Odsetki od kredytu na wypłatę dywidendy są kosztem

Odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy akcjonariuszowi spółki mogą być traktowane jako koszty uzyskania przychodów.

Spółka podjęła uchwałę o wypłacie dywidendy za rok 2007. W marcu 2008 r. zawarła z bankiem umowę kredytową. Na podstawie tej umowy otrzymała kredyt, który przeznaczyła na wypłatę dywidendy dla udziałowca. Spółka nie zaliczała zapłaconych odsetek od zaciągniętego kredytu do kosztów uzyskania przychodu, ale chciała wiedzieć, czy może to zrobić.

Zdaniem skarżącej wydatki z tytułu odsetek od kredytu (własnego), zaciągniętego w celu sfinansowania wypłaty dywidendy, poniesione zostały z własnych zasobów majątkowych, w celu zachowania oraz zabezpieczenia źródeł przychodów w związku z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. W jej opinii mogła więc zaliczyć zapłacone odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich zapłaty.

Sąd wskazał, że w omawianej sprawie zastosowanie znajdzie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Zgodnie z nim kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Jak stwierdził sąd, wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że wydatek może zostać uznany za koszt podatkowy, pod warunkiem że ma bezpośredni lub pośredni wpływ na powstanie przychodu lub zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodu oraz nie został wymieniony w katalogu wyłączającym wydatki z kosztów. W omawianej sprawie warunki określone w tym przepisie mają zastosowanie.

Sąd wyjaśnił, że głównym celem funkcjonowania spółek kapitałowych jest osiąganie zysku. Jeśli spółka zdecydowałaby się wycofać zaangażowane wcześniej środki w przedsięwzięcia gospodarcze, aby wypłacić dywidendy wspólnikom, to działanie takie byłoby nieracjonalne i mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej. W konsekwencji spółka mogłaby mieć problemy z utrzymaniem tempa prowadzonej działalności, a kolejnym skutkiem mogłaby być konieczność wypłaty kar umownych oraz odszkodowań. A zatem operacja taka byłaby nieracjonalna z punktu widzenia prowadzonej działalności gospodarczej.

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i stwierdził, że przy zaliczaniu wydatku do kosztów uzyskania przychodów niezbędne jest powstanie związku przyczynowo-skutkowego. Dalej WSA wyjaśnił, że kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej (z wyłączeniem kredytu na wypłatę dywidendy), jak i kredyt na wypłatę dywidendy są w swym celu podobne, ponieważ służą zapewnieniu płynności finansowej lub jej zwiększeniu w celu rozwoju gospodarczego spółki.

Sąd przyznał więc rację spółce skarżącej, że odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy należy traktować jako wydatek poniesiony na zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodu, którym jest działalność gospodarcza. Kredyt umożliwi spółce zaspokojenie roszczeń wspólnika z tytułu wypłaty zysku bez utraty płynności finansowej.

Zdaniem składu orzekającego odmienna wykładnia przepisów naruszałaby również przepisy traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Zgodnie z zasadą określoną w art. 56 ust. 1 tego traktatu państwa członkowskie Unii Europejskiej mają zakaz stosowania ograniczeń w przepływie kapitału. Jak wyjaśnił sąd, przepływem kapitału w rozumieniu Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie, to znaczy wszelkiego rodzaju inwestycje dokonywane przez osoby fizyczne lub prawne, które służą ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych i bezpośrednich powiązań między osobą, która wniosła kapitał, a przedsiębiorcą, któremu udostępniła ona kapitał w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Oprac. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/113/i02.2011.113.086.003a.001.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński radca prawny, doradca podatkowy, menedżer Zespołu Podatków Bezpośrednich w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że koszty odsetek od kredytu zaciągniętego przez spółkę na wypłatę dywidendy mogą stanowić koszt uzyskania przychodu tej spółki. Należy wskazać, że wydatki tego rodzaju nie znajdują się w negatywnym katalogu kosztów w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, które nie są uznawane za koszty uzyskania przychodów. Tym samym o tym, czy mogą one stanowić koszt uzyskania, czy też nie, decyduje wynik wykładni art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a więc to, czy ich poniesienie służy osiąganiu przychodów bądź zachowaniu albo zabezpieczeniu ich źródła. Mając na uwadze, że jednym z podstawowych celów spółki jest osiąganie zysku, a obowiązkiem jego wypłata wspólnikom, co wiąże się z ogółem prowadzonej działalności, kierunek wykładni zaprezentowany przez sąd wydaje się w pełni uzasadniony. Jakkolwiek jest to kolejny pozytywny wyrok WSA w tej kwestii, należy pamiętać, że organy podatkowe zajmują odmienne stanowisko, a i wśród sądów na tym tle występuje zróżnicowanie poglądów. Wskazane rozbieżności są na tyle duże, że NSA po korzystnych dla podatników wyrokach w 2010 r., w czerwcu tego roku zdecydował się na skierowanie tej kwestii do poszerzonego składu NSA. Wydaje się zatem, że dopiero podjęcie przez skład 7 sędziów NSA uchwały w tej sprawie będzie miało realny wpływ na jednolitość zapadających rozstrzygnięć.