Dodatkowe zachęty do zakupu środków trwałych

@RY1@i02/2017/135/i02.2017.135.18300090b.802.jpg@RY2@

Małgorzata Samborska doradca podatkowy i dyrektor w Grant Thornton

Parlament przyjął ustawę o robotyzacji. Czy to przydatna zmiana dla przedsiębiorców?

Tak, choć zastanawiam się, kto bardziej na niej skorzysta, mali czy duzi przedsiębiorcy. Dla tych ostatnich limit 100 tys. może nie być za bardzo odczuwalny. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, żeby i oni do wybranych środków trwałych skorzystali z tej ulgi. Natomiast w przypadku mniejszych podatników jest to zachęta do inwestowania, ale już teraz mogą skorzystać z innego rozwiązania.

Chodzi o to, że mali podatnicy w rozumieniu ustaw o PIT i CIT (tj. mający przychody nieprzekraczające 1,2 mln euro rocznie) oraz ci, którzy rozpoczynają działalność gospodarczą, już dziś mogą zaliczać bezpośrednio do podatkowych kosztów wydatki na maszyny i urządzenia zaliczone do grup 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych (z wyłączeniem samochodów osobowych). Przy czym łączna wartość odpisów amortyzacyjnych w danym roku podatkowym nie może przekroczyć 50 tys. euro.

Czy jednak od strony technicznej nie będzie łatwiej skorzystać z tej nowej ulgi?

Na pewno tak. Korzystanie z dotychczasowej jednorazowej amortyzacji wiąże się z wymogami biurokratycznymi, tzn. trzeba wypełnić dodatkowe dokumenty, gdyż ulga traktowana jest jako uzyskanie pomocy de minimis. Przedsiębiorcy mogą chętniej korzystać z nowego rozwiązania, które nie jest obwarowane takimi warunkami. Również ci, którzy wykorzystali już limit pomocy de minimis albo planują skorzystanie z tej pomocy w innej formie, np. w ramach dofinansowania unijnego lub preferencyjnej pożyczki.

Pamiętamy jednak, że są również inne różnice między obecną a planowaną formą jednorazowej amortyzacji. Na podstawie nowego rozwiązania preferencją będzie można objąć jedynie fabrycznie nowe środki trwałe, w przypadku nabycia środków trwałych używanych nie skorzystamy z tego rozwiązania.

Jak właściwie skorzystać z tego nowego rozwiązania? Nie trzeba jednorazowej amortyzacji w jakiś sposób odnotować czy udokumentować?

Nowelizacja nie wprowadza żadnych wymogów w tym zakresie. Oczywiście warto, aby podatnik zrobił wyliczenie we własnym zakresie, aby miał pewność, że nie przekroczył ustawowego limitu. To bowiem może być poddane weryfikacji podczas kontroli. Nie ma również planów, aby w zeznaniach rocznych, czyli formularzach CIT-8, PIT-36 i PIT-36L, pojawiły się nowe rubryki, w których trzeba będzie wpisać dane w tym zakresie.

Przepisy pozwalają ująć