Zmiany w umowach - wyzwania dla międzynarodowego planowania

@RY1@i02/2011/215/i02.2011.215.07100020d.802.jpg@RY2@

dr Janusz Fiszer, Kancelaria Prawna White & Case Uniwersytet Warszawski

Mijający rok stał pod znakiem swoistej ofensywy Ministerstwa Finansów w zakresie renegocjacji wielu polskich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, szczególnie zaś tych, które są najczęściej wykorzystywane dla celów międzynarodowego planowania podatkowego, czyli - analizowanych według stopnia zaawansowania zmian - umów z Maltą, Cyprem i Luksemburgiem.

Początek wspomnianym zmianom dało uzgodnienie i podpisanie 6 kwietnia br. protokołu do umowy podatkowej z Maltą z 1994 r. Protokół ten, poza obniżeniem maksymalnych stawek podatku pobieranego u źródła od wypłacanych transgranicznie dywidend, odsetek i należności licencyjnych, doprecyzowaniem tzw. klauzuli nieruchomościowej w art. 13 ust. 2 oraz rozszerzeniem klauzuli dotyczącej wymiany informacji w art. 26 usunął z treści umowy postanowienie art. 23 ust. 3 dotyczące tzw. tax-sparing clause, czyli zaliczenia na poczet podatku w państwie rezydencji podatnika podatku, który w drugim państwie teoretycznie był należny, lecz z powodu szczególnych postanowień prawa podatkowego państwa źródła nie został faktycznie pobrany. Protokół ten nie został jeszcze ratyfikowany ani ogłoszony w Dzienniku Ustaw.

Kolejną umową, która będzie podlegała istotnym zmianom, jest umowa z Cyprem z 1992 r. Na mocy parafowanego latem br. protokołu do umowy - poza obniżeniem maksymalnych stawek podatku pobieranego u źródła od wypłacanych za granicę dywidend i odsetek, zmianie ulegną dwa postanowienia najczęściej wykorzystywane do zmniejszenia obciążeń podatkowych polskich podatników. Dotyczy to art. 16 odnoszącego się do wynagrodzeń dyrektorów oraz art. 23 ust. 2 zawierającego tax-sparing clause stosowaną w odniesieniu do dywidend, odsetek i należności licencyjnych, czyli zaliczenie niepobranego na Cyprze podatku w stałej wysokości 10 proc. (dywidendy i odsetki) albo 5 proc. (należności licencyjne). W praktyce oba te przepisy pozwalały na pełną eliminację opodatkowania wynagrodzeń dyrektorów i efektywną redukcję opodatkowania dywidend otrzymywanych ze spółki cypryjskiej do 9 proc. Do protokołu nie wprowadzono klauzuli nieruchomościowej, dotyczącej opodatkowania dochodu z tytułu zbycia udziałów (akcji) spółek, których głównym składnikiem majątkowym są nieruchomości lub prawa do nieruchomości. Protokół ten nie został jeszcze ani podpisany, ani tym bardziej ratyfikowany.

Następną umową, której zmiany domaga się Ministerstwo Finansów, jest konwencja z Luksemburgiem z 1995 r. Jak można sądzić, tutaj najważniejsza nowelizacja będzie dotyczyła art. 24 ust. 1 lit. b), zgodnie z którym - w dość nietypowy sposób - dla celów unikania podwójnego opodatkowania zaliczeniu w państwie siedziby podatnika podlegają tylko pobrane w państwie źródła podatki od odsetek i należności licencyjnych, ale nie od dywidend. W tym ostatnim przypadku w Polsce znajduje zastosowanie metoda wyłączenia z progresją, pozwalająca na efektywne uniknięcie opodatkowania w Polsce dywidend otrzymywanych ze spółki luksemburskiej. Być może do umowy zostanie wprowadzona wspomniana klauzula nieruchomościowa. W odniesieniu do umowy z Luksemburgiem proces renegocjacji nie jest jeszcze zaawansowany, a więc ostateczna treść ewentualnego protokołu do umowy nie jest znana.

Podsumowując, opisane zmiany wspomnianych umów podatkowych będą dużym wyzwaniem dla osób zawodowo zajmujących się planowaniem i optymalizacją podatkową - istotnie ograniczając dostępne obecnie instrumenty, aczkolwiek z powodów proceduralnych nie jest jeszcze pewne, od kiedy nowe zasady zaczną formalnie obowiązywać.

EM