Jak rozliczyć odsetki bankowe

Rozliczenie podatkowe kosztów kredytu bankowego (pożyczki) może sprawiać przedsiębiorcom pewne trudności. Wynika to z faktu, że w zależności od celu kredytu (np. pożyczka na bieżącą działalność, na wypłatę dywidendy, na zakup środków trwałych) rozliczenie kosztów poniesionych w związku z otrzymaniem kredytu może znacznie się różnić. Dotyczy to również takich kosztów kredytu, jak np. prowizje banku, ubezpieczenie kredytu czy opłaty za rozpatrzenie określonego wniosku.

W przypadku kosztów kredytu zaciągniętego na zakup (wytworzenie) środków trwałych lub wartości niematerialnych, koszty poniesione do dnia oddania tych składników majątku do używania będą zwiększały ich wartość początkową. Natomiast koszty poniesione po tym dniu będą stanowić koszt podatkowy w dniu ich poniesienia. Również w dniu poniesienia będą potrącane koszty kredytu na bieżącą działalność. Natomiast w przypadku kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy powstaje pytanie, czy w ogóle koszty takiego kredytu mogą być zaliczone do kosztów podatkowych. Część organów podatkowych twierdzi bowiem, że nie jest spełniony w takiej sytuacji podstawowy warunek pozwalający na zaliczenie określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, tzn. nie ma związku między ich poniesieniem a uzyskiwanymi przychodami. Z tego względu, jeśli to możliwe, lepiej wypłacić dywidendę z własnych środków, a kredyt zaciągnąć z przeznaczeniem na bieżącą działalność.

Kosztem kredytu, który występuje niemal zawsze, bez względu na cel, dla którego kredyt został zaciągnięty, są odsetki. Zasadniczo, o ile kredyt został zaciągnięty w związku z działalnością gospodarczą, odsetki stanowią koszt podatkowy. Warto pamiętać, że zgodnie z polskim prawem rozpoznanie odsetek jako koszt podatkowy jest możliwe dopiero w momencie ich zapłaty lub kapitalizacji. Natomiast samo naliczenie odsetek nie daje jeszcze podstawy, by zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów.

Nieco odmienne zasady rozliczania odsetek dla celów podatkowych mogą - podobnie jak w przypadku innych kosztów kredytu - wynikać z celu, na jaki kredyt został zaciągnięty. Jeśli kredyt został przeznaczony na zakup lub wytworzenie środków trwałych lub wartości niematerialnych, odsetki naliczone do dnia oddania tych składników majątku do używania będą zwiększały ich wartość początkową. Dodać należy, że w tej sytuacji decydujące znaczenie ma dzień naliczenia odsetek, a nie ich zapłaty (kapitalizacji). W praktyce zatem, nawet jeśli odsetki zostaną zapłacone po dniu oddania środka trwałego/wartości niematerialnej i prawnej do używania, jeśli zostały one naliczone przed tym dniem, to powinny być zaliczone do wartości początkowej tego składnika majątku.

Odsetki naliczone (skapitalizowane do kwoty środków pieniężnych ulokowanych na koncie firmowym) stanowią bez wątpienia przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W przypadku osób prawnych odsetki takie będą podlegać opodatkowaniu 19-proc. CIT. Natomiast w przypadku przedsiębiorców - osób fizycznych będą podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych (tj. wg skali podatkowej 18 i 32 proc.) lub liniowym 19-proc. podatkiem dochodowym od osób fizycznych (w przypadku wybrania takiej formy opodatkowania). Wynika to z faktu, że odsetki takie należy traktować jako dochód z działalności gospodarczej (gdyż zostały uzyskane w związku z rachunkiem wykorzystywanym w tej działalności).

Kwalifikacja odsetek od lokaty terminowej, stanowiącej subkonto na rachunku związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą, nastręcza podatnikom pewnych trudności. Istnieją bowiem dwie możliwości ich kwalifikacji:

● jako dochodu z działalności gospodarczej (w takiej sytuacji dochód z odsetek można rozliczyć razem z dochodami uzyskiwanymi w ramach prowadzonej działalności; dochód taki może podlegać opodatkowaniu według skali, tzn. 18 proc. lub 32 proc., bądź 19-proc. podatkiem liniowym, w zależności od wyboru podatnika),

● jako dochodu z kapitałów pieniężnych, który podlega opodatkowaniu zryczałtowanym 19-proc. podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z przeważającym ostatnio poglądem sądów administracyjnych prawidłowa jest kwalifikacja odsetek uzyskanych od lokaty terminowej jako dochodu z kapitałów pieniężnych (tak wypowiedział się m.in. WSA w Kielcach w wyroku z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 617/10). Takie stanowisko nie jest zbyt korzystne dla podatników, bo oznacza m.in. konieczność prowadzenia przez przedsiębiorców podwójnej ewidencji podatkowej (jednej dla dochodów z działalności gospodarczej, drugiej - dla dochodów z kapitałów pieniężnych).

@RY1@i02/2011/150/i02.2011.150.130.001a.001.jpg@RY2@

Fot. Materialły prasowe

Łukasz Kosonowski, doradca podatkowy, starszy konsultant w MDDP Doradztwo Podatkowe

Rozmawiała Ewa Ciechanowska