Cash pooling i podatek u źródła

TOMASZ RYSIAK

prawnik w Kancelarii Prawniczej Magnusson

Przedsiębiorcy uczestniczący w cash poolingu zazwyczaj mieli problemy z prawidłowym opodatkowaniem dokonywanych operacji podatkami pośrednimi czy też kwestii niedostatecznej kapitalizacji i braku możliwości zaliczenia części wypłacanych odsetek do kosztów uzyskania przychodu.

Obecnie, w świetle niedawnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 marca 2009 r. (sygn. akt ISA/Gd 817/08), podatnicy uczestniczący w umowie cash poolingu, w której uczestniczą również spółki niebędące polskimi rezydentami podatkowymi, mogą mieć dodatkowy problem związany z potrącaniem odpowiedniej wysokości podatku u źródła. Zgodnie bowiem z przywołanym orzeczeniem, WSA potwierdził stanowisko organów podatkowych, które uznały, że podatnik wypłacający odsetki pool leaderowi w ramach umowy cash poolingu może potrącać podatek u źródła w wysokości wynikającej z odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania łączącej Polskę z krajem rezydencji pool leadera, tylko w przypadku gdy pool leader może zostać uznany za ostatecznego odbiorcę odsetek. Przy czym zarówno organy podatkowe, jak i WSA uznały, że pool leader nie jest ostatecznym odbiorcą odsetek, nawet w przypadku gdy odsetki te dystrybuuje do pozostałych uczestników systemu według własnego uznania i wykonuje wobec odsetek czynności władcze, wykraczające swoim zakresem poza zwykłą dystrybucję odsetek do uczestników. Jak bowiem wynika z uzasadnienia przedmiotowego wyroku, fakt, że pool leader pełni rolę zarządzającego systemem i podejmuje inne związane z rozliczeniami finansowymi funkcje, nie jest tożsamy z wyłącznym władaniem zgromadzonymi w systemie środkami finansowymi.

Dlatego też WSA uznał, że podatnik dokonujący wypłaty odsetek na konto pool leadera powinien potrącić podatek u źródła w odpowiedniej wysokości wynikającej z każdej z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych pomiędzy Polską a krajami rezydencji uczestników umowy cash poolingu otrzymujących przypadku danej wypłaty odsetki.

To rozwiązanie oznacza, że nie dość, że podatnik w momencie wypłaty odsetek będzie musiał mieć informację na temat treści umów o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczących wszystkich uczestników systemu cash pooling, to również będzie musiał mieć informację odnośnie do proporcji odsetek przypadających na danego uczestnika umowy. W praktyce uzyskanie w momencie wypłaty odsetek informacji niezbędnych do prawidłowego zdaniem WSA rozliczenia umowy będzie niemożliwe. W tym przypadku jedynym rozwiązaniem, pozwalającym podatnikowi na uczestnictwo w umowie cash poolingu, jest pobieranie podatku w wysokości 20 proc., co z pewnością uczyni uczestnictwo w cash poolingu nieopłacalnym.