Jak rozliczać wydatki na emisję nowych akcji

Prześledźmy ten problem na przykładzie spółki, która w związku podwyższeniem kapitału poprzez emisję nowych akcji poniosła wiele niezbędnych kosztów, m.in.: doradztwa prawnego, finansowego, przygotowania prospektu emisyjnego, a także opłaty notarialne, sądowe, giełdowe. Środki pozyskane z emisji mają służyć do realizacji celów opisanych w prospekcie emisyjnym, m.in.: odtworzeniu zdekapitalizowanego majątku produkcyjnego zarówno poprzez modernizację starego majątku, jak i zakup nowych urządzeń oraz poszerzeniu majątku produkcyjnego o nowe maszyny i urządzenia pozwalające rozszerzyć dotychczasowy asortyment produkcyjny i usługowy i tym samym zdobyć nowych kontrahentów.

W związku z tym spółka wystąpiła o interpretację indywidualną do ministra finansów, czy wydatki na podniesienie kapitału można uznać za koszty uzyskania przychodu.

Minister finansów uznał, że wydatki w postaci doradztwa prawnego, finansowego, przygotowania prospektu emisyjnego, a także koszt opłat notarialnych, sądowych etc., które zostały poniesione przez spółkę w związku z podwyższeniem, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Ponadto wskazał, iż wszelkie koszty ponoszone przez spółkę akcyjną przy jej założeniu lub rozszerzeniu pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem kapitału zakładowego, jednak kosztami uzyskania przychodów są jedynie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Jakkolwiek wydatki na podwyższenie kapitału zakładowego mogą mieć również pośredni związek z osiąganymi przez spółkę przychodami, to przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem przychodów podatkowych niezwiązanych z podwyższeniem kapitału zakładowego będą wiązały się odrębne wydatki stanowiące koszty jego uzyskania. Wartości majątkowe wniesione na pokrycie kapitału zakładowego spółki nie stanowią jej przychodu podatkowego. Jego celem jest zapewnienie zgromadzenia środków niezbędnych dla funkcjonowania spółki. Wobec tego wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego nie można traktować jako kosztów uzyskania przychodów - nie odnoszą się one do przychodu podatkowego, lecz są bezpośrednio związane z przeprowadzeniem neutralnej podatkowo operacji na kapitale zakładowym spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FSK 1711/09) wskazał, że wydatki poniesione w bezpośrednim związku z utworzeniem lub powiększeniem kapitału zakładowego spółki kapitałowej nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych.

Sąd uznał, iż koszty ponoszone w celu utworzenia lub powiększenia kapitału zakładowego, funduszu udziałowego, funduszu założycielskiego, funduszu statutowego w banku państwowym, a więc koszty poniesione na utworzenie lub powiększenie źródła przychodów nie mogą być uznane za koszty podatkowe, mimo że pośrednio są zorientowane na uzyskanie przychodów, gdyż inny jest cel ich poniesienia.

Wpłaty na podwyższenie kapitału w drodze emisji akcji nie są dla spółki przysporzeniem o charakterze trwałym. Ponadto, służąc budowie źródła przychodów mają zasadniczo odmienny charakter od wydatków związanych z uzyskaniem przychodów, względnie zmierzających do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Kwalifikując określone wydatki jako koszty podatkowe, należy brać pod uwagę moment poniesienia wydatków, a nie moment osiągnięcia przychodów. Oznacza to, że nieuprawnione jest łączenie w sposób pośredni wydatków powiązanych z przychodem nieopodatkowanym z osiągnięciem innych przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Na podobnym stanowisku stanął NSA w uchwale z 24 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FPS 6/10). Sąd uznał, że wydatki związane z emisją nowych akcji, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego, nie są kosztami uzyskania przychodów. Natomiast do kosztów uzyskania przychodów zalicza się ogólne koszty związane z prawidłowym funkcjonowaniem spółki. Mogą być koszty doradztwa prawnego, finansowego, koszty badania rynku itp.

@RY1@i02/2011/227/i02.2011.227.13000060s.802.jpg@RY2@

Wojciech Górski

Piotr Świniarski, aplikant adwokacki K&L Gates

Rozmawiała Ewa Ciechanowska