Kto może jeszcze w tym roku wybrać rozliczenie kwartalne

Anna Szyszka

doradca podatkowy w Mazars

Ustawa z 5 marca 2009 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadziła do obu ustaw nową (dla obu jednakową) definicję małego podatnika. Zgodnie z nią małym podatnikiem jest ten, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1,2 mln euro. Zabieg ten zrównał limit obrotów z przewidzianym w ustawie o VAT (podniesiony z 800 tys. do 1,2 mln euro ustawą z 7 listopada 2008 r.). Przez ostatnich kilka miesięcy limity te różniły się, co mogło sprawiać kłopoty podatnikom.

Warto również dodać, że nowy kwotowy limit w ustawach podatkowych jest zbieżny z limitem zawartym w ustawie o rachunkowości (podniesionym z 800 tys. do 1,2 mln euro ustawą z 10 lipca 2008 r.), który odnosi się do obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. W przeciwieństwie jednak do ustaw podatkowych limit w ustawie o rachunkowości dotyczy przychodów netto ze sprzedaży.

Zarówno podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i od osób prawnych, którzy stali się małymi podatnikami na skutek zmian dokonanych ustawą z 5 marca 2009 r., mają prawo do wyboru rozliczeń kwartalnych. Mogą z niego skorzystać, począwszy od I kwartału następującego po kwartale, w którym nowelizacja weszła w życie. W związku z tym, że nowe przepisy weszły w życie w maju, przedsiębiorcy mogą zdecydować się na kwartalne opłacanie zaliczek na podatek, począwszy od III kwartału.

Przypomnijmy, że zasadą jest, że podatnicy podatku dochodowego, którzy wybrali kwartalne wpłaty zaliczek, mają obowiązek w terminie do 20 dnia drugiego miesiąca roku podatkowego zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej metody rozliczeń z fiskusem. Termin złożenia zawiadomienia nie jest przypadkowy, do tego dnia bowiem powinna być uiszczona pierwsza w danym roku podatkowym zaliczka na podatek dochodowy. W przypadku podatników podatku dochodowego od osób fizycznych jest to 20 lutego, chyba że rozpoczynają działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego. Wówczas zawiadomienie musi być złożone do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

W celu skorzystania z prawa do rozliczeń kwartalnych podatnicy, którzy w związku z podwyższeniem limitu przychodów stali się małymi podatnikami, powinni złożyć zawiadomienie w formie pisemnej do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej metody. Zatem zastosowanie ma tutaj ogólna zasada informowania organu podatkowego o tym, że podatnik decyduje się na kwartalne wpłacanie zaliczek. W tym przypadku termin do złożenia odpowiedniego zawiadomienia upływa 20 dnia drugiego miesiąca kwartału następującego po kwartale, w którym zmiany weszły w życie, tj. 20 sierpnia 2009 r.

Jak wspomniałem, podatnicy, którzy w związku z podwyższeniem limitu przychodów stali się małymi podatnikami, mogą wpłacać zaliczki kwartalne, począwszy od pierwszego kwartału następującego po kwartale, w którym weszła w życie ustawa z 5 marca 2009 r. Podstawowe zasady obliczania zaliczki są takie same jak w przypadku zaliczek miesięcznych, z tym że okresem rozliczeniowym jest kwartał.

Zgodnie z ustawą o PIT sposób obliczania wysokości zaliczki różni się w zależności od sposobu opodatkowania (progresywnie lub liniowo). W przypadku podatników, których dochody opodatkowane są według skali podatkowej (progresja), należy uwzględnić kwotę wolną od podatku. Obowiązek wpłacania zaliczki powstaje, poczynając od kwartału, w którym dochody przekroczyły tę kwotę. Zaliczkę za kolejne kwartały ustala się w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za poprzednie kwartały. W przypadku przedsiębiorców opodatkowanych według liniowej stawki 19 proc. wysokość zaliczki za każdy kwartał stanowi różnica między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą należnych zaliczek za poprzednie kwartały.

Natomiast na mocy ustawy o CIT mali podatnicy mogą wpłacać zaliczki kwartalne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie kwartały.

Co do zasady, zaliczki kwartalne za okres od I do przedostatniego kwartału roku podatkowego powinny być uiszczone w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka. Zaliczka za ostatni kwartał jest uiszczana w wysokości zaliczki za kwartał poprzedni do 20 dnia ostatniego miesiąca roku podatkowego. Powyższa zasada dotyczy zarówno podatników CIT, jak i PIT.

Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy stali się małymi podatnikami na skutek podwyższenia limitu przychodów i zdecydują się na opłacanie kwartalnych zaliczek, od III kwartału bieżącego roku, pierwszą zaliczkę, właśnie za III kwartał, zapłacą do 20 października (jeżeli wystąpi ten obowiązek).

Podatnicy mogą skorzystać na kwartalnym rozliczaniu zaliczek. Podkreślić jednak trzeba, że w każdym przypadku należy to poddać subiektywnej ocenie. Za kwartalnym opłacaniem zaliczek przemawia fakt, że operacji takich przedsiębiorca będzie dokonywał w trakcie roku mniej niż przy zaliczkach miesięcznych. I chociaż rzadziej dokonuje się płatności, to pamiętać należy, że kwartalna zaliczka zazwyczaj będzie wyższa od miesięcznej. U podatników, których przychody i koszty występują nieregularnie, wydłużenie okresów, za które obliczana jest zaliczka, może zmienić stosunek przychodów do kosztów, a często może pozwolić na uniknięcie płacenia zaliczek znacznie przekraczających średnią roczną.