Różnice kursowe związane z zapłatą VAT trzeba rozliczyć

Różnice kursowe powstałe na własnych środkach pieniężnych w walucie obcej przy zapłacie zobowiązania w części dotyczącej VAT powinny być uwzględnione odpowiednio w przychodach lub kosztach podatkowych.

Spółka dokonuje zakupów od polskich i zagranicznych kontrahentów. Część z otrzymywanych faktur kontrahenci zarejestrowani dla potrzeb VAT w Polsce wystawiają w euro. Na fakturach tych wymienione są następujące pozycje: cena jednostkowa towaru/usługi, wartość netto towaru/usługi, kwota VAT (naliczona od wartości/usługi), wartość brutto towaru/usługi, wartość netto razem, kwota VAT razem, wartość brutto razem. Ponadto wykazana jest kwota podatku naliczonego określona w walucie polskiej. Zapłata za poszczególne faktury (zarówno kwota netto oraz VAT) uiszczana jest w euro. Z kolei wykazanie w złotych kwoty podatku naliczonego wynika z obowiązku nałożonego przez obowiązujące przepisy, nie dotyczy zaś rozliczenia między spółką a kontrahentami. Do ustalania różnic kursowych strona stosuje metodę podatkową. W momencie zapłaty za przedmiotowe faktury powstają różnice kursowe (z ekonomicznego punktu widzenia), dotyczące kwoty netto faktury oraz kwoty VAT, gdyż kwota poniesionego kosztu (z dnia otrzymania faktury) jest różna od kwoty faktycznie zapłaconej.

Sąd orzekł, że różnice kursowe od tej części środków własnych w walucie obcej, która odpowiada wartości podatku od towarów i usług płaconego na rzecz kontrahenta, stosownie do art. 15a ust. 1 w związku z art. 15a ust. 2 pkt 3 i art. 15a ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.), będą miały wpływ na wysokość przychodów lub kosztów podatkowych spółki.

Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy o CIT różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3.

Sąd wyjaśnił, że różnice kursowe z art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 związane są z rozliczaniem transakcji zawieranych w ramach prowadzonej działalności, której skutkiem jest powstanie przychodów należnych lub poniesienie kosztów. Natomiast różnice kursowe, o których stanowi art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, związane są z posiadaniem (otrzymanych lub nabytych) środków lub wartości pieniężnych w walutach obcych i obrotem tymi środkami (wypływem).

Zdaniem WSA przepisy art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT jasno wskazują, że różnica kursowa od własnych środków pieniężnych w walucie obcej powstaje jako różnica między wartością tej waluty wycenianą po kursie faktycznie zastosowanym na dzień jej wpływu na rachunek walutowy i zapłaty lub innej formy wypływu waluty z tego rachunku.

Różnice te powstają w związku z wahaniem (zmianą) kursu walut w czasie, gdy na rachunku walutowym podatnika waluta była zdeponowana. A zatem zwiększenie przychodu lub kosztów z tytułu dodatnich bądź ujemnych różnic kursowych od własnych środków może wystąpić w różnych sytuacjach, np. zapłaty za zobowiązania walutą nabytą wcześniej od innego podmiotu, sprzedaży waluty, którą podatnik ma na rachunku, a którą wcześniej otrzymał jako zapłatę za towar/usługę, darowizny waluty.

W ocenie sądu nie można wyłączyć z przychodów/kosztów różnic kursowych od środków pieniężnych, które powstają w związku z regulowaniem wydatków, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Sąd stwierdził też, że spółka nie może sumować różnic kursowych transakcyjnych oraz różnic kursowych od własnych środków pieniężnych. Różnice kursowe ustala się odrębnie dla każdej operacji gospodarczej.

Oprac. Łukasz Zalewski

we Wrocławiu z 14 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1230/11, nieprawomocny.