Do oprocentowania pożyczek wewnątrzgrupowych można stosować ceny nierynkowe

Szacowanie wysokości odsetek należnych z tytułu pożyczki (kredytu) udzielonej między podmiotami powiązanymi ma szczególny charakter unormowany w przepisach o cenach transferowych, które wskazują, że oszacowanie rynkowego poziomu odsetek musi być oparte na wysokości najniższych odsetek, jakie podatnik zaciągający pożyczkę od podmiotu powiązanego musiałby zapłacić podmiotowi niezależnemu.

Dokonując szacowania rynkowego poziomu odsetek, należy brać pod uwagę czynniki wpływające na porównywalność transakcji. Należą do nich z pewnością warunki, na jakich analizowana pożyczka (kredyt) została udzielona, np: ryzyko kredytowe, waluta, w której udzielono finansowania; moment, w którym pożyczka została udzielona, oraz okres, na jaki finansowanie to zostało udzielone; kwota udzielonego finansowania; cel finansowania; zabezpieczenie oraz inne warunki pożyczki, w tym wysokość prowizji za udzielenie finansowania.

Racjonalny podmiot gospodarczy, udzielając pożyczki (kredytu), będzie oczekiwał, że oprocentowanie udzielanego finansowania będzie zapewniać: pokrycie kosztu pozyskania pożyczanych środków, premię za ryzyko kredytowe i rynkowe (np. walutowe).

Podstawowym ryzykiem, jakie podejmuje pożyczkodawca, jest ryzyko kredytowe, tj. ryzyko utraty przychodów odsetkowych i kwoty głównej pożyczki (kredytu) (w części lub całości). Rating kredytowy, będący syntetyczną oceną zdolności kredytobiorcy do terminowej obsługi długu, jest jednym z podstawowych parametrów warunkujących porównywalność transakcji.

Również waluta pożyczki (kredytu), moment jej udzielenia oraz termin zapadalności należy zaliczyć do podstawowych parametrów porównywalności, które determinują koszt pozyskania finansowania. Nie można zatem porównywać odsetek od finansowania udzielonego podmiotom o różnym ratingu kredytowym, udzielonych w różnym czasie, w różnych walutach czy też ze znacząco różnym terminem zapadalności.

Pozostałe wymienione kryteria mają mniejsze znaczenie dla analizy rynkowego charakteru oprocentowania pożyczek (kredytów) wewnątrzgrupowych, jednak również one powinny być brane pod uwagę przy ocenie wysokości oprocentowania.

Reasumując, niezależnie od przyjętej metodyki określania oprocentowania w transakcji pożyczki (kredytu) zasadne jest:

● przeanalizowanie istnienia potencjalnie porównywalnych transakcji,

● określenie czynników różnicujących wynagrodzenie analizowanej transakcji z potencjalnie porównywalnymi transakcjami,

● przeprowadzenie analizy (w tym analizy ratingowej) umożliwiającej zweryfikowanie rynkowego poziomu stosowanych odsetek,

● przygotowanie dokumentacji cen transferowych zawierającej uzasadnienie dla różnych poziomów odsetek (jeżeli istnieje możliwość porównania wewnętrznego lub zewnętrznego).

Udzielający finansowania będzie oczekiwał, że pozyska wynagrodzenie z tytułu tego, że zaangażował swoje środki w przedsięwzięcie, z którym wiąże się określone ryzyko. Pożyczkodawca (kredytodawca), godząc się na możliwość wystąpienia problemów ze spłatą udzielonego finansowania, będzie oczekiwał premii z tego tytułu w wysokości odpowiadającej skali tego ryzyka

Mikołaj Michalski, Mariusz Kozłowski

menedżerowie w Zespole Cen Transferowych Deloitte