Protokół do umowy z Cyprem podpisany - jakie zmiany przynosi

Cypr od lat jest jurysdykcją zdecydowanie najczęściej wykorzystywaną do optymalizacji podatkowej z udziałem polskich podmiotów. Z tego powodu polski resort finansów dążył do zmiany obecnej umowy podatkowej i ograniczenia możliwości wykorzystywania tej jurysdykcji. Po wielu miesiącach negocjacji, 22 marca br., w Nikozji został podpisany protokół zmieniający umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z Cyprem z 4 czerwca 1992 r. I choć protokół ten został uzgodniony i parafowany już w 2011 r., podpisano go dopiero po upływie prawie roku. Podstawowe elementy protokołu obejmują m.in. zmianę postanowień dotyczących opodatkowania dywidend, odsetek i należności licencyjnych oraz zasad opodatkowania tzw. wynagrodzeń dyrektorów, modyfikację zakresu stosowania metody zaliczenia proporcjonalnego i znaczne rozszerzenie możliwości wymiany informacji podatkowych.

Protokół przewiduje w szczególności, że w zakresie opodatkowania dywidend podatkiem pobieranym u źródła zamiast dotychczasowej jednolitej stawki 10 proc. ma być stosowane albo zwolnienie w przypadku spółki kapitałowej posiadającej bezpośrednio co najmniej 10 proc. udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendy przez nieprzerwany okres 24 miesięcy, albo stawka 5 proc. w pozostałych przypadkach (art. 10 ust. 2). Wysokość maksymalnej stawki podatku u źródła od wypłacanych transgranicznie odsetek oraz należności licencyjnych ma zostać w obu przypadkach jednolicie obniżona z obecnych 10 proc. do 5 proc. (odpowiednio art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 2).

W odniesieniu do dochodu z tytułu wykonywania wolnego zawodu wprowadzono zasadę opodatkowania w państwie źródła, jeżeli podatnik z jednego państwa przebywa w drugim państwie przez okres lub okresy przekraczające łącznie 183 dni w każdym 12-miesięcznym okresie rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym, zamiast stosowanego dotychczas okresu 183 dni w danym roku kalendarzowym (art. 14 ust. 1). Analogiczną zmianę wprowadzono w odniesieniu do opodatkowania dochodu z tytułu pracy najemnej (art. 15 ust. 2). Istotnej zmianie uległy ponadto regulacje dotyczące tzw. wynagrodzenia dyrektorów, czyli członków zarządów spółek - w miejsce dotychczasowej możliwości opodatkowania w państwie źródła, a w konsekwencji zgodnego z regulacjami dotyczącymi metody unikania podwójnego opodatkowania zwolnienia takiego dochodu od opodatkowania w państwie rezydencji podatkowej podatnika - wprowadzono w to miejsce zasadę wyłącznego opodatkowania dochodu z tego tytułu w państwie zamieszkania lub siedziby podatnika (art. 16).

Istotna zmiana dotyczy metody unikania podwójnego opodatkowania. Metoda zaliczenia proporcjonalnego - obok dochodu z dywidend, odsetek i należności licencyjnych - będzie także stosowana do dochodów przedsiębiorstw i do zysków kapitałowych (art. 24 ust. 1). Jednocześnie wyeliminowano tzw. tax sparing clause, polegającą na automatycznym zaliczaniu 10 proc. podatku cypryjskiego na poczet podatku należnego w Polsce od dywidend i odsetek wypłacanych przez spółki cypryjskie i 5 proc. w odniesieniu do należności licencyjnych - nawet gdy taki podatek faktycznie nie był na Cyprze pobierany (art. 24 ust. 3), co m.in. w przypadku dywidend pozwalało obniżyć efektywną stawkę opodatkowania takiego dochodu u polskiego podatnika z 19 proc. do 9 proc.

Wyraźnemu rozszerzeniu uległy regulacje dotyczące wymiany informacji podatkowych - istotnych zarówno dla stosowania przepisów umowy, jak i dla wykonywania wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego obu państw (art. 27).

Niewątpliwie nowy protokół istotnie ograniczy korzyści podatkowe wynikające z zastosowania spółek cypryjskich albo -mówiąc szerzej - struktur cypryjskich dla optymalizacji podatkowej dla polskich podatników, szczególnie w zakresie stosowania tax sparing clause oraz wykorzystywania wypłat z tytułu wykonywania funkcji tzw. dyrektora spółki cypryjskiej. Protokół nie wprowadza do treści umowy tzw. klauzuli nieruchomościowej, pozwalającej na opodatkowanie w państwie źródła dochodu ze zbycia akcji lub udziałów spółek, których majątek w ponad 50 proc. stanowią nieruchomości.

@RY1@i02/2012/065/i02.2012.065.07100020b.802.jpg@RY2@

dr Janusz Fiszer, partner w PwC, docent Uniwersytetu Warszawskiego

dr Janusz Fiszer

partner w PwC, docent Uniwersytetu Warszawskiego