Odszkodowanie od GDDKiA za wywłaszczenie podlega CIT

Odszkodowanie wypłacone z budżetu państwa za pośrednictwem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) za wywłaszczenie nieruchomości pod drogę nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego. GDDKiA nie posiada statusu agencji rządowej (agencji wykonawczej) i wypłacane przez nią odszkodowania nie korzystają ze zwolnienia.

W kwietniu 2010 r. spółka złożyła wniosek o interpretację, jak opodatkować odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości pod budowę drogi krajowej. Spółka wyjaśniła, że rozważa zakup nieruchomości, która może w niedalekiej przyszłości zostać wywłaszczona pod budowę drogi krajowej. Odszkodowanie wypłaci budżet państwa za pośrednictwem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). W związku z tym podatniczka zapytała, czy odszkodowanie otrzymane w pieniądzu będzie podlegało zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych?

Organ interpretacyjny uznał, że nie ma podstaw do wyłączenia z opodatkowania odszkodowania. Odszkodowanie nie jest również wymienione w przepisie zawierającym katalog dochodów zwolnionych od podatku dochodowego od osób prawnych. Organ przypomniał, że zwolnione z opodatkowania są tylko kwoty otrzymane od agencji rządowych lub agencji wykonawczych, jeżeli otrzymały one środki na ten cel z budżetu państwa, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. GDDKiA jest centralnym urzędem administracji rządowej właściwym w sprawie dróg krajowych. Nie posiada statusu agencji rządowej (agencji wykonawczej) i wypłacane przez nią odszkodowania nie korzystają ze zwolnienia (art. 17 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT).

Spółka nie zgodziła się z taką interpretacją. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił jej skargę. Zdaniem sądu stanowisko organu wskazujące, że GDDKiA nie jest agencją rządową, jest prawidłowe. Co prawda WSA zgodził się ze spółką, że przepisy prawa nie zawierają definicji pojęcia agencji rządowej i należy się odwołać do teorii prawa administracyjnego, jednak wszystkie te definicje wskazują, że agencją rządową nie może być centralny organ państwowy (rządowy). O statusie danego podmiotu decyduje ustawodawca, powołując do zarządzania określonym wycinkiem mienia bądź organ centralny, bądź agencję rządową.

W ocenie WSA pomniejszenie wypłaconego w przyszłości odszkodowania o podatek dochodowy nie naruszy art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie odszkodowania ekwiwalentności czy odtworzeniowości. Odszkodowanie z istoty powinno posiadać te cechy, a jego opodatkowanie cech tych nie odbiera. Jak podkreślił sąd, czym innym jest ustalenie wysokości odszkodowania, a czym innym jego późniejsze opodatkowanie. Ponadto zgodnie z art. 84 konstytucji każdy obowiązany jest do płacenia podatków nakładanych ustawą. Skoro ustawodawca nie zwolnił odszkodowania określonego w pytaniu skarżącej, to konstytucyjnym obowiązkiem strony będzie jego uiszczenie.

Wyrok WSA w Kielcach z 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 614/10, niepublikowany.

Oprac. Aleksandra Tarka