Urząd może zweryfikować ustalone ceny usług konsultingowych

Jeśli spółka nie przedstawi, mimo wezwania organów, dokumentów dotyczących ceny usług konsultingowych ustalonych z podmiotem powiązanym kapitałowo, to organ może wybrać jedyny możliwy sposób weryfikacji prawidłowości ustalonej ceny.

Sprawa dotyczyła spółki, która jest częścią międzynarodowej grupy spółek powiązanych z sobą kapitałowo, o której mówi art. 11 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j.Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Dyrektor urzędu kontroli skarbowej określił spółce zobowiązanie w CIT za 2006 r. Według organu spółka zawyżyła wartość usług konsultingowych zakupionych od niemieckiego partnera (spółki powiązanej kapitałowo). Na podstawie analizy umowy konsultingu stwierdził, że warunki współpracy między firmami różniły się od tych, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty. W ocenie organu wynagrodzenie za świadczenie usług zostało ustalone ryczałtowo, a przyjęty sposób wyliczenia kosztów niemieckiego kontrahenta służył przeniesieniu kosztów jego funkcjonowania na polską spółkę córkę. Dlatego też na podstawie par. 3 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określenia dochodów podatników w drodze oszacowania cen transakcji dokonywanych przez tych podatników (Dz.U. nr 128, poz. 833 z późn. zm.) organ ustalił samodzielnie wartość rynkową przedmiotu transakcji w oparciu o obliczone na nowo koszty i po uwzględnieniu współczynnika obciążenia spółki kosztami kontrahenta. Zastosował przy tym metodę rozsądnej marży ("koszt plus"), o której mowa w art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT.

W skardze do WSA w Warszawie spółka zarzuciła organom, że kwestionując warunki, na jakich zawarto umowę konsultingu, nie wskazały, na jakie warunki spółka powinna się zgodzić. W ocenie spółki organy podatkowe, podważając sporządzoną dokumentację, powinny przeprowadzić kalkulację we własnym zakresie, a nie wybiórczo przyjmować bądź odrzucać poszczególne dane zawarte w jej dokumentacji.

WSA oddalił skargę spółki. Zaakceptował stanowisko organów, że warunki, na jakich zawarto umowę, odbiegały od tych, na które przystałyby podmioty niepowiązane kapitałowo. Przy ustalaniu wartości usługi konsultingu niemiecka spółka zaliczyła do bazy kosztowej koszty, których na podstawie par. 6 rozporządzenia ministra finansów nie można uwzględnić przy określaniu wartości - koszty ogólne zarządu.

NSA utrzymał w mocy rozstrzygnięcie sądu I instancji.

Według NSA dyrektor izby skarbowej trafnie zasygnalizował w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że to podmioty powiązane (podatnicy) obowiązane są dostarczyć dane pozwalające organom podatkowym na weryfikację cen w transakcjach między nimi.

NSA w pełni podzielił pogląd, że ani przepisy ustawy o CIT, ani przepisy rozporządzenia nie nakładają na organy podatkowe obowiązku sporządzenia stosownej dokumentacji w razie ustalenia dokonania transakcji na warunkach odbiegających od warunków rynkowych. NSA wskazał na istotną rolę dokumentacji tworzonej przez podatnika jako dowodu przy szacowaniu przez właściwy organ cen (dochodów) z uwagi na transakcje między podmiotami powiązanymi.

Sąd podkreślił, że jest różnica między ciężarem dowodzenia a przekazywaniem informacji o faktach (okolicznościach) sprawy mających istotne znaczenie dla wyniku postępowania podatkowego.

Wyrok NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1589/11, prawomocny.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100030h.802.jpg@RY2@

Piotr Wiewiórka ,dyrektor w zespole cen transferowych PwC

Stanowisko sądu, że na podatniku spoczywa obowiązek przedstawienia danych pozwalających "organom podatkowym na weryfikację cen", powinno zostać ograniczone jedynie do obowiązku przedstawienia danych, jakie podatnik posiada (a nie wszelkich danych). Regulacje art. 11 ustawy o CIT nie nakładają bowiem na podatnika obowiązku stosowania określonych metod ustalania cen. Po jego stronie leży wyłącznie obowiązek określania cen na poziomie rynkowym. To organ musi dowieść, że podatnik zaniedbał tego obowiązku, i w takim przypadku może dokonać oszacowania cen na podstawie określonych metod. Stąd podatnik ma obowiązek dostarczenia informacji (o ile może racjonalnie mieć do nich dostęp) na żądanie organu, ale to organ powinien wykazać się aktywnością w ich pozyskaniu, nie ograniczając się w tym zakresie do danych w gestii podatnika. Brak możliwości zastosowania metod szacowania cen (np. ze względu na brak stosownych informacji) powoduje, że organ powinien od szacowania odstąpić. Warto zastanowić się, jakie jeszcze wnioski można wyciągnąć z powołanego wyroku. Jak się wydaje, kluczowe są: po pierwsze, istotna rola dowodowa dokumentacji, o której mowa w art. 9a ustawy o CIT - powinna ona zawierać stosowną analizę finansową i ekonomiczną; po drugie, postulat, aby spory w zakresie cen transferowych rozstrzygać na etapie kontroli czy postępowania podatkowego, ze względu na możliwość prowadzenia skutecznej polemiki w zakresie argumentów ekonomicznych.

Oprac. Przemysław Molik