Spółka może sama określić rok podatkowy

Przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa określają, że rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, czyli okres 12 miesięcy, liczony od początku stycznia do końca grudnia, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych dopuszcza taką możliwość.

Podmioty rozpoczynające działalność po raz pierwszy mogą zatem ustalić rok podatkowy taki sam jak rok kalendarzowy albo inny okres kolejnych 12 miesięcy. Aby podatnik CIT mógł wybrać inny rok podatkowy, powinien spełnić dwa warunki. Po pierwsze, możliwość taką musi przewidywać statut, umowa spółki albo inny dokument odpowiednio regulujący zasady ustrojowe organizacji. Po drugie, podatnik ma obowiązek zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie określonym w ustawie (30 dni od dnia rozpoczęcia działalności). Takie same obowiązki mają również podatnicy zmieniający rok podatkowy (zawiadomienie w terminie 30 dni od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego).

Możliwość zmiany roku podatkowego dla podatników CIT koresponduje z przepisami ustawy o rachunkowości dotyczącymi roku obrotowego. Zgodnie z nimi przez rok obrotowy rozumie się rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych.

Rok podatkowy u podatnika, który rozpoczyna działalność gospodarczą, może być krótszy albo dłuższy niż 12 miesięcy kalendarzowych. Długość trwania okresu rozliczeniowego zależy od decyzji podatnika oraz momentu rozpoczęcia działalności, tj. od tego, czy następuje to w pierwszym czy też drugim półroczu roku kalendarzowego.

W przypadku gdy podatnik rozpocznie działalność w pierwszej połowie roku i jednocześnie za rok podatkowy przyjmie rok kalendarzowy, to wtedy jego rok podatkowy trwa do końca roku kalendarzowego, w którym rozpoczął działalność. Oznacza to, że rok podatkowy może być krótszy niż 12 miesięcy, np. gdy podatnik uruchomił działalność w lutym lub w marcu (czyli trwa 11 lub 10 miesięcy).

Jeśli natomiast podatnik rozpoczynający działalność w pierwszej połowie roku wybierze rok niepokrywający się z rokiem kalendarzowym, to jego rok podatkowy będzie trwał do ostatniego dnia wybranego okresu, ale nie dłużej niż 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych.

W przypadku gdy podatnik rozpocznie działalność w drugiej połowie roku i jednocześnie za rok podatkowym przyjmie rok podatkowy pokrywający się z rokiem kalendarzowym, to pierwszy rok podatkowy trwa - według jego wyboru - albo do końca roku kalendarzowego, w którym rozpoczyna działalność, albo do końca roku kalendarzowego następującego po roku, w którym rozpoczął działalność.

Jeśli natomiast podatnik rozpoczynający działalność w drugiej połowie roku wybierze rok podatkowy niepokrywający się z rokiem kalendarzowym, to będzie on trwał do ostatniego dnia wybranego okresu, ale nie dłużej niż 12 kolejnych miesięcy.

Spółki kapitałowe mają również możliwość zmiany roku podatkowego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. W takim przypadku pierwszym po zmianie rokiem podatkowym będzie okres od początku miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Istotne jest jednak to, że okres pierwszego roku podatkowego nie może być krótszy niż 12 i dłuższy niż 23 kolejne miesiące kalendarzowe.

Inną sytuacją, w której rok podatkowy spółki może nie pokrywać się rokiem kalendarzowym, jest przypadek, gdy podatnik ma obowiązek zamknąć księgi rachunkowe (sporządzenie bilansu) zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości w terminie, który wypada wcześniej niż data upływu przyjętego przez podatnika roku podatkowego.

Wówczas rok podatkowy rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego, a kończy w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych. Następny rok podatkowy rozpocznie się od dnia otwarcia ksiąg rachunkowych i będzie trwać do końca przyjętego przez podatnika roku podatkowego.

Tak może być w przypadku przekształcenia spółek (np. łączenia przez fuzje), kiedy zastosowanie będą mieć szczególne przypadki zamknięcia roku podatkowego wynikające z zasad zamykania ksiąg rachunkowych przyjętych w ustawie o rachunkowości.

Modyfikacja roku podatkowego, tj. niepokrywającego się z rokiem kalendarzowym, może być podyktowana również specyfiką działalności gospodarczej danego podmiotu oraz wielkością obrotu w sezonie (np. gdy w pierwszym kwartale roku kalendarzowego spółka osiąga minimalne przychody w porównaniu z przychodami osiągniętymi w drugiej połowie roku).

Podatnik CIT ma obowiązek złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie (np. CIT-8) o wysokości uzyskanego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym do końca trzeciego miesiąca następnego roku

Umowa spółki ABC z o.o. stanowi, że zarząd może ustalić rok podatkowy inny niż rok kalendarzowy. Rok podatkowy ustalono na okres od 1 kwietnia do 31 marca. Spółka rozpoczyna działalność w lipcu 2010 r.

Pierwszy rok podatkowy spółki od momentu rozpoczęcia działalności będzie trwał od 1 lipca 2010 r. do 31 marca 2011 r. Kolejny rok podatkowy zgodnie z uchwałą spółki będzie trwał od 1 kwietnia 2011 r do 31 marca 2012 r.

Spółka XYZ z o.o. ma rozpocząć działalność we wrześniu 2010 r. Rok podatkowy spółki będzie pokrywał się z rokiem kalendarzowym. Zarząd spółki postanowił, że pierwszy rok podatkowy zostanie przedłużony do końca roku kalendarzowego następującego po rozpoczęciu działalności. W tej sytuacji pierwszy rok podatkowy będzie trwał od 1 września 2010 r do 31 grudnia 2011 r., czyli 16 miesięcy.

Zarząd spółki AAA z o.o. postanowił zmienić rok podatkowy, który zakończy się 31 marca 2011 r. Nowy rok podatkowy ma trwać od 1 maja do 30 kwietnia następnego roku.

Pierwszy rok podatkowy, zgodnie z nowo przyjętym okresem rozliczeniowym, będzie trwać zatem od 1 kwietnia 2011 r. do 30 kwietnia 2012 r., czyli będzie trwać 13 miesięcy.

Spółka X z o.o. oraz Y spółka z.o.o. dokonują fuzji. Nowo powstały podmiot Z spółka z o.o. został wpisany do rejestru 1 lipca 2010 r. Rok podatkowy spółki X i spółki Y pokrywał się z rokiem kalendarzowym.

Zgodnie z przepisami o rachunkowości księgi rachunkowe zamyka się na dzień poprzedzający dzień połączenia jednostek, jeżeli w wyniku połączenia powstaje nowa jednostka, to jest na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia.

Połączenie spółek X i Y w spółkę Z oznacza, że rok podatkowy dla łączących się spółek zakończył się ostatniego dnia czerwca 2010 r. Pierwszy rok podatkowy spółki Z, który również ma pokrywać się z rokiem kalendarzowym, rozpoczął się 1 lipca 2010 r i będzie trwać do końca 2011 roku i za ten okres zostanie sporządzone zeznanie roczne.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 8; art. 27 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Art. 3 ust. 1 pkt 9; art. 12 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).