Czy można odliczyć zagraniczną stratę

Spółka wykonuje prace budowlane w Polsce oraz na terenie Węgier. Niestety zakład prowadzony poza granicami kraju został zlikwidowany. Czy firma może rozliczyć w Polsce jego straty?

Jeśli likwidacja zagranicznego zakładu polskiej spółki działającego w jednym z krajów Unii Europejskiej skutkuje brakiem możliwości rozliczenia tej straty w systemie podatkowym tego kraju, to polska spółka ma prawo do rozliczenia tej straty w polskim systemie podatkowym na zasadach przewidzianych w ustawie o CIT. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 listopada 2011 r. (II FSK 929/11, prawomocny).

Sąd wydając takie orzeczenie oparł się na wspólnotowej zasadzie swobody przedsiębiorczości wskazanym przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawie C-443/06 Marks & Spencer. W wyroku tym Trybunał pryznał, że państwa członkowskie powinny mieć możliwość zapobiegania ryzyku podwójnego uwzględniania strat przez firmy. Ryzyko takie na pewno powstałoby, gdyby spółka mogła odliczyć stratę w dwóch krajach równocześnie. Sąd stwierdził jednak, że nie można natomiast ograniczać prawa podatnika do odliczenia straty, jeżeli według przepisów obowiązujacych w jednym z krajów, w którym działa spółka, nie jest możliwe ich odliczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do tego wyroku TS UE uznał więc, że tylko możliwość odliczenia straty w następnych latach podatkowych w państwie siedziby zakładu uzasadnia odmowę zaliczenia strat przez spółkę mającą siedzibę w innym państwie członkowskim. Wynika więc z tego, że spółce przysługuje uprawnienie do rozliczenia w polskim systemie podatkowym straty wygenerowanej przez zakład działający w innym państwie członkowskim, a niemożliwej do rozliczenia w tym państwie.

- Jedynie taka wykładnia nie narusza zasady swobody przedsiębiorczości, polegającej na tworzeniu sytuacji dyskryminujących jedne podmioty gospodarcze (posiadające zakłady zagraniczne w obszarze UE) względem innych (spółki działające jedynie przez zakłady krajowe) - uzasadnił sąd.

Tym samym pogląd organów podatkowych, że straty zagranicznego zakładu nie mogą pomniejszyć dochodu do opodatkowania wykazanego przez spółkę w zeznaniu składanym w Polsce, jest nieprawidłowy.

Według NSA rozwiązanie sprawy w oparciu tylko o przepisy ustawy o CIT i umowy polsko-węgierskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania jest nieuzasadnione. Obecnie bowiem współczesny system prawa polskiego składa się z trzech elementów, tj.: prawa krajowego, tworzonego przez ustawodawcę krajowego, prawa wspólnotowego, na który wpływ mają orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości stanowiące jedno ze źródeł prawa wspólnotowego, oraz prawa międzynarodowego publicznego.

Spółka kapitałowa ma prawo obniżyć dochód o wysokość straty poniesionej w roku ubiegłym, w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 7 ust. 5 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Art. 43, art. 56, art. 48 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. 2004 r. nr 90, poz. 864).