Kapitalizacja odsetek od pożyczek i kredytów jest formą zapłaty

Skapitalizowane odsetki od zaciągniętych pożyczek stanowią koszt uzyskania przychodów u pożyczkobiorcy. Po stronie pożyczkodawcy kwalifikować je należy jako przychód podlegający opodatkowaniu i stanowiący zapłatę. Wypłata oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek. Sama kapitalizacja jest formą zapłaty odsetek.

Spółka otrzymuje i będzie otrzymywać od podmiotów powiązanych, tj. spółki matki i spółek sióstr, pożyczki. Pieniądze są wypłacane w kilku transzach rocznie o łącznej wysokości przekraczającej trzykrotność kapitału zakładowego. Zgodnie z umowami, odsetki od pożyczki będą podlegać kapitalizacji na koniec każdego okresu odsetkowego (np. kwartału, roku) i powiększać kapitał pożyczki, od którego naliczone będą odsetki w następnych okresach odsetkowych.

Spółka zapytała organy podatkowe, czy skapitalizowane odsetki od pożyczek udzielonych przez podmioty powiązane mogą być dla niej kosztem podatkowym w momencie ich kapitalizacji? W jej ocenie tak. Organ podatkowy zgodził się, że skapitalizowane odsetki będą kosztem uzyskania przychodów w momencie ich kapitalizacji. Jednak uznał, że do spółki ma zastosowanie ograniczenia z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT.

W interpretacji zwrócono uwagę, że pożyczkodawcą jest spółka matka, która posiada 100 proc. udziałów w kapitale zakładowym podatniczki oraz spółki siostry, w których spółka matka posiada nie mniej niż po 25 proc. udziałów. W związku z tym podatniczka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko odsetki od wartości zadłużenia nieprzekraczającego trzykrotności swojego kapitału zakładowego. Gdy wartość zadłużenia na dzień kapitalizacji odsetek przekroczy tę kwotę, to wówczas odsetki liczone proporcjonalnie nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów.

Spółka zaskarżyła interpretację do sądu. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację organom podatkowym. Sąd podkreślił, że skapitalizowane odsetki od zaciągniętych pożyczek (kredytów) stanowią koszt uzyskania przychodów u pożyczkobiorcy. W związku z tym po stronie pożyczkodawcy kwalifikować je należy jako przychód podlegający opodatkowaniu i stanowiący zapłatę. Wypłata oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek. A zatem sama kapitalizacja odsetek powoduje u płatnika obowiązek odprowadzenia podatku u źródła od uzyskanego przez pożyczkodawcę przychodu. Zatem kapitalizacja odsetek powoduje powstanie przychodu, a po stronie pożyczkodawcy jest kosztem uzyskania przychodów. W ocenie sądu sama kapitalizacja jest formą zapłaty odsetek. Nie można uznać, że w przypadku kapitalizacji odsetek nie mamy do czynienia z zapłatą odsetek. Jest to rodzaj zapłaty, w przeciwnym razie płatnik nie byłby obowiązany do zapłaty podatku od skapitalizowanych odsetek.

Zdaniem sądu do spółki miał zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT. Tym samym skarżąca musiała zastosować ograniczenie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów skapitalizowanych odsetek przewyższających w dniu kapitalizacji trzykrotność kapitału zakładowego przy spełnieniu pozostałych warunków. Sąd zauważył też, że sama kapitalizacja odsetek nie podważa tego, że określona kwota odsetek jest pozostawiona do dyspozycji odbiorcy.

Ponadto sąd zgodził się z fiskusem, że w wyniku kapitalizacji odsetek pożyczkobiorca (kredytobiorca) pozostawia odsetki do dyspozycji pożyczkodawcy kredytodawcy), który z kolei rozporządza nimi poprzez doliczenie ich do kwoty kapitałowej pożyczki (kredytu). W konsekwencji, mimo braku fizycznego wpływu odsetek na rachunek pożyczkodawcy (kredytodawcy), otrzymuje on wynagrodzenie za udostępnienie kapitału stanowiące przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Opracowała Aleksandra Tarka