Więcej spółek ma płacić CIT

Projekt nowelizacji przepisów znajduje się już w Sejmie (druk nr 1725). Zmiany zmierzają do uszczelnienia systemu podatkowego - podkreśla rząd. Na czym polega problem? Otóż w spółkach kapitałowych, czyli z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnych, uzyskiwany przez nie dochód podlega dwupoziomowemu opodatkowaniu. Najpierw podatek płaci spółka. Część pozostałego zysku może następnie wypłacić udziałowcom lub akcjonariuszom w formie dywidendy. Wtedy jednak również oni muszą odprowadzić podatek dochodowy odpowiadający kwocie wypłaconego mu zysku spółki kapitałowej.

Inaczej jest w przypadku spółek nieposiadających osobowości prawnej, czyli m.in. komandytowych i komandytowo-akcyjnych. Spółki te nie płacą podatku dochodowego - uiszczają go tylko wspólnicy tych spółek.

Co istotne, przychody uzyskiwane przez spółkę są uznawane za przychody wspólnika i podlegają połączeniu z jego pozostałymi przychodami. Dotyczy to również kosztów uzyskania przychodów. I tak np. koszty, choć ponoszone przez spółkę, stanowią koszty jej wspólników i są łączone z pozostałymi podatkowymi kosztami tych osób.

Uregulowania zagraniczne

W uzasadnieniu do rządowego projektu nowelizacji podkreślono, że takie państwa jak Francja, Belgia, Włochy i Niemcy traktują spółki komandytowo-akcyjne jako podatników podatku dochodowego od osób prawnych (w Niemczech spółka komandytowo-akcyjna posiada osobowość prawną i jest spółką kapitałową). W konsekwencji takiego traktowania opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają co do zasady zarówno dochody tych spółek, jak i dochody z tytułu udziału w ich zyskach.

Preferencja podatkowa

Obecnie istniejące u nas rozwiązania - jak podkreślono w uzasadnieniu rządowego projektu - umożliwiają w praktyce akcjonariuszom spółki komandytowo-akcyjnej możliwość odraczania opodatkowania w dłuższym horyzoncie czasowym. Oznacza to przyznanie grupie podatników, tj. akcjonariuszom wspomnianej spółki, preferencji podatkowej. Stawia to tę wąską grupę w sytuacji uprzywilejowanej. Nieuzasadnione uprzywilejowanie akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej budzi wątpliwości natury konstytucyjnej w świetle zasady sprawiedliwości podatkowej.

O atrakcyjności tej preferencji świadczy dynamiczny wzrost liczby działających w Polsce spółek komandytowo-akcyjnych. I tak np. w latach 2010 i 2011 odnotowano wzrost (r./r.) rzędu 46 proc. i 42 proc. Jednak najwyższy wzrost nastąpił w 2012 roku, wyniósł bowiem 88 proc.

Nastąpił również wzrost zainteresowania spółkami komandytowymi. Największy wzrost ich liczby, wynoszący odpowiednio 50 proc., 62 proc. i 48 proc., odnotowano w latach 2006-2008.

Potrzeba zmian

Uzasadnia to zdaniem rządu konieczność zmiany przepisów. W konsekwencji spółki te stałaby się podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).

Wymaga to m.in. dostosowania treści ustawy o CIT i PIT w sposób uwzględniający nowy status podatkowy spółki komandytowo-akcyjnej. Konsekwencją będzie wprowadzenie dwóch poziomów opodatkowania dochodu wypracowanego przez tę spółkę, podobnie jak ma to miejsce w odniesieniu do pozostałych spółek - podatników podatku CIT, czyli spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych.

Warto zwrócić uwagę, że projekt przewiduje również przyznanie podmiotowości prawno-podatkowej spółce komandytowej, czego skutkiem będzie zrównanie sytuacji wspólników tej spółki z przewidzianą w projekcie ustawy zmieniającej sytuacją wspólników spółki komandytowo-akcyjnej. Zmiana zasad opodatkowania dochodów z działalności prowadzonej przez spółki komandytowe będzie skutkować większą spójnością sytemu podatkowego.

Datę wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej generalnie określono na 1 stycznia 2014 r.

Szansa na wyższe wpływy

Szacuje się, że objęcie spółek komandytowo-akcyjnych podatkiem dochodowym od osób prawnych wpłynie na wzrost dochodów sektora finansów publicznych z tego tytułu w pierwszym roku obowiązywania regulacji w kwocie około 294 mln zł (w tym dochody budżetu państwa 227 mln zł, a dochody jednostek samorządu terytorialnego 67 mln zł).

Jednocześnie przyznano, że gdyby konsekwencją projektowanej regulacji było przekształcenie spółek komandytowo-akcyjnych powstałych w celu dokonania optymalizacji podatkowej w inną formę prowadzenia działalności, szacowany wzrost dochodów sektora finansów publicznych może się okazać niższy.

Projekt przewiduje też objęcie podatkiem dochodowym od osób prawnych spółek komandytowych. Nie wpłynie to jednak na wysokość dochodów sektora finansów publicznych z tytułu podatku dochodowego. Nastąpi bowiem przesunięcie obciążenia z poziomu wspólników spółki (komplementariusza i komandytariusza), którzy opłacali podatek dochodowy PIT lub CIT w zależności od rodzaju podmiotu, na poziom spółki. Dodatkowo w przypadku gdy komandytariuszem będzie osoba fizyczna, można spodziewać się dodatkowych dochodów budżetowych z podatku PIT od dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Z uwagi jednak na brak danych odnośnie wspólników spółek komandytowych trudno ocenić skutki finansowe z tego tytułu.

@RY1@i02/2013/187/i02.2013.187.20000070p.803.jpg@RY2@

Przedsiębiorcy stawiali na spółki bez osobowości prawnej

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl