Fiskus wyjaśnia zastosowanie ulgi na badania i rozwój. Najważniejsze interpretacje podatkowe

● Kto odlicza koszty kwalifikowane

Chodziło o spółkę jawną prowadzącą działalność badawczo-rozwojową, która wyodrębniała i planowała wyodrębniać koszty przypisane takiej działalności. Spółka jawna spełnia definicję średniego przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podatnik chciał jednak odliczać koszty kwalifikowane od dochodu jednego ze wspólników spółki jawnej.

Dyrektor IS wyjaśnił, że dopuszczalny poziom zmniejszenia podstawy opodatkowania w opisanym zdarzeniu przyszłym uzależniony będzie od wielkości podmiotu prowadzącego działalność badawczo-rozwojową. Takim podmiotem była spółka jawna, a  nie jej wspólnicy.

Chodziło o spółkę, która projektowała nowoczesne rozwiązania używane w branży samochodowej, kolejowej i lotniczej. Spełniała definicję mikroprzedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale ustawowych limitów nie spełniał jej większościowy wspólnik.

Fiskus wyjaśnił, że nie ma to znaczenia, a liczy się tylko to, iż kryteria spełnia dana spółka.

● Jaka ewidencja pozwala na odliczenie kosztów pracowniczych

Chodziło o grupę kapitałową, w obrębie której poszczególne spółki odpowiednio alokowały koszty pracownicze. Koszty dokumentowano wyciągami z ewidencji czasu pracy zatrudnionych, w których wyodrębniano, ile czasu poświęcili oni na projekty badawczo-rozwojowe. Poszczególne spółki chciały na tej podstawie odliczać wydatki pracownicze jako koszty kwalifikowane w ramach ulgi B+R.

Fiskus wyjaśnił, że w tym celu należy prowadzić ewidencję rachunkową, w ramach której wyodrębnione będą koszty działalności badawczo-rozwojowej. W innym przypadku spółki nie mają prawa korzystać z preferencji.

● Jakie prace dają prawo do ulgi

Pytanie zadała spółka, która opracowywała technologie wykorzystywane m.in. w grach wideo. Pracowała m.in. nad odpowiednim zachowaniem sztucznej inteligencji, optymalizacją sposobu wyświetlania obiektów i postaci na wielu platformach sprzętowych, automatyzacją procesów generowania i testowania treści, konstruowania trybów rozgrywki zarówno dla pojedynczego, jak i dla wielu graczy.

Fiskus potwierdził, że takie prace mają charakter twórczy, są prowadzone w sposób systematyczny według określonych harmonogramów przez specjalnie wybrane osoby posiadające odpowiednie kompetencje i wykształcenie oraz mają na celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia technologii do produkcji gier wideo. Spółka ma więc prawo do ulgi.

● Jakie zatrudnienie pozwala na odliczanie kosztów pracowniczych

Pytanie zadała spółka, która opracowywała innowacyjne technologie w zakresie cyfrowej dystrybucji gier. Chodziło m.in. o rozpoczęcie rozgrywki w trakcie pobierania gry. Chciała odliczyć w ramach ulgi koszty pracownicze niezależnie od tego, że część z  podwładnych, która zajmowała się tymi projektami, nie była zatrudniona na etacie.

Fiskus wyjaśnił, że etat jest warunkiem koniecznym, aby koszty pracownicze były odliczone w ramach ulgi. Nie ma o tym mowy w przypadku wynagrodzeń osób, które wykonują działalność badawczo-rozwojową na podstawie umowy-zlecenia, umowy o dzieło bądź współpracowników działających w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Podobne stanowisko zajął

● Kiedy wydatek staje się kosztem kwalifikowanym

Chodziło o spółkę działającą w sektorze IT. Sądziła, że może odliczyć wydatki pracownicze w zeznaniu za rok podatkowy, w którym wydatki zostały faktycznie poniesione. Byłoby to więc niezależne od momentu ich rozpoznania dla celów podatkowych, czyli chwili zapłaty.

Fiskus w odpowiedzi odwołał się do art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, który wprowadza zasadę, zgodnie z którą za dzień poniesienia kosztu uważa się dzień, na który ujęto wydatek w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku).

