może następować poprzez odpisy amortyzacyjne. Podatnik może więc w sposób dla siebie optymalny sterować momentem rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów z tytułu prac rozwojowych. Dodatkowo, w przypadku dwóch pierwszych metod (rozpoznawania kosztów na bieżąco w miesiącu ich poniesienia lub jednorazowo w roku zakończenia prac rozwojowych) nie ma także znaczenia, czy prace rozwojowe zostały zakończone wynikiem pozytywnym, czy negatywnym. Jeśli zatem prace te zakończą się fiaskiem, w dalszym ciągu wydatki z nimi związane będą mogły stanowić koszty uzyskania przychodów - o ile podatnik będzie w stanie udowodnić, że wydatki te zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Jest to zgodne z uzasadnieniem do ustawy zmieniającej ustawę o CIT, wprowadzającej wspomniane rozwiązanie, w którym czytamy: "Umożliwienie przedsiębiorcom pełnego i bieżącego rozliczenia ponoszonych kosztów prac rozwojowych już w trakcie ich trwania może przyczynić się do istotnego wsparcia prorozwojowego".

Należy dodać, że także przed 1 stycznia 2009 r. koszty prac rozwojowych mogły być kosztem uzyskania przychodu - niezależnie od ich wyniku - w momencie zakończenia tych prac, o ile miały one na celu osiągnięcie przychodu i nie została stworzona wartość niematerialna i prawna podlegająca amortyzacji. Wzmocnienie tej preferencji poprzez dopuszczenie rozpoznawania takich kosztów w wybranym przez podatnika momencie świadczy o zaangażowaniu ustawodawcy w propagowanie nowoczesnej i innowacyjnej wiedzy technicznej.

Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że w przypadku gdy prace rozwojowe przyniosły wynik negatywny i nie została stworzona żadna wartość niematerialna i prawna podlegająca amortyzacji, podatnik ma prawo rozpoznać poniesione koszty jako podatkowe w roku zakończenia prac rozwojowych.

EC

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).