Spółdzielnie mieszkaniowe mogą odzyskać nadpłacony CIT

W ostatnich latach spółdzielnie mieszkaniowe prężnie działają na rynku deweloperskim. Stąd też często są mylone z firmami stricte deweloperskimi. Zasadnicza różnica między deweloperem a spółdzielnią mieszkaniową polega na tym, że ta ostatnia buduje dla swoich członków, którzy poprzez udziały w spółdzielni mają wpływ na jej działalność. Klasyczny deweloper jest ze swoimi klientami (nabywcami) związany jedynie umową deweloperską. Klienci nie są jego wspólnikami, członkami, udziałowcami. Może się natomiast zdarzyć, że spółdzielnia mieszkaniowa będzie prowadziła działalność deweloperską, realizując przedsięwzięcie dla osób niebędących jej członkami.

Spółdzielnie mieszkaniowe, które wraz z zewnętrznymi podmiotami realizują inwestycje deweloperskie, zazwyczaj gromadzą środki pieniężne wpłacane przez inwestorów na wyodrębnionym rachunku bankowym. Jego właścicielem jest spółdzielnia, przy czym ma ona prawo jedynie do administrowania środkami znajdującymi się na tym rachunku, a środki te pochodzą z wpłat inwestorów na poczet inwestycji budowlanej. Takie zapisy znajdują się w większości umów zawieranych przez spółdzielnie z inwestorami, dla których budowane są nowe lokale. Oznacza to, że spółdzielnia mieszkaniowa nigdy nie staje się właścicielem zdeponowanych pieniędzy. Jest jedynie ich dysponentem, a w związku z wykonywanymi czynnościami administracyjnymi nie otrzymuje żadnego dodatkowego wynagrodzenia.

Od sum zdeponowanych na rachunku bankowym, którego właścicielem jest spółdzielnia, bank nalicza odsetki powiększające zgromadzony kapitał. Powiększony kapitał nadal pozostaje wyłączoną własnością inwestorów. Często spółdzielnia rozlicza te odsetki na poczet realizowanej inwestycji deweloperskiej. Zdarza się jednak, że uznaje je za przychód podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Przepis ten zawiera otwarty katalog przykładowych przysporzeń majątkowych podatnika, których wystąpienie powoduje powstanie przychodu. Ponieważ taki przychód nie podlega zwolnieniu z CIT (brak w tym zakresie jakiegokolwiek zwolnienia wynikającego z art. 17 omawianej ustawy), spółdzielnie wykazują CIT do zapłaty z tego tytułu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 17 ust.1 pkt 44 ustawy o CIT zwalnia się z opodatkowania dochody spółdzielni mieszkaniowych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Wydaje się jednak, że treści tego przepisu nie można zastosować do opisywanej sytuacji. Tak więc, z ostrożności, spółdzielnie płacą CIT od odsetek.

Istnieją argumenty przemawiające za tym, że takich naliczonych odsetek nie powinno się traktować jako przychodu podatkowego po stronie spółdzielni mieszkaniowej. Trudno bowiem uznać, że spółdzielnia występuje w roli podatnika w odniesieniu do przychodu, który powstał z kapitału niebędącego jej własnością. Jeżeli jednak rozpoznała przychód z tego tytułu i zapłaciła CIT, to należy uznać, iż wpłacona kwota będzie stanowić nadpłatę w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Zgodnie z art. 72 par. 1 ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W takiej sytuacji spółdzielnia może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w CIT. Dodatkowym argumentem, który może wzmocnić składany wniosek, będzie uzyskanie pozytywnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, a takie zostały już wydane dla kilku spółdzielni mieszkaniowych.

@RY1@i02/2014/022/i02.2014.022.07100020b.802.jpg@RY2@

Michał Zdyb doradca podatkowy w BWW Law & Tax Firm

Michał Zdyb

doradca podatkowy w BWW Law & Tax Firm