Odsetki od pożyczki na dywidendę są kosztem podatkowym

Wydatki poniesione przez spółkę na spłatę odsetek od pożyczki zaciągniętej na wypłatę dywidendy dla wspólników można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Spółka w latach 2008 - 2009 zaciągała pożyczki z przeznaczeniem na sfinansowanie wypłaty dywidendy dla jej udziałowców. Konieczność zaciągnięcia pożyczek wynikała ze znacznej wysokości kwot dywidendy do wypłaty. W momencie wypłaty spółka nie dysponowała kwotą pozwalającą na uregulowanie całej należności wobec wspólników bez ryzyka ograniczenia płynności finansowej. Spółka chciała wiedzieć, czy wydatki na wypłatę odsetek od pożyczek zaciągniętych na sfinansowanie wypłat dywidendy uznać należy za koszty uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy.

Finalnym celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i jej wspólników jest osiąganie zysku. Zdaniem sądu nie można jednak wiązać kredytu na sfinansowanie wypłaty dywidendy bezpośrednio z tym celem. Bezpośrednim celem zaciągnięcia takiego kredytu jest bowiem zabezpieczenie źródła przychodu, jakim jest działalność gospodarcza, oraz zabezpieczenie płynności finansowej spółki. W ocenie sądu zaciągnięcie przez spółkę kredytu na wypłatę dywidendy należy więc traktować jako wydatek związany z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Sąd uzasadnił, że osiąganie zysku jest zarówno podstawowym celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i wspólników, których kapitał zaangażowany jest w funkcjonowanie spółki i osiąganie przez nią przychodów. Sąd podzielił stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 234/08). Sąd zwrócił uwagę, że źródłem przychodów spółki, która znalazła się w identycznej sytuacji jak skarżąca, była działalność gospodarcza. Spółka była przedsiębiorcą, którego celem była maksymalizacja zysku i prowadzenie prawidłowej gospodarczo działalności. Z tego powodu, zdaniem NSA, wycofywanie już zaangażowanych w działalność gospodarczą środków finansowych tylko po to, by zapewnić je na przyszłą wypłatę dywidendy, byłoby działaniem nieracjonalnym i w dodatku prowadziłoby do strat związanych z karami umownymi, odszkodowaniami itp. Jak dodał sąd, podobnie nieracjonalnymi z gospodarczego punktu widzenia byłyby takie działania spółki, które polegałyby na nieangażowaniu własnego kapitału w działalność gospodarczą tylko po to, by zapewnić środki finansowe na przyszłą wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, a której termin wypłaty jest nieznany. Naczelny sąd, a za nim wojewódzki sąd administracyjny, podkreśliły, że prawidłowo prowadzona spółka akcyjna to taka, która dotrzymuje zawartych umów i nie wycofuje się z nich, a także taka, która nie przechowuje kapitału bez angażowania go w przedsięwzięcia gospodarcze. Prowadzenie obecnie działalności gospodarczej łączy się z korzystaniem z kredytów bankowych. Odsetki od takiego kredytu będą więc zawsze kosztami zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów i spółka może je zaliczyć do kosztów podatkowych. Odmienne stanowisko byłoby w ocenie sądu sprzeczne z orzecznictwem NSA oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Oprac. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/060/i02.2011.060.086.003a.001.jpg@RY2@

Mariusz Domagała, ekspert z Departamentu Prawa Podatkowego Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy

Stanowisko sądu jest prawidłowe. Bez znaczenia jest fakt, że sama wypłata dywidendy nie generuje kosztów uzyskania przychodów. Wydatki poniesione na spłatę odsetek od pożyczki zaciągniętej w celu wypłaty dywidendy należy traktować jako wydatek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Bezpośrednim celem zaciągnięcia pożyczki jest bowiem zabezpieczenie płynności finansowej spółki, a więc zabezpieczenie źródła przychodu.

Mimo utrwalonej linii orzeczniczej omawiana kwestia wciąż jest źródłem sporów. Organy podatkowe niezmiennie odmawiają podatnikom prawa zaliczenia tego rodzaju odsetek do kosztów uzyskania przychodu. Niestety, sytuacja podatników na tle istniejącego sporu nie rysuje się w ciepłych barwach. Podatników finansujących dywidendy z pożyczek z pewnością zmartwi wyrok NSA z 17 marca 2011 r. (sygn. akt II FSK 2004/09). NSA uchylił wyrok WSA w Gliwicach, w którym sąd uznał, że odsetki od kredytu zaciągniętego na sfinansowanie dywidendy są kosztem podatkowym. Wyrok NSA może być sygnałem nadchodzącej zmiany dotychczasowej wykładni.