Jak w rocznym zeznaniu wykazać wsparcie finansowe

Firmy, które w 2011 roku otrzymały dotację z budżetów publicznych i środki z tej dotacji wykorzystały, w prowadzonej działalności muszą uwzględnić je w rozliczeniu podatkowym, zarówno jeśli chodzi o przychody, jak i koszty. Taki obowiązek rozliczenia dotacji istnieje, mimo że dotacje jako świadczenia mające charakter bezzwrotnej pomocy są neutralne podatkowo dla podmiotu, który je otrzymuje. Tak jest, jeśli dotacje są otrzymywane ze środków publicznych, agencji rządowych, rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych czy międzynarodowych instytucji finansowych.

Pomoc zwolniona

Za dotację uznaje się nieodpłatną i bezzwrotną pomoc finansową udzielaną z budżetu państwa podmiotom (organizacjom, przedsiębiorcom), służącą wspieraniu ich działalności. W ostatnich latach wiele podmiotów uzyskało na swoją działalność dotacje pochodzące ze środków Unii Europejskiej z funduszy strukturalnych. Fundusze strukturalne obsługiwane są przez programy operacyjne.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), środkami publicznymi są m.in. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej. Środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej są dochodami budżetu, z którego realizowane są wydatki budżetu państwa na finansowanie programów i projektów, na których wprowadzenie w życie uzyskano te środki. Dotacje unijne, których źródłem finansowania są określone fundusze europejskie wypłacone za pomocą programów operacyjnych, mają więc charakter środków państwowych. Dotacja otrzymana w ramach programów operacyjnych stanowi zatem dotację otrzymaną z budżetu państwa.

Przychód z dotacji...

Ustawa o CIT stanowi, że przychodem są dotacje subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków.

Jednocześnie dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, stanowią przychód zwolniony od podatku.

Istotne jest to, że zwolnieniem objęte są też odsetki od takich otrzymanych środków pomocowych lokowanych na bankowych rachunkach terminowych, bez względu na to, czy lokata dokonywana jest w banku polskim, czy też zagranicznym. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 grudnia 2011 r. (sygn. akt II FSK 1114/10). W sprawie spółka realizowała projekt w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw. Środki, jakie otrzymała, były przeznaczone na poręczanie kredytów i zostały ulokowane na rachunkach bankowych (na bankowych lokatach terminowych). Minister finansów uznał, że nie można zastosować w takim przypadku zwolnienia z art. 17 ust. pkt 23 i 24 ustawy o CIT, ponieważ przyjęta w funduszach strukturalnych zasada prefinansowania zakłada, że w początkowej fazie realizacji projektu związane z nim koszty pokrywa budżet państwa. Dopiero na etapie końcowym zwrot poniesionych nakładów następuje w ramach rozliczeń między Polską a UE. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pogląd ministra finansów w tym zakresie jest nieprawidłowy. NSA wydał już wiele orzeczeń, w których rozstrzygał, że zasada prefinansowania nie ma wpływu na zwolnienie, ponieważ pierwotnym źródłem środków jest budżet UE. Oznacza to, że ani środki pieniężne pochodzące z funduszy unijnych nie stanowią dochodów budżetu państwa, ani też przychodem nie są odsetki od tych środków przechowywane na rachunkach bankowych.

Brak konieczności opodatkowania przychodu z tytułu dotacji skutkuje też brakiem obowiązku rozliczenia kosztów. Podatnicy, którzy korzystają z dotacji zwolnionych od podatku i finansujący z tych środków zakupy inwestycyjne oraz inne wydatki pokryte z tych środków, nie zaliczają ich bowiem do kosztów uzyskania przychodów w części, w jakiej zostały pokryte ze środków z dotacji.

...i koszty

W przypadku gdy dane środki nie stanowią przychodu, to również pokryte z tych środków wydatki nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika. A zatem wydatki sfinansowane zwolnioną od podatku dochodowego dotacją nie powiększają kosztów uzyskania przychodu.

Odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, jeśli wydatki na nabycie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Tak będzie w sytuacji, gdy po zakończeniu inwestycji lub też w jej trakcie podatnik otrzymuje wsparcie finansowe (np. dotacje, subwencje i inne nieodpłatne świadczenia zwolnione od podatku). Oznacza to, że w przypadku sfinansowania takich zakupów podatnika następuje rozliczenie proporcjonalne.

W przeciwnym razie, gdyby firma miała prawo zaliczyć odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów od sfinansowanych zakupów, to mogłaby skorzystać na odliczeniu dwukrotnie, uzyskać przychód zwolniony od podatku oraz podwyższone koszty uzyskania przychodów.

Jeśli więc np. podatnik zakupił sprzęt i otrzymał do niego dofinansowanie, to od pierwszego miesiąca, w którym zakupiony środek trwały zostanie wprowadzony do ewidencji, spółka będzie mogła dokonywać odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej tego sprzętu zgodnie z przyjętą metodą amortyzacji. Odpisy będą kosztem uzyskania przychodu w pełnej wysokości, aż do momentu, w którym nastąpi zwrot wydanych pieniędzy kwotami z dotacji. Z kolei w miesiącu wpływu dotacji na rachunek podatnika odpisy amortyzacyjne od zakupionego środka trwałego nie będą stanowiły już kosztów uzyskania przychodów w tej części, w której podatnik otrzyma zwrot.

Konieczne formularze

Brak opodatkowania przychodów z dotacji wymaga jednak odpowiedniego wykazania w rocznej deklaracji podatkowej. W związku z tym, że kwoty dotacji otrzymane ze środków publicznych (w tym z unijnych programów strukturalnych) są przychodem podatkowym, ale co zostało wcześniej wspomniane jednocześnie są zwolnione z podatku dochodowego, to oprócz wykazania ich w CIT-8 trzeba także złożyć CIT-8/O.

Otrzymane kwoty powinny zostać ujęte w części D.1 formularza CIT-8 w pozycji 27. W zeznaniu wykazać należy wszystkie rodzaje przychodów, z wyjątkiem tych opodatkowanych odrębną stawką oraz przychodów z dywidend i innych udziałów w zyskach osób prawnych. W części D.2 druku CIT-8 ujmuje się koszty uzyskania przychodów po wyłączeniu kosztów sfinansowanych z dotacji.

Jednocześnie kwoty dotacji należy ująć w załączniku CIT-8/O przeznaczonym do ujawnienia dochodów (przychodów) zwolnionych od podatku (część B.1 poz. 12), a następnie przenieść do części E.1 (poz. 40) deklaracji CIT-8 .

@RY1@i02/2012/050/i02.2012.050.071001100.804.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/050/i02.2012.050.071001100.805.jpg@RY2@

Ważne

Odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, jeśli wydatki na nabycie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie

Przykład 1

Zakup sprzętu

Spółka zakupiła maszynę budowlaną za 50 tys. zł. Jednocześnie starała się o pozyskanie dotacji na jej zakup. Dotacja została przyznana w wysokości 50 proc. wartości sprzętu. Spółce została zwrócona więc kwota 25 tys. zł (50 proc. x 50 tys. zł).

W takiej sytuacji spółka musi ustalić wysokość miesięcznych odpisów amortyzacyjnych, które nie mogą być dla niej kosztem podatkowym.

Spółka ustaliła wartość początkową maszyny jako środka trwałego w wysokości 50 tys. zł (stawka amortyzacyjna na poziome 10 proc.). Wysokość miesięcznego odpisu amortyzacyjnego od maszyny wynosi 416,67 zł [(10 proc. x 50 tys. zł) = 5 tys. zł : 12]. Natomiast wysokość odpisu amortyzacyjnego, która nie jest kosztem uzyskania przychodu, wynosi 208,33 zł (416,67 zł x 50 proc.). Kwota, która może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, to 208,34 zł (416,67 zł - 208,33 zł). Tak wyliczoną kwotę odpisów amortyzacyjnych stanowiących koszty uzyskania przychodów spółka uwzględnia w sumarycznych kosztach w zeznaniu rocznym w części D.2 CIT-8 w poz. 31.

Przykład 2

Wydatki na doradztwo

Spółka, starając się o dotację na zakup maszyny, wynajęła również zewnętrzną firmę doradczą, która sporządziła wniosek o dotację. Spółka płaciła firmie miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1 tys. zł, a za pozytywną realizację wniosku wypłaciła firmie 10 proc. pozyskanej kwoty (10 proc. x 25 tys. zł = 2500 zł).

Wydatek na wynajęcie firmy doradczej może być kosztem uzyskania przychodów firmy. Aby tak się stało, musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy między poniesionym wydatkiem a osiągnięciem tego przychodu. Ponadto kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem wydatków ustawowo wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów. Wydatki na usługi doradcze świadczone przez zewnętrzne firmy, np. w zakresie przygotowania wniosku o dofinansowanie, pokryte jeszcze z własnych środków podatnika, będą stanowiły koszty uzyskania przychodów ze względu na ich związek z ewentualnymi przyszłymi przychodami uzyskanymi ze środków z dotacji. Wydatki takie będą oczywiście stanowiły koszty pośrednie i podlegają potrąceniu w dacie ich poniesienia. W rozliczeniu rocznym spółka uwzględnia je w sumarycznych poniesionych kosztach.

Przykład 3

Odsetki bankowe

Spółka złożyła wniosek o dotację na realizację nowego projektu. Pomoc została przyznana na pokrycie 80 proc. wydatków przedstawionych we wniosku. Spółka otrzymała 100 tys. zł. Zanim jednak wydatkowała te środki, ulokowała je na oprocentowanym rachunku terminowym, którego termin zapadalności wynosił 3 miesiące. Do ulokowanej kwoty bank dopisał 1911,43 zł.

Otrzymane odsetki są przychodem zwolnionym z opodatkowania. Wynika to z art. 17 ust. 1 pkt 24 ustawy o CIT. Odsetki są częścią pierwotnego przychodu, którego źródłem jest dotacja zwolniona z podatku. A zatem jeśli pierwotny przychód jest zwolniony z podatku, to i otrzymane później odsetki od tego kapitału są wolne od podatku. Oznacza to, że tę kwotę odsetek spółka uwzględnia w ogólnej kwocie przychodów zwolnionych z podatku w deklaracji CIT-8/O w części B.1. Następnie kwotę tych przychodów powinna przenieść do zeznania CIT-8, zmniejszając tym samym kwotę przychodów przeznaczonych do opodatkowania.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 1 pkt 1; art. 12 ust. 3a - 3e; art. 16 ust. 1 pkt 48, 58; art. 17 ust. 1 pkt 21, 23, 24, 47 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).