Spółka holdingowa jest opłacalna, gdy przyszłe zyski przekroczą koszty jej działalności

Spółka holdingowa jest potocznym określeniem spółki, która inwestuje w udziały lub akcje w innych spółkach. Spółka holdingowa, jako wspólnik w innej spółce lub spółkach (spółka-córka), często ma decydujący wpływ na działalność spółki-córki wskutek objęcia kontrolnego pakietu udziałów lub akcji oraz zapewnienia wpływu na obsadę wszystkich lub większości stanowisk w jej organach zarządzających lub kontrolnych.

Spółki holdingowe kojarzą się z rajami podatkowymi, a więc z lokalizacjami, w których nie płaci się podatków. Jak wyjaśnia Monika Dziedzic, radca prawny i doradca podatkowy w MDDP, na początku lat 90. XX wieku rzeczywiście korzystano z lokalizacji będących typowymi rajami podatkowymi. Wówczas lokowane tam były polskie inwestycje z tzw. szarej strefy. Od kilku lat to się zmienia ze względu na sposób postrzegania tych lokalizacji. Nie są one dobrze widziane przez inwestorów czy organy podatkowe. Minister finansów wydał nawet rozporządzenie w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową dla celów podatku dochodowego, do której należą Bahamy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, wyspa Man, Kajmany, Gibraltar. Ponadto, wiele państw europejskich wprowadziło przepisy dotyczące spółek holdingowych, uznając, że lepiej, gdy spółki te są zarejestrowane w danym państwie, ponieważ wiąże się z uzyskiwaniem przez to państwo dodatkowych wpływów podatkowych oraz zatrudnianiem lokalnych pracowników. Przykładowo w Szwecji, Hiszpanii, Holandii, Luksemburgu, Belgii, Danii, Austrii, Czechach, na Węgrzech i na Cyprze obowiązuje specjalny reżim podatkowy dla spółek holdingowych. Regulacje obowiązujące w tych państwach przewidują zwolnienie z podatku dochodowego dywidend otrzymanych od spółek zależnych oraz dochodów ze sprzedaży ich udziałów bądź akcji. Jeśli zatem spółka holdingowa zostanie założona w którymś z tych państw, to nie zapłacimy podatku od dywidend i podatku od sprzedaży jej spółki-córki z siedzibą w Polsce lub w innym państwie. Zwolnienie z podatku dywidend wypłacanych między spółkami członkowskimi wynika również wprost z przepisów unijnych.

– Posiadanie spółki holdingowej za granicą ułatwi również życie tym firmom, które prowadzą działalność w różnych krajach unijnych lub różne biznesy w jednym państwie. W sytuacji gdy jedna działalność przynosi zyski, można je przeznaczyć na dalsze inwestycje bez konieczności zapłacenia podatku, który pomniejszyłby posiadane środki inwestycyjne – wskazuje Monika Dziedzic.

Zwolnienie zysków kapitałowych, czyli dywidend i dochodów ze zbycia udziałów lub akcji, z podatku zwiększa konkurencyjność między państwami oraz świadczy o świadomości danego państwa, jak konieczne są kolejne inwestycje. Polskie przepisy podatkowe nie wspierają przedsiębiorców, którzy chcą rozwijać własną działalność w Polsce lub za granicą.

– Jeśli polski przedsiębiorca założy bezpośrednio spółkę zależną w innym kraju, dochody ze sprzedaży jej udziałów będą opodatkowane 19-proc. polskim podatkiem dochodowym. Tyle samo zapłacą polskie firmy, które sprzedają część udziałów np. zagranicznemu inwestorowi – wylicza Monika Dziedzic.

Dodaje, że jeżeli w danym państwie jest przewidziane zwolnienie z podatku dla zysków kapitałowych, to inwestując środki uzyskane z dywidendy lub sprzedaży akcji, przedsiębiorca ma pełną kwotę do dyspozycji na dalsze inwestycje. Natomiast jeżeli środki są przeznaczone na indywidualne cele osoby fizycznej, to podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Monika Dziedzic wskazuje, że państwa, które należą do Unii Europejskiej, a przy tym przewidują zwolnienie z opodatkowania zysków kapitałowych, są lepszym miejscem do ulokowania spółki niż tzw. raje podatkowe.

– W tych ostatnich nie możemy bowiem korzystać ze zwolnień podatkowych przewidzianych w dyrektywach unijnych oraz umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę. Chodzi m.in. o podatki pobierane od dywidend w kraju siedziby spółki zależnej lub neutralność podatkową przy ewentualnych restrukturyzacjach polegających na połączeniach, podziałach czy przeniesieniu własności akcji – argumentuje nasza rozmówczyni z MDDP.

Poszczególne państwa wymagają zazwyczaj spełnienia pewnych warunków dotyczących liczby udziałów lub okresu ich posiadania, tak aby zwolnienie podatkowe nie było wykorzystywane przez spekulantów. Monika Dziedzic podaje, że przykładowo dywidendy otrzymane od spółki zależnej przez spółkę holdingową w Luksemburgu mogą być zwolnione z luksemburskiego podatku dochodowego, m.in. jeżeli spółka-matka posiada udziały w spółce-córce przez co najmniej 12 miesięcy i jest właścicielem minimum 10 proc. jej kapitału lub cena nabycia udziałów czy akcji tej spółki wynosi od 1,2 mln euro wzwyż. Wymagania dotyczące minimalnego kapitału w spółce zależnej posiadają również Holandia lub Hiszpania.

Podobnie zwolnienie z podatku dochodów ze sprzedaży udziałów lub akcji może w niektórych krajach zależeć od tego, ile czasu były one w posiadaniu spółki holdingowej. Przykładowo, w Luksemburgu lub Austrii okres ten wynosi 12 miesięcy. Różne zasady dotyczą także zwalniania z podatku dywidend. Przykładowo dywidendy otrzymywane od spółki zależnej przez spółkę holdingową w Szwecji mogą być zwolnione ze szwedzkiego podatku dochodowego, m.in. jeżeli spółka holdingowa jest właścicielem co najmniej 10 proc. kapitału spółki zależnej. Wymagania dotyczące minimalnego udziału obowiązują również m.in. w Holandii, Hiszpanii na Cyprze. W Polsce zwolnienie jest możliwe, jeżeli polska spółka otrzymująca dywidendy posiada co najmniej 10 proc. udziałów w spółce zależnej przez okres co najmniej dwóch lat – mamy zatem taki częściowy reżim holdingowy. Niestety, nie na tyle zachęcający, aby w Polsce powstawały spółki holdingowe. W sytuacji gdy większość państw unijnych posiada regulacje dotyczące spółek holdingowych, Polska wiele traci jako państwo mniej konkurencyjne w tym zakresie nie tylko od Holandii, Luksemburga czy Cypru, ale nawet od Węgier, Czech czy Austrii.