Administracja zmienia się dla podatnika, niektórzy urzędnicy też będą musieli

Od 1 kwietnia 2015 r. ma wejść w życie nowelizacja ustawy o urzędach i izbach skarbowych (została uchwalona przez Sejm i trafiła do Senatu). Administrację podatkową czeka więc reorganizacja. Jakich zmian w związku z tym mogą się spodziewać urzędnicy?

Pierwsza zasadnicza zmiana dla pracowników urzędów skarbowych: z momentem wejścia w życie ustawy staną się pracownikami odpowiedniej izby skarbowej. Takie rozwiązanie zapewni im poczucie bezpieczeństwa, jeśli chodzi o zatrudnienie i warunki pracy. Konsolidacja procesów pomocniczych stworzy im także szansę na poprawę tych warunków.

Każdy zostanie zakwalifikowany do jednej z czterech grup. Pierwsza, która nie odczuje żadnych zmian, to pracownicy izb skarbowych. W ich przypadku nie zmieni się ani pracodawca, ani miejsce świadczenia pracy. W przypadku pracowników urzędów skarbowych zatrudnionych w komórkach realizujących podstawowe zadania (obsługa, kontrola, postępowania, egzekucja) nie będzie zmiany miejsca świadczenia pracy, ale zmieni się pracodawca. Trzecią grupę stanowić będą pracownicy urzędów skarbowych zatrudnieni dziś w komórkach organizacyjnych realizujących procesy pomocnicze (finanse i księgowość, kadry, logistyka), którym zmieni się pracodawca, ale pozostanie to bez wpływu na ich stanowisko czy wynagrodzenie - zostaną przeniesieni do realizacji procesów pomocniczych w izbie skarbowej lub do sekretariatu w urzędzie skarbowym albo do realizacji procesów podstawowych w urzędzie skarbowym. Największe zmiany dotyczą ostatniej grupy, czyli pracowników urzędów skarbowych zatrudnionych w komórkach organizacyjnych realizujących procesy pomocnicze, których stanowiska zostaną zlikwidowane. W ich przypadku zmieni się zarówno pracodawca, stanowisko, jak i wynagrodzenie. Zostaną też przeniesieni do realizacji procesów pomocniczych w izbie lub do sekretariatu w urzędzie albo do realizacji procesów podstawowych w urzędzie skarbowym. Dotyczy to przede wszystkim stanowisk głównych księgowych urzędów skarbowych oraz kierowników komórek logistyki w urzędach skarbowych.

A co te zmiany będą oznaczały dla podatników?

Konsolidacja izb i urzędów skarbowych nie będzie miała bezpośredniego wpływu na prawa i obowiązki podatników, a celem jest poprawa ich obsługi. Bez zmian pozostaną regulacje dotyczące zadań realizowanych przez organy podatkowe I i II instancji oraz organy egzekucyjne.

Co ważne, nowelizacja nie zakłada również likwidacji urzędów skarbowych ani zmian w obecnej strukturze organów podatkowych. Naczelnik urzędu skarbowego, jako organ podatkowy I instancji oraz organ egzekucyjny, w dalszym ciągu będzie wykonywał swoje zadania za pomocą podlegających mu komórek merytorycznych tworzących urząd skarbowy, w którym pracę świadczyć będą pracownicy izby skarbowej. Pozostawienie naczelnika urzędu skarbowego w roli organu podatkowego I instancji sprawi, że nie będzie naruszona konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania.

Proponowane zmiany zakładają większe wsparcie podatników i wyższą jakość ich bezpośredniej obsługi. Będziemy wspierać podatników poprzez informowanie o ich prawach i obowiązkach, wskazywanie kryteriów i warunków wpływających na wybór właściwej formy opodatkowania czy też pomoc w prawidłowym wypełnianiu formularzy i druków. Sądzimy, że tego typu działania wzmocnią świadomość społeczeństwa, a przez to wpłyną na dobrowolne wypełnianie obowiązków. Efektem zmiany będzie również przesunięcie pracowników do obsługi podatników, do kontroli, a także do postępowań i egzekucji.

W przypadku funkcjonującej już Krajowej Informacji Podatkowej rozszerzymy zakres jej działania.

Wkrótce ma ruszyć usługa wstępnego wypełniania PIT przez internet. Ma też zostać uruchomiona obsługa podatników on line tj. po zalogowaniu do Portalu Podatkowego. W pierwszej kolejności będzie dotyczyła podatku od spadków i darowizn, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz karty podatkowej. Kiedy to nastąpi?

Usługa wstępnego wypełniania zeznań rocznych przez administrację podatkową zostanie uruchomiona w połowie marca przyszłego roku. Jednak w pierwszym etapie będzie ona dotyczyła tylko formularza PIT-37, a więc najczęściej składanego przez podatników.

Z końcem maja 2015 r. planujemy również uruchomienie Portalu Podatkowego dla użytkowników zalogowanych. Ma on służyć do komunikacji z podatnikami, płatnikami i ich następcami prawnymi. Za pomocą portalu możliwe będzie między innymi: doręczanie pism, ustanawianie pełnomocników, jak również przesyłanie deklaracji i podań kierowanych do administracji podatkowej. Rzeczywiście, w pierwszej kolejności te ułatwienia będą dotyczyły podatku rozliczanego w formie karty podatkowej, PCC i podatku od spadku i darowizn. Uruchomienie scentralizowanego systemu rozliczeń (z wykorzystaniem Portalu Podatkowego) w odniesieniu do pozostałych podatków, tj. PIT, CIT i VAT, zakończy się w 2017 r.

Kolejne zmiany będą wynikały z nowej ustawy o administracji podatkowej, nad którą trwają prace. Dzięki niej powstaną centra obsługi podatnika, a rozpoczynający działalność gospodarczą będzie mógł skorzystać z pomocy asystenta, który pomoże np. w wyborze formy rozliczeń. Łatwiej też będzie uzyskać zaświadczenia, np. o niezaleganiu z podatkami. Podatnik uzyska taki dokument w każdym centrum obsługi w dowolnym urzędzie skarbowym, a nie tylko właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Jaki jest aktualny harmonogram wdrożenia tych rozwiązań?

1 września 2015 r. planujemy uruchomić pierwsze centra obsługi. Zostaną utworzone w najdogodniejszych dla podatników lokalizacjach i świadczyć będą kompleksowe usługi w zakresie zadań administracji podatkowej, Służby Celnej oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podatnicy będą mogli w nich załatwić podstawowe sprawy, niezależnie od przypisania do właściwego urzędu skarbowego.

Pilotażowo do 1 września 2015 r. udostępnimy mikroprzedsiębiorcom w niektórych urzędach skarbowych usługę asystenta podatnika. Na terenie całego kraju usługi te będą dostępne od 1 stycznia 2016 r.

Również od 1 stycznia 2016 r. wyodrębnimy organizacyjnie jedną Krajową Informację Podatkową z dzisiejszych pięciu izb skarbowych. Konkretne ośrodki KIP będą się zajmować poszczególnymi obszarami podatkowymi.

Chcemy w ten sposób zapewnić jednolitość interpretacji prawa i przyspieszyć czas ich wydawania. Już w tym roku wzmacniamy kadrowo KIP poprzez przesunięcia etatów do jej biur.

@RY1@i02/2014/246/i02.2014.246.14000040n.802.jpg@RY2@

WOJTEK GÓRSKI

Jacek Kapica wiceminister finansów, szef Służby Celnej i Administracji Podatkowej

Rozmawiała Agnieszka Pokojska