● Czy można odliczyć wydatki związane z działalnością B+R prowadzoną na własne potrzeby

Chodziło o wiodącego producenta kostki brukowej, wyrobów betonowych, kopalni kruszyw.

Fiskus potwierdził, że działalność innowacyjna prowadzona na własne potrzeby uprawnia spółkę do korzystania z ulgi. Będzie więc mogła odliczyć wydatki związane z pracami m.in. nad nowatorskimi metodami przetwórstwa betonu.

Ponadto potwierdził, że prace rozwojowe prowadzone przez producenta klejów obuwniczych uprawniają do rozliczania ulgi.

● Która część wynagrodzenia jest kosztem kwalifikowanym

Chodziło o spółkę, która projektowała nowoczesne rozwiązania używane w branży samochodowej, kolejowej i lotniczej.

Fiskus wyjaśnił, że kosztem kwalifikowanym będzie m.in. wynagrodzenie za czas choroby pracownika, pozostawania na urlopie wypoczynkowym, szkolenia i wydatki związane z podniesieniem kwalifikacji (ale tylko w zakresie działalności badawczo-rozwojowej). Jeśli więc pracownik wykonuje działalność B+R oraz inną, to spółka proporcjonalnie potrąci tylko wydatki związane z tą pierwszą aktywnością.

● Jakiego rodzaju ekspertyzy, opinie i usługi doradcze są kosztami kwalifikowanymi

Chodziło o spółkę, która projektowała nowoczesne rozwiązania używane w branży samochodowej, kolejowej i lotniczej. Chciała odliczyć jako koszty kwalifikowane m.in. ekspertyzy, opinie i usługi doradcze.

Fiskus wyjaśnił, że miałaby takie prawo tylko i wyłącznie wtedy, gdy zostaną one nabyte na podstawie umowy od jednostek naukowych w rozumieniu ustawy o zasadach finansowania nauki. W innym przypadku o uldze nie ma mowy.

Chodziło o spółkę wprowadzającą na polski rynek innowacyjne fasady na budynki i rolety okienne. Proces tworzenia nowych rozwiązań rozpoczynał się od opracowania samej koncepcji i prac na prototypem. Ten poddawany był testom, aby uzyskać certyfikat od jednostki, która pozwala na dopuszczenie gotowego produktu na rynek. Spółka chciała zaliczyć wydatki na opinię takiej jednostki do kosztów kwalifikowanych.

Fiskus odparł, że takie prawo dotyczy tylko opinii nabytych na podstawie umowy od jednostek naukowych w rozumieniu ustawy o  zasadach finansowania nauki. W innym przypadku o uldze nie ma mowy.

Chodziło o spółkę, która zajmowała się projektowaniem, badaniami, rozwojem i integracją nowoczesnych systemów elektronicznych oraz modernizacją śmigłowców. Fiskus potwierdził, że wynagrodzenie, które płaciła jednostce naukowej za prace badawcze, jest kosztem kwalifikowanym i może być rozliczane w ramach ulgi B+R.

● Czy dofinansowanie uniemożliwia skorzystanie z ulgi

Chodziło o spółkę, która projektowała nowoczesne rozwiązania używane w branży samochodowej, kolejowej i lotniczej.

Fiskus wyjaśnił, że skoro wszystkie rezultaty prac inżynieryjnych, które prowadzi spółka, mają zastosowanie w przemyśle, to ma ona prawo do stosowania ulgi. Takie koszty podlegają odliczeniu, jeżeli nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Część wydatków, która była pokryta dofinansowaniem, nie może więc być potrącona.

● Jakiego rodzaju wydatki są kosztami kwalifikowanymi

Chodziło o spółkę - producenta wyrobów kompozytowych wykorzystywanych m.in. w obudowach elektrowni wiatrowych. Niezależnie od tego była też uznanym producentem łodzi ratunkowych, ratowniczych i turystycznych.

Fiskus potwierdził, że wydatki związane z delegacjami, uczestnictwem w szkoleniach i konferencjach pracowników zatrudnionych w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej są kosztami kwalifikowanymi.

Pytanie zadał największy niezależny producent telewizyjno-filmowy w Polsce. Spółka produkowała m.in. seriale nisko- i wysokobudżetowe, produkowała filmy i programy telewizyjne.

Fiskus wyjaśnił, że wydatki związane z pracami nad tworzeniem audycji telewizyjnych nie są ani pracami badawczymi, ani rozwojowymi. Nie ma więc mowy o  prawie do stosowania ulgi B+R.

u znał, że wynagrodzenie pracowników działu handlowego zajmujących się rozpoznaniem rynku, oraz pieniądze otrzymywane przez pracowników niezatrudnionych do prowadzenia działalności B+R nie są kosztami kwalifikowanymi. Są za to nimi wszelkie inne wydatki na prace rozwojowe prowadzone na własny użytek.

potwierdził, że kosztem kwalifikowanym są prace rozwojowe nad nowatorskimi rozwiązaniami w zakresie obsługi ruchu turystycznego.

potwierdził, że kosztami kwalifikowanymi są wydatki związane z pracami rozwojowymi prowadzonymi przez producenta drożdży i dodatków piekarniczych (pomysły spółki były nagradzane m.in. przez Narodowe Centrum Rozwoju).

potwierdził, że kosztami kwalifikowanymi są wydatki na zakup materiałów i surowców wykorzystywanych bezpośrednio w pracach badawczo-rozwojowych.

wyjaśnił m.in., że wynagrodzenie pracowników pionu marketingu nie jest kosztem kwalifikowanym.

wyjaśnił, że poboczna działalność producenta klejów obuwniczych, czyli produkcja linii do klejenia lub laminowania (na zlecenie klienta), nie jest działalnością innowacyjną.

OPINIA EKSPERTA

Nie dla niedbałych przedsiębiorców

@RY1@i02/2017/039/i02.2017.039.18300080d.801.jpg@RY2@

Filip Kotarski menedżer w dziale doradztwa podatkowego EY

Nowa ulga B+R wspiera działalność badawczą firm mających własne laboratoria oraz centra badawcze. W ich przypadku prowadzenie prac B+R może istotnie zmniejszyć obciążenie podatkowe. Nie znaczy to jednak, że z ulgi nie mogą skorzystać inni.

Potencjalnie każdy przedsiębiorca, który prowadzi prace nad rozwojem oferowanych produktów czy usług, może skorzystać z ulgi. Kluczowe dla niego będzie ustalenie, czy jego innowacyjne działania wpisują się w definicję ustawową B+R, tj. czy np. prowadzą do tworzenia nowych, zmienionych bądź ulepszonych produktów, procesów i usług. Jeżeli tak, kluczowe będzie zidentyfikowanie tych wydatków, które rzeczywiście dotyczą procesu B+R.

Kluczowe obowiązki podmiotów:

● wyodrębnienie kosztów działalności B+R w ewidencji księgowej - konieczność należytego prowadzenia ewidencji wydatków kwalifikowanych w podziale na rodzaje ponoszonych kosztów, w szczególności ocena poziomu zaangażowania w prace objęte ulgą pracowników, których działalność nie jest dedykowana wyłącznie pracom B+R;

● implementacja adekwatnych rozwiązań umożliwiających efektywne korzystanie z ulgi B+R - konieczność opracowania właściwej procedury wdrożenia i monitorowania ponoszenia kosztów B+R, opisującej m.in., które wydatki są uznawane ze związane z działalnością B+R, zasady ich ewidencjonowania oraz stanowiska i obowiązki pracowników realizujących prace B+R;

● ujmowanie w poczet ulgi B+R wyłącznie kosztów, które stanowią podatkowe koszty uzyskania przychodów;

● posiadanie umowy z jednostką naukową w przypadku chęci kwalifikacji do ulgi badań podstawowych;

● wykazanie kosztów podlegających odliczeniu w zeznaniu podatkowym.

Kluczowe ryzyka:

● niewpisywanie się prowadzonych prac w definicję działalności B+R - konieczność prawidłowego zidentyfikowanie obszarów, które mogą zostać zaklasyfikowane jako działalność B+R, trudności w samodzielnej ocenie, jakie czynności mieszczą się w zakresie prac zdefiniowanych w ustawie o CIT;

● koszty kwalifikowane niemieszczące się w zakresie określonym w ustawie o CIT - konieczność prawidłowego zakwalifikowania wydatków do poszczególnych kategorii kosztów kwalifikowanych, w szczególności w ramach takich kategorii wydatków jak nabycie wyników badań, inne usługi badawcze, usługi doradcze i podobne usługi niematerialne;

● niezwrócenie uwagi na fakt działania podmiotu w specjalnej strefie ekonomicznej - z ulgi B+R nie mogą skorzystać podatnicy, jeżeli w roku podatkowym prowadzili działalność na terenie SSE na podstawie zezwolenia;

● błędne wykazanie kosztów, na które podatnik otrzymał wsparcie z innego źródła - wydatkami kwalifikowanymi nie mogą być koszty, które zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. ⒸⓅ

OPINIA EKSPERTA

Ulga lepsza niż dotacje

@RY1@i02/2017/039/i02.2017.039.18300080d.802.jpg@RY2@

Kiejstut Żagun doradca podatkowy, dyrektor i szef zespołu ds. ulg i dotacji w KPMG w Polsce

Ulga B+R jest realnym wsparciem dla firm, gdyż przy jej wykorzystaniu firma odprowadza mniejszy podatek dochodowy, a zaoszczędzone pieniądze może przeznaczyć np. na kolejne projekty. Co ważne, liczy się tylko fakt prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. W przeciwieństwie do dotacji nie obowiązują wymogi konkursowe, np. wykazani e innowacyjności na poziomie światowym.

Działalność badawczo-rozwojowa jest wykonywana w większości firm produkcyjnych i usługowych i ukierunkowana jest na poprawę technologii i produktów. Podejmowane prace mogą dotyczyć oferowanych przez firmę produktów, jak też procesów związanych z produkcją (np. wprowadzenie nowego surowca do procesu produkcyjnego, który obniży koszty wytworzenia produktu przy zachowaniu pożądanych parametrów). W procesie B+R firmy często muszą przeprowadzić próby, czy ulepszone rozwiązania przynoszą zakładane rezultaty - to może rodzić koszty związane z wykonaniem prototypów, które też można odliczyć w ramach ulgi. Należy jednak odróżnić B+R od czynności rutynowych wykonywanych przez techników inżynierów w przedsiębiorstwie. W B+R zawsze musimy mieć do czynienia ze zdobywaniem nowej wiedzy/postępem w zakresie technologii, elementem niepewności co do możliwości osiągnięcia zakładanych rezultatów.

Przykładowe obszary prowadzenia prac B+R:

● branża rolno-spożywcza: technologie mrożenia wyrobów, opakowania zachowujące dłuższą świeżość produktów,

● branża budowlana: lepsze materiały budowlane, nowe elementy konstrukcji budynków,

● branża finansowa: zabezpieczenia bankowości internetowej, usprawnianie płatności online,

● branża meblarska: technologie odzysku surowców, ulepszenie łączenia komponentów,

● branża chemiczna: obniżenie energochłonności procesu wytwórczego, wykorzystanie nowych surowców do produkcji,

● branża IT - ulepszenie technologii przesyłania danych, zmniejszenie zużycia energii przez urządzenia mobilne,

● firmy produkcyjne pozostałe - nowe funkcjonalności produktów, lepsze parametry dźwiękoszczelności drzwi i okien poprzez opracowanie nowatorskich rozwiązań.

Przedsiębiorcy, którzy chcą skorzystać z nowej ulgi na B+R, powinni wziąć pod uwagę kilka elementów. Po pierwsze, powinni zidentyfikować u siebie czynności/projekty badawczo-rozwojowe. Po drugie, powinni przygotować dokumentację projektową pokazująca, nad jakimi zagadnieniami były prowadzone prace. Musi też istnieć dokumentacja potwierdzająca, że pracownicy są zatrudnieni m.in. w celu wykonywania prac B+R. Może to być zapis w umowie o pracę, w opisie stanowiska pracy. Po trzecie, przedsiębiorca musi wyodrębnić rachunkowo koszty brane do skalkulowania wysokości odliczenia ulgi B+R. Trzeba pamiętać, że aby skorzystać z ulgi w rozliczeniu rocznym, wymagane jest wypełnienie nowego załącznika - dla podatników CIT jest to CIT BR. ⒸⓅ