Zmiany w ustalaniu cen transferowych

@RY1@i02/2009/197/i02.2009.197.130.004a.101.jpg@RY2@

Arkadiuszem Żurawickim, partnerem w firmie doradczej MDDP

Fot. Wojciech Górski

Ewa Matyszewska

Arkadiusz Żurawicki*

Koncepcja polega na ograniczeniu hierarchii metod ustalania rynkowej wartości transakcji i przyjęciu prawie równorzędnego traktowania cen transferowych ustalanych przez zastosowanie metod transakcyjnych i metod zysku transakcyjnego. Zgodnie z propozycjami wybór metody powinien wynikać m.in. z warunków konkretnej transakcji i odniesienia do najbardziej wiarygodnych, dostępnych podatnikowi danych o warunkach, które zostałyby przyjęte przez podmioty niepowiązane.

Co to oznacza dla podatników?

Mimo ustalonej hierarchii metod w praktyce podatnicy najczęściej dokonują wyceny transakcji metodą marży transakcyjnej netto, która należy do metod zysku transakcyjnego. Zastosowanie tej metody nie odnosi się bezpośrednio do konkretnych cen ustalanych przez podmioty niezależne, natomiast opiera się na publicznie dostępnych danych finansowych o zyskowności podobnych podmiotów. Ze względu na inny zakres wymaganych porównań, niż przy bezpośrednim porównaniu cen oraz relatywnie łatwą dostępność danych, stosowanie metody marży transakcyjnej w praktyce często jest jedynym sposobem oszacowania rynkowej wartości transakcji.

Organy podatkowe preferują natomiast bezpośrednie porównania cen, choć czasem okazuje się, że ich wiarygodność jest słaba. Kierunek zmian przedstawiony w Wytycznych OECD powinien wpłynąć na ograniczenie ryzyka mechanicznego odrzucenia przez organy podatkowe metody marży transakcyjnej netto jako wiarygodnego narzędzia wyznaczenia rynkowej wartości transakcji. Tym samym zostanie usankcjonowana praktyka powszechnego stosowania tej metody.

Czyli zmiana jest fundamentalna?

Zdecydowanie. Jednak nie na tyle, by stwierdzić, że podatnicy będą mogli zapomnieć o aktualnie preferowanych metodach. Bowiem proponowana koncepcja polega na zastosowaniu metody, która daje najbardziej wiarygodne wyniki w zakresie wyznaczenia rynkowej wartości transakcji. Oznacza to, że przyjęcie np. metody marży transakcyjnej netto będzie w istocie wymagało przeanalizowania możliwości zastosowania pozostałych metod w odniesieniu do okoliczności zawartej lub planowanej transakcji i ustalenia, która z nich jest najlepsza. W rzeczywistości sposób wyboru metody będzie podobny do dotychczasowego podejścia, w którym każdorazowo badana była możliwość zastosowania preferowanych metod i które następnie najczęściej były odrzucane, np. ze względu na brak dostępnych danych porównawczych.

Czy zmiany wpłyną na przepisy obowiązujące polskich podatników?

Tak sądzę, jednak jeszcze nie teraz, gdyż omawiane koncepcje mają status projektu zmian Wytycznych OECD. Mam jednak nadzieję, że polskie przepisy będą systematycznie dostosowywane do koncepcji uregulowanych w Wytycznych OECD. Takie dążenie było wyrażane w trakcie prac nad nowymi rozporządzeniami ministra finansów w sprawie szacowania dochodów podmiotów powiązanych. W zakresie stosowania metod nowe rozporządzenia opublikowane kilka dni temu zawierają jednak głównie zmiany o charakterze porządkującym. Na fundamentalne zmiany trzeba poczekać.

W jakim kierunku powinny iść zmiany?

Oprócz ograniczenia hierarchii metod warto zaimplementować zmiany Wytycznych OECD w zakresie określania porównywalności transakcji. Porządkują one działania podejmowane w zakresie analizy porównywalności transakcji oraz wyznaczają kierunki przeprowadzanych porównań. Dotychczasowe wskazówki Wytycznych OECD dotyczące analizy porównawczej określały zagadnienia, które powinny zostać wzięte pod uwagę. Obecne podejście zmierza w kierunku określenia szczegółowego przepisu na przeprowadzenie analizy. Sądzę, że wprowadzenie koncepcji proponowanej w Wytycznych OECD do polskich przepisów pozwoli większej liczbie podatników na podjęcie samodzielnych działań w celu ustalenia rynkowej wartości transakcji, a także sprawi, że działania organów podatkowych będą bardziej przewidywalne.

*Arkadiusz Żurawicki

w spółce MDDP odpowiedzialny za obszar Transfer Pricing