Spłata pożyczki jest opodatkowana

Jedną z możliwości spłaty zaciągniętych zobowiązań, w tym pożyczek pieniężnych, w sytuacji braku płynności jest spełnienie świadczenia zastępczego, tj. świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum). Przeniesienie własności posiadanych udziałów w innej spółce zamiast spłaty pożyczki może m.in. pozwolić przedsiębiorcy na uniknięcie naliczenia kar umownych.

Grzegorz Gniadek, starszy asystent podatkowy z BDO Numerica, zaznacza, że w przypadku przeniesienia własności udziałów na rzecz wierzyciela spółki konsekwencje podatkowe takiej transakcji są inne niż w przypadku spłaty zobowiązania w formie pieniężnej. Przede wszystkim transakcja przeniesienia udziałów w miejsce spłaty pożyczki pieniężnej oznacza dla spółki powstanie przychodu z tytułu zbycia udziałów.

- Wydatki spółki związane z wcześniejszym zakupem tych udziałów będą mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów - mówi Grzegorz Gniadek.

Tłumaczy, że koszty uzyskania przychodu będą tu uzależnione od sposobu objęcia tych udziałów. Jeżeli przychód z tytułu transakcji będzie przewyższać koszty uzyskania przychodu, skutkować to będzie powstaniem dochodu do opodatkowania.

Zupełnie inną kwestią będzie rozpatrzenie transakcji przeniesienia udziałów w miejsca spłaty zaciągniętej pożyczki z punktu widzenia powstania obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Zdaniem Grzegorza Gniadka, czynność prawna nabycia udziałów powoduje, że obowiązek ten ciąży na kupującym.

Jednak w jednej z ostatnich interpretacji prawa podatkowego czynność przeniesienia własności udziałów innej spółki w celu zwolnienia się ze zobowiązania do spłaty pożyczek wraz z oprocentowaniem nie podlega opodatkowaniu. W interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 grudnia 2008 r. (sygn. IPPB2/436-411/08-4/MZ) transakcja ta nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych objętych PCC.

W ocenie Grzegorza Gniadka interpretacje indywidualne prawa podatkowego są wiążące jedynie w odniesieniu do sytuacji prawnej konkretnego podatnika, dlatego też optymalnym rozwiązaniem jest, by przed rezygnacją z zapłaty podatku z tytułu takiej transakcji uzyskać interpretację podatkową we własnej sprawie. W związku z tym warto też przeanalizować, czy w rzeczywistości tego typu transakcja będzie dla spółki opłacalna.