Dokumenty złożone w ramach zawierania porozumień cenowych z podmiotami powiązanymi ocenia resort finansów

Od 1 stycznia 2006 r. podatnicy realizujący transakcje z podmiotami powiązanymi mają możliwość skorzystania z narzędzia pozwalającego najskuteczniej zarządzać ryzykiem cen transferowych, którym są uprzednie porozumienia cenowe (tzw. APA od ang. Advance Pricing Agreement).

Aneta Błażejewska-Gaczyńska, partner w Ernst & Young, podaje nam, że w czasie już prawie 6-letniej historii porozumień w sprawach ustalania cen transakcyjnych w Polsce do ministra finansów wpłynęło 30 wniosków o zawarcie porozumienia cenowego oraz 1 wniosek o przedłużenie porozumienia zawartego wcześniej (dane na październik 2011 r.).

- Na podstawie dotychczasowych doświadczeń z negocjacji prowadzonych przez przedsiębiorstwa z Ministerstwem Finansów i statystyki dotyczącej składanych wniosków i wydawanych decyzji można określić praktykę polskich władz podatkowych w niniejszym zakresie i kształtujący się trend - stwierdza Aneta Błażejewska-Gaczyńska.

Spotkanie wstępne

Zgodnie z art. 20e Ordynacji podatkowej przed złożeniem wniosku o zawarcie porozumienia podmiot krajowy zainteresowany zawarciem porozumienia może zwrócić się do ministra finansów o wyjaśnienie wszelkich wątpliwości dotyczących zawierania porozumienia, a w szczególności jego celowości i zakresu niezbędnych informacji, trybu i przypuszczalnego terminu zawarcia porozumienia oraz przewidywanych warunków i czasu jego obowiązywania.

Aneta Błażejewska-Gaczyńska podkreśla, że praktyka wskazuje, że instytucja spotkania wstępnego (ang. pre-filing meeting) jest szeroko wykorzystywana przez podatników. W trakcie rozmów poprzedzających formalne złożenie wniosku w sprawie porozumienia spółka zainteresowana APA ma możliwość nie tylko doprecyzowania wątpliwości dotyczących np. wysokości należnej opłaty czy też treści wniosku, ale również wstępnego poznania oczekiwań ministra finansów co do metody kalkulacji cen transferowych i sposobu jej zastosowania.

- Znane są przypadki, kiedy w trakcie spotkania wstępnego zespół APA w Ministerstwie Finansów wskazał na podstawie przedstawionego stanu faktycznego, że podatnik zamierza zawrzeć we wniosku nie jedną, lecz dwie lub więcej transakcji, co wpływa na liczbę składanych wniosków i wysokość ponoszonych opłat - opisuje Aneta Błażejewska-Gaczyńska.

Pierwsze ustalenia

Spotkanie przedwstępne i pierwsze spotkania z Ministerstwem Finansów po złożeniu wniosku służą m.in. przedstawieniu ministrowi prowadzonej działalności i biznesowego tła transakcji będącej przedmiotem wniosku o APA. Praktyka wskazuje, że warto, aby w tych pierwszych spotkaniach, oprócz osób z działów finansów/podatków oraz doradców, ze strony wnioskodawcy uczestniczyły również osoby posiadające wiedzę na temat prowadzonej działalności.

- Nie ulega wątpliwości, że zespół APA przy ministrze finansów docenia możliwość zrozumienia biznesu wnioskodawcy i w jaki sposób transakcja będąca przedmiotem wniosku wpisuje się w tło prowadzonej działalności - uważa Aneta Błażejewska-Gaczyńska.

Oczywiście należy pamiętać, aby osoby biorące udział w spotkaniach z ministrem (negocjacjach) były właściwie umocowane do reprezentowania wnioskodawcy (na mocy wpisu w KRS lub poprzez zaprezentowanie udzielonego pełnomocnictwa, którego prawidłowość udzielenia wynika z aktualnego wpisu w KRS).

Ważne przygotowania

Informacje, jakie należy przedstawić we wniosku o uprzednie porozumienie cenowe, wymienione są w art. 20f Ordynacji podatkowej. Aneta Błażejewska-Gaczyńska przypomina, że należy zwrócić uwagę, iż przedstawione we wniosku okoliczności, takie jak analiza funkcjonalna czy też proponowana metoda kalkulacji cen transferowych wraz ze sposobem jej zastosowania, Ministerstwo Finansów ocenia zarówno pod kątem regulacji zawartych w polskim ustawodawstwie, tj. ustawie z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) i rozporządzeniu ministra finansów z 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych (Dz.U. nr 160, poz. 1268), jak i regulacji międzynarodowych, w szczególności zaś wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych.

Praktyka wskazuje, że właśnie wytyczne OECD stanowią źródło wskazówek szczególnie cenionych przez polskie Ministerstwo Finansów w trakcie negocjacji porozumień cenowych.

- W tym zakresie, przygotowując się do negocjacji, warto zwrócić szczególną uwagę na elementy wytycznych wykraczające poza rodzime regulacje, o których nie zawsze pamiętają polscy podatnicy - podpowiada Aneta Błażejewska-Gaczyńska.

W szczególności są to regulacje zawarte w rozdziale IX wytycznych OECD, dotyczące aspektów związanych z restrukturyzacją przedsiębiorstw, które w praktyce mają zastosowanie do zmiany modelu biznesowego, w którym działa dane przedsiębiorstwo.

Należy również pamiętać, że negocjacje z Ministerstwem Finansów to nie tylko rozmowy mające na celu lepsze zrozumienie przez polskie władze podatkowe działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, lecz również wiele konkretnych pytań kierowanych do podatnika, również w oparciu o informacje zamieszczone we wniosku o porozumienie. W praktyce rekomendujemy przygotowanie się do szczegółowych pytań dotyczących wskazanych we wniosku informacji, jak te dotyczące funkcji, ryzyk czy aktywów. W tym zakresie analizie może podlegać zakres odpowiedzialności poszczególnych pracowników wnioskodawcy i ich linie raportowania, czy np. odzwierciedlenie ryzyka, na które wskazujemy we wniosku, w sprawozdaniu finansowym strony transakcji, np. jako rezerwy.

Decyzja w sprawie porozumienia

Według danych na październik 2011 r. minister finansów wydał dotąd 25 decyzji w sprawie złożonych wniosków, w tym 21 decyzji pozytywnych, 3 decyzje umarzające oraz 1 decyzję odmawiającą przedłużenia terminu obowiązywania porozumienia w sprawie cen transferowych.

- Wydawana przez ministra finansów decyzja w sprawie porozumienia zawiera w szczególności: oznaczenie podmiotów objętych porozumieniem, wskazanie wartości i przedmiotu transakcji, oznaczenie metody ustalania ceny transakcyjnej (w tym algorytmu kalkulacji i innych reguł stosowania metody), określenie istotnych warunków będących podstawą stosowania metody oraz termin obowiązywania decyzji - podkreśla Aneta Błażejewska-Gaczyńska.

Języczkiem u wagi w zakresie wydawanych decyzji jest właśnie określenie istotnych warunków będących podstawą stosowanej metody, które w praktyce pełnią funkcję założeń krytycznych obowiązywania decyzji i opierają się na szczegółowych założeniach co do np. podziału ryzyka, pełnionych przez podmioty funkcji i realizowanej marży.

Aneta Błażejewska-Gaczyńska ostrzega, że wydana decyzja może być zmieniona lub uchylona na wniosek strony lub z urzędu w przypadku zmiany stosunków gospodarczych powodującej nieadekwatność wyboru i stosowania danej metody kalkulacji cen transferowych. Minister finansów stwierdza również wygaśnięcie decyzji w przypadku nieprzestrzegania przez stronę transakcji warunków, na jakich decyzja została wydana (w zakresie przedmiotu transakcji, metody kalkulacji cen transferowych i warunków będących podstawą jej stosowania).

Przepisy regulujące instytucję APA polski ustawodawca zawarł w dziale Iia, tj. od art. 20a do art. 20r ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z powyższymi regulacjami minister finansów, na podstawie wniosku podmiotu krajowego, uznaje prawidłowość wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi (porozumienie jednostronne).

W przypadku porozumień dwustronnych i wielostronnych minister uznaje prawidłowość wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej po uzyskaniu zgody władz podatkowych państw, z którymi ma być dokonywana transakcja. W sprawach o uznanie prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej minister finansów wydaje decyzję, której termin obowiązywania nie może być dłuższy niż 5 lat.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl