Zostało już tylko kilka miesięcy, by uzyskać korzyści z aportu przedsiębiorstwa

Wiele zmian w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych weszło w życie wraz z początkiem bieżącego roku. Jedną z najistotniejszych była modyfikacja zasady ustalania wartości początkowej składników majątkowych otrzymywanych w ramach wnoszonego do spółki kapitałowej wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Transakcje aportowe od lat były wykorzystywane przez podatników w celu minimalizacji poziomu zobowiązań podatkowych na gruncie podatku dochodowego. Z punktu widzenia możliwości uzyskania korzyści podatkowych szczególne znaczenie od wielu lat mają aporty przedsiębiorstw lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (z.c.p.) do spółek kapitałowych, wnoszone zarówno przez osoby fizyczne, jak też spółki prawa handlowego.

Przepisy podatkowe dotyczące aportów przedsiębiorstw i ich zorganizowanych części ewoluowały na przestrzeni lat, jednak do końca 2010 r. dawały spółce otrzymującej aport możliwość ujawnienia, wyceny, ujęcia wartości początkowej i w dalszej kolejności amortyzacji również dla celów podatkowych określonych składników majątkowych, które nie były wcześniej ujawnione w spółce wnoszącej aport. W praktyce powszechne stało się, że aporty przedsiębiorstw lub ich zorganizowanych części służyły ujawnianiu dla celów podatkowych przede wszystkim wykreowanych w ramach aportu znaków towarowych lub innych wartości chronionych przepisami prawa własności przemysłowej oraz prawa autorskiego.

Znaki towarowe w wielu obszarach biznesowych są jedną z kluczowych wartości determinującą ostateczny sukces rynkowy. Mniejsze znaczenie ma, kto i gdzie wytwarza produkty, najważniejsze jest, pod jaką marką. Nie powinno więc dziwić, że ich wartości rynkowe w wielu sytuacjach sięgają dziesiątek czy też setek milionów złotych. Możliwe do uzyskania korzyści podatkowe z tytułu aportów to z kolei 19 proc. wartości rynkowej ujawnionych znaków towarowych odnoszonej w koszty za pośrednictwem odpisów amortyzacyjnych. Odpisy te są rozłożone na kolejne 5 lub więcej lat, zależnie od przyjętej stawki amortyzacyjnej.

Przepisy obowiązujące do końca 2010 r. były niezgodne z regulacjami unijnymi. Z jednej strony nie powstał bowiem przychód z tytułu aportu, a jednocześnie dochodziło do przeszacowania wartości podatkowej wybranych składników majątku, co było niezgodne z dyrektywą w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego.

Od 1 stycznia 2011 r. weszła w życie zmiana w przepisach, która zamyka drogę do możliwości budowania tarczy podatkowej w ramach aportów przedsiębiorstw lub ich zorganizowanych części. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zasadę kontynuacji wyceny dla celów podatkowych należy stosować do wszystkich składników majątkowych i nie ma w tym zakresie już żadnych wyjątków.

Opublikowane już w marcu 2010 r. założenia do zmian w przepisach wskazujące na planowane przez ustawodawcę zamknięcie omawianej drogi optymalizacji spowodowały znaczący wzrost transakcji aportowych. Wysoki poziom możliwych do uzyskania korzyści podatkowych oraz informacja o planowanych zmianach w przepisach skłoniły wielu podatników do podjęcia decyzji o realizacji takiej transakcji przed końcem 2010 r. Nieprzypadkowo 31 grudnia 2010 r. był dniem, w którym doszło do transferu wielu przedsiębiorstw lub ich zorganizowanych części w ramach transakcji aportowych.

Dla tych, którzy nie byli świadomi planowanych zmian lub którzy z jakichkolwiek powodów nie zdążyli z aportem przed końcem 2010 r., droga do uzyskania korzyści podatkowych nie jest jednak całkowicie zamknięta. Wynika to z przepisów przejściowych towarzyszących zmianom w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Podatnicy, których rok podatkowy, zgodnie ze statutem lub umową spółki, jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed końcem 2010 r., są zobowiązani do stosowania do końca tego roku podatkowego przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2010 r., czyli jeszcze przed wskazywaną zmianą w przepisach. Stare przepisy podmioty te stosują aż do zakończenia ich roku podatkowego.

W praktyce oznacza to przykładowo, że skutki wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej, której rok obrotowy trwa od 1 grudnia 2010 r. do 30 listopada 2011 r., będą ustalane zgodnie ze starymi zasadami, o ile wkład zostanie wniesiony do końca listopada bieżącego roku. Tym samym aport wniesiony do spółki, która spełnia wskazany warunek dotyczący łamanego roku podatkowego, w dalszym ciągu może jeszcze przynieść korzyści podatkowe. Wymaga to wykorzystania spółki, która utworzona została jeszcze przed końcem 2010 r. i ma ponadto odpowiednio ustalony rok podatkowy, co w praktyce nie jest jednak ograniczeniem, bowiem tego rodzaju spółki są dostępne na rynku.

@RY1@i02/2011/137/i02.2011.137.086.009a.001.jpg@RY2@

Ile stracą firmy na aporcie po zmianie przepisów

Wkład niepieniężny do spółki kapitałowej, której rok obrotowy trwa od 1 grudnia 2010 r. do 30 listopada 2011 r., wniesiony najpóźniej do końca listopada 2011 r., może w dalszym ciągu przynosić korzyści podatkowe, gdyż w tym wypadku będą miały zastosowanie przepisy ustawy o CIT w wersji obowiązującej do końca 2010 roku.

@RY1@i02/2011/137/i02.2011.137.086.009a.002.jpg@RY2@

Grzegorz Szysz specjalista, departament doradztwa podatkowego, Grant Thornton Frąckowiak

Grzegorz Szysz

specjalista, departament doradztwa podatkowego, Grant Thornton Frąckowiak

@RY1@i02/2011/137/i02.2011.137.086.009a.003.jpg@RY2@

Dariusz Bednarski partner zarządzający, departament doradztwa podatkowego, Grant Thornton Frąckowiak

Dariusz Bednarski

partner zarządzający, departament doradztwa podatkowego, Grant Thornton Frąckowiak