Ucieczka w trust zamiast do raju

Sejm w ubiegłym tygodniu uchwalił nowelizację ustaw o CIT i PIT, mającą na celu opodatkowanie dochodów osiąganych przez zagraniczne spółki kontrolowane. Trafi on teraz do Senatu. To kolejny element zamykania dostępnych na rynku wehikułów optymalizacji podatkowej, w tym poprzez tworzenie spółek w rajach podatkowych. Planowany termin wejścia w życie przepisów to 1 stycznia 2015 r.

Zgodnie z projektem zagraniczną spółką kontrolowaną jest założona za granicą spółka, która jest usytuowana w określonej jurysdykcji (czyli w kraju lub na terytorium stosującym szkodliwą konkurencję podatkową albo terytorium państwa, z którym Polska nie ma podpisanej umowy międzynarodowej) albo też spełnia łącznie następujące warunki:

● liczby udziałów rezydenta polskiego w kapitale podmiotu zagranicznego lub w prawie głosu w organach kontrolnych lub stanowiących, a także związanych z prawem do uczestnictwa w zyskach (w każdym wypadku co najmniej 25 proc. udziałów przez nieprzerwany minimalny okres 30 dni),

● proporcji osiąganych dochodów pasywnych takiej spółki zagranicznej w stosunku do całości dochodów (co najmniej 50 proc.),

● niższego opodatkowania dochodów o charakterze pasywnym w porównaniu do podatku obowiązującego w Polsce (tj. niższego minimum o 25 proc., chyba że dochody te podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy przepisów unijnych).

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję zagranicznej spółki kontrolowanej, wydaje się, iż remedium na rządowe zmiany może się okazać trust. Trust to konstrukcja prawna, która rozwinęła się na gruncie anglosaskiego systemu prawnego. Pozwala na transfer majątku od trust settlor, czyli założyciela, będącego zazwyczaj właścicielem majątku, na rzecz powiernika, tzw. trustee, który zgodnie z umową rozporządza majątkiem zgodnie z dyspozycjami zawartymi w tejże umowie na rzecz wskazanych beneficjentów. Założycielem trustu może być osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Założyciel wyznacza powiernika, który otrzymuje tytuł własności powierzonego majątku. Własność tę powiernik musi wykonywać zgodnie z postanowieniami umowy wyznaczającymi warunki trustu oraz zobowiązania wobec beneficjentów. Niekiedy regulacje dotyczące trustu pozwalają na powołanie protektora, który sprawuje kontrolę nad powiernikiem. Protektor ma zwykle uprawnienia do odwołania powiernika i powołania innego. Beneficjentem z kolei może być każda osoba lub grupa osób, w tym osoba, której w momencie utworzenia trustu nie było jeszcze na świecie. Niewykluczone jest również ustanowienie beneficjentem założyciela trustu.

Trust może obejmować wszelkie formy majątku - pieniądze, nieruchomości, aktywa materialne i niematerialne. Aktywa trustu są zarejestrowane na powiernika, ale nie stanowią jego prywatnego majątku. Aktywa te nie stanowią już też prywatnego majątku założyciela, co ma duże znaczenie w planowaniu podatkowym.

Na gruncie prawa polskiego nie ma możliwości utworzenia trustu, jednak możliwe jest takie ułożenie struktury, w której polski rezydent podatkowy zakłada spółkę zagraniczną, której udziały przekazuje na podstawie umowy trustu powiernikowi. Udziały te są zarejestrowane w rejestrze handlowym na powiernika, który włada nimi w swoim imieniu, lecz na rzecz beneficjentów. Umowa trustu zobowiązuje powiernika do przekazywania beneficjentom wszelkich pożytków z udziałów w spółce, w szczególności do przekazywania dywidendy. W tej sytuacji, chociaż formalnie uzyskującym dywidendę jest powiernik, to jednak zgodnie z umową trustu dywidenda ta jest przekazywana beneficjentowi, którym może być sam założyciel spółki.

Podsumowując: wydaje się, że wehikuł z zastosowaniem trustu powinien zagwarantować możliwości legalnego uniknięcia opodatkowania osiągniętego dochodu.

@RY1@i02/2014/125/i02.2014.125.21500020a.804.jpg@RY2@

mec. Robert Nogacki właściciel Kancelarii Prawnej Skarbiec

mec. Robert Nogacki

właściciel Kancelarii Prawnej Skarbiec

Współautor: Marek Korzeniewski,

radca prawny, KP Skarbiec