Wypłata na rzecz spadkobiercy też jest kosztem

Jak wynika z ostatniego wyroku NSA z 19 września 2014 r. (sygn. akt II FSK 2305/12), odszkodowanie wypłacone "wyłącznie pracownikowi", z którym spółka rozwiązała umowę o pracę w sposób niezgodny z prawem, stanowi dla niej koszt uzyskania przychodu.

Choć rozstrzygnięcie to wydaje się korzystne dla podatników, to powstają wątpliwości, co oznacza użyte w uzasadnieniu sformułowanie "wyłącznie pracownikowi"? Czy odszkodowanie wypłacone innym osobom, np. zatrudnionym na umowę-zlecenie, czy też spadkobiercom pracownika w związku z jego śmiercią w trakcie trwania postępowania spadkowego, będzie również stanowić koszt uzyskania przychodu?

Należałoby zatem zastanowić się, czy stwierdzenie "wyłącznie pracownik" należy rozstrzygać w sposób stricte zawężający. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Z analizy art. 16 ustawy o CIT w żaden sposób nie wynika, aby ewentualna możliwość zaliczenia wypłaty odszkodowania innemu podmiotowi niż pracownik miała nie stanowić kosztu dla spółki. Co więcej, powołując się na poglądy doktryny, w opisywanym przypadku sąd stwierdził, że nie zawsze poniesienie wydatku przynosi wymierny przychód. Może się bowiem zdarzyć, że mimo uzasadnionych ekonomicznie, uwzględniających zasady logiki działań nie dojdzie do powstania lub zwiększenia przychodu. Istotne jest natomiast to, że kosztami będą wydatki poniesione z zamiarem zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby przynosiło ono przychody także w przyszłości. W ramach tej kategorii wydatków mieszczą się niewątpliwie także wydatki, wskutek których podatnik uzyska oszczędności albo uniknie ciężarów większych od rzeczywiście poniesionych. Biorąc powyższe pod uwagę, wydaje się, że sąd, wskazując, że odszkodowanie ma otrzymać wyłącznie pracownik, odniósł się bardziej do tej konkretnej sytuacji, w której poszkodowanym był pracownik, a tym samym używając takiego sformułowania, nie miał w zamyśle ograniczenia kręgu osób, którym odszkodowanie może być wypłacone lub nie. Tym bardziej że przepisy ustawy o CIT w żaden sposób nie nakazują takiego rozgraniczenia. Należy zatem mieć nadzieję, że wyrok ten będzie stanowił pewnego rodzaju punkt zwrotny w wielu podobnych sytuacjach, kiedy odszkodowanie wypłacone zostało osobom niebędącym pracownikami, a spółka nie zaliczyła tego wydatku do kosztów uzyskania.

@RY1@i02/2014/198/i02.2014.198.071000300.802.jpg@RY2@

Grzegorz Grochowina menedżer w firmie doradczej KPMG w Polsce

Grzegorz Grochowina

menedżer w firmie doradczej KPMG w Polsce