Trybunał orzeka, a resort i tak robi swoje

Ministerstwo Finansów przesłało do społecznych konsultacji projekt zmian w ustawach regulujących podatki dochodowe, przewidujący zaliczenie spółki komandytowo-akcyjnej (dalej SKA) do podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Niestety, projekt nie zawiera odpowiednich przepisów przejściowych.

Zgodnie z przyjętymi założeniami SKA od 1 stycznia 2013 r. mają stać się podatnikami podatku dochodowego. Zasada ta ma dotyczyć także tych spółek komandytowo-akcyjnych, które mają rok podatkowy inny niż kalendarzowy. Taka regulacja oznacza złamanie konstytucyjnej zasady, zgodnie z którą podatki dochodowe nie mogą być zmieniane w trakcie roku podatkowego. Skoro bowiem podatnicy nie mogą być zaskakiwani zmianami w prawie w trakcie trwającego okresu rozliczeniowego, to tym bardziej w sytuacji wprowadzenia podatku dla danego podmiotu wspomniana zasada powinna zostać zachowana.

W świetle dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego nie budzi wątpliwości, iż dokonywanie w trakcie roku podatkowego zmian w przepisach z zakresu podatków dochodowych, zwłaszcza gdy zmiany te powodują wzrost obciążeń podatkowych, należy uznać jako niezgodne z przepisami Konstytucji RP. W orzeczeniu K 48/04 Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko, zgodnie z którym na gruncie konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. aktualny pozostaje pogląd wyrażony we wcześniejszym orzecznictwie trybunału, iż nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian obciążeń podatkowych w ciągu roku podatkowego. Stwierdzić należy zatem, iż częścią polskiego systemu prawnego jest zasada, zgodnie z którą zmiany w ustawach podatkowych, dotyczących podatków obliczanych za okresy roczne, nie mogą być dokonywane w trakcie trwającego okresu rozliczeniowego.

Projekt nie zawiera też regulacji odnoszących się do sytuacji funduszy inwestycyjnych zamkniętych, które zainwestowały w akcje SKA. W momencie podejmowania decyzji o inwestycji miały one prawo przyjąć, iż SKA nie jest podatnikiem podatku dochodowego. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, ingerując w prawa nabyte, prawodawca powinien wprowadzić rozwiązania prawne, które zawężają do niezbędnego minimum negatywne skutki dla zainteresowanych i umożliwiają im dostosowanie się do nowej sytuacji, w szczególności przez wprowadzenie odpowiedniej vacatio legis lub ustanowienie przepisów przejściowych ułatwiających adresatom norm prawnych dostosowanie się do nowych regulacji (orzeczenia K 26/97, K 32/00, P 3/00, K 13/01, K 45/01). Ponadto, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, z art. 2 konstytucji wynika zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa, która to zasada opiera się na pewności prawa, czyli na takim zespole jego cech, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne - umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o możliwie pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych tych działań. Dodać należy, iż odpowiednie przepisy przejściowe zostały przewidziane w przypadku zmian zasad opodatkowania Narodowych Funduszy Inwestycyjnych.

Pozostaje mieć nadzieję, że w toku dalszych prac legislacyjnych wspomniane wyżej postulaty zostaną wzięte pod uwagę. W przeciwnym razie nowelizacja może zostać zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny jako niezgodna z ustawą zasadniczą.

Nowelizacja może zostać zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny jako niezgodna z ustawą zasadniczą

@RY1@i02/2012/195/i02.2012.195.071000200.802.jpg@RY2@

Artur Cmoch, doradca podatkowy, wspólnik zarządzający GWW Tax

Artur Cmoch

doradca podatkowy, wspólnik zarządzający GWW Tax