Przedsiębiorca sam musi ustalić udział podatku dla samorządu terytorialnego w informacji CIT-ST

W polskim systemie finansów publicznych funkcjonuje zasada, zgodnie z którą jednostkom samorządu terytorialnego (wszystkich szczebli) przysługuje udział w dochodach budżetu państwa z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Jak wyjaśnia Piotr Chmieliński, radca prawny, doradca podatkowy, menedżer zespołu podatków bezpośrednich w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy, w przypadku podatników, którzy posiadają zakłady (oddziały) położone na obszarze różnych jednostek samorządu terytorialnego, część obowiązków związanych z określeniem wysokości udziału przypadającego poszczególnym jednostkom ciąży na samym podatniku. Zobowiązany jest on bowiem sporządzić informację na formularzu CIT-ST oraz CIT ST/A umożliwiającą ustalenie udziału jednostek samorządu terytorialnego we wpłacanym podatku.

- Na podstawie danych zawartych w informacji CIT-ST płacony przez podatnika podatek jest, w odpowiedniej części, alokowany na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, na obszarze których podatnik prowadzi działalność. Natomiast CIT-ST/A to informacja o zakładach (oddziałach) składana jako załącznik do formularza CIT-ST - podpowiada Piotr Chmieliński.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy o CIT podatnicy posiadający zakłady (oddziały) położone na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż właściwa dla ich siedziby są zobowiązani składać do urzędu skarbowego informacje sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami w celu ustalenia dochodów z tytułu udziału jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych.

- Odrębne przepisy, o których mowa, to przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz rozporządzenia ministra finansów w sprawie rozliczeń dochodów z tytułu udziału jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych - dodaje Piotr Chmieliński.

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stanowi, że jeżeli podatnik podatku dochodowego od osób prawnych posiada zakład (oddział) położony na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż właściwa dla jego siedziby, to część dochodu z tytułu udziału we wpływach z tego podatku jest przekazywana do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, na której obszarze znajduje się ten zakład (oddział), proporcjonalnie do liczby osób zatrudnionych w nim na podstawie umowy o pracę. Piotr Chmieliński podkreśla, że podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych są zobowiązani do sporządzania i przekazywania informacji składanych do urzędów skarbowych, zawierających wykaz zakładów (oddziałów) oraz liczbę osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, świadczących pracę w poszczególnych zakładach (oddziałach) ze wskazaniem jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze są położone.

Ustawa o CIT nie zawiera definicji zakładu (oddziału), którym posługuje się w art. 28 tej ustawy. Jednak taką definicję - jak zwraca uwagę Piotr Chmieliński - zawiera ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 10 ust. 3 tej ustawy zakładem (oddziałem) jest określone w umowie o pracę miejsce wykonywania pracy, położone na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka samorządu terytorialnego właściwa dla siedziby podatnika.

- Wydaje się zatem, że zakład (oddział) w rozumieniu analizowanych przepisów rozporządzenia definiowany jest wyłącznie przez pryzmat określonego w umowie miejsca wykonywania pracy - ocenia Piotr Chmieliński.

Ekspert dodaje, że zakładem może być zatem oddział, o którym mowa w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, tj. wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności, ale dla potrzeb wypełnienia obowiązków wynikających z art. 28 ustawy o CIT pojęcie to rozumieć można znacznie szerzej. Z drugiej jednak strony druk informacji podatkowej CIT-ST/A, zawierający wykaz zakładów, nakazuje podatnikowi podanie m.in. nazwy i adresu zakładu (oddziału), a także daty rozpoczęcia działalności przez zakład. Informacji takich nie sposób udzielić, jeżeli pod pojęciem zakładu rozumie się miejsce wykonywania pracy przez pracowników.

W praktyce zatem powstaje wątpliwość, czy aby mówić o zakładzie (oddziale) w kontekście powołanych przepisów, wystarczy wyłącznie ustalić danego miejsca jako miejsca wykonywania pracy przez pracowników, czy też miejsce to musi stanowić jednocześnie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej.

W interpretacjach indywidualnych wydawanych z upoważnienia ministra finansów przeważa stanowisko, że już z samego zatrudnienia pracownika, którego miejsce wykonywania pracy znajduje się na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż ta, w której znajduje się główna siedziba pracodawcy, wynika obowiązek złożenia informacji CIT-ST. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 5 lutego 2010 r. o nr IPPB5/423-730/09-4/AS stwierdził, że przyjęta w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego konstrukcja prawna zakłada, że wyodrębnionym organizacyjnie zakładem jest określone w umowie o pracę z konkretnym pracownikiem miejsce świadczenia pracy.

- Nie ma więc znaczenia, czy w danym miejscu świadczenia pracy znajduje się biuro oddziału (zakładu) podatnika. Istotne jest natomiast, aby miejsce świadczenia pracy określone było w umowie o pracę i aby położone było na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka samorządu terytorialnego właściwa dla siedziby podatnika - tłumaczy Piotr Chmieliński.

Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w indywidualnych interpretacjach: dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 12 maja 2009 r. o nr ITPB3/423-96/09/MK, dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 18 lutego 2008 r. o nr IBPB3/423-314/07/AM oraz dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 13 listopada 2008 r. o nr IPPB3/423-1315/08-2/MK.

Wykładnia stosowana przez organy podatkowe została podważona w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt III SA/Wa 3313/10. Piotr Chmieliński zwraca uwagę, że skład orzekający uznał w pierwszej kolejności, że warunkiem koniecznym do powstania obowiązku składania formularza CIT-ST jest posiadanie przez podatnika zakładu (oddziału) na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego niż właściwa dla jego siedziby. Zdaniem sądu ze sformułowania "zatrudnienie w zakładzie (oddziale)" wynika, że zakładem (oddziałem) powinna być wyodrębniona organizacyjnie część struktury podatnika będącego osobą prawną, w którym może znaleźć zatrudnienie określona liczba pracowników. Tym samym WSA podkreślił, że samo wskazanie w umowie o pracę danego miejsca jej wykonywania nie konstytuuje zakładu (oddziału) w rozumieniu art. 28 ustawy o CIT. Sąd wskazał również, że ustawodawca wymaga od podatnika najpierw podania wykazu zakładów (oddziałów), a następnie dopiero liczby osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, świadczących pracę w poszczególnych zakładach (oddziałach). W ocenie sądu zrównanie zakładu (oddziału) z miejscem wykonywania pracy byłoby w świetle tych przepisów bezzasadne.

- Bez wątpienia stanowisko odnośnie do interpretacji art. 28 ustawy o CIT wyrażone przez WSA w Warszawie w przywołanym wyroku zasługuje na aprobatę - ocenia Piotr Chmieliński.

Jest ono bowiem, jak się wydaje, zgodne z duchem ustawy podatkowej, jak też wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Warto jednak mieć na uwadze, że ubocznym efektem zmiany linii interpretacyjnej mogą być istotne przesunięcia wpływów z udziału w podatku dochodowym między jednostkami samorządu terytorialnego.

Informacja sporządzana przez podatnika zawiera wykaz zakładów, ze wskazaniem jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze te zakłady są położone, oraz liczbę osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, świadczących pracę w poszczególnych zakładach.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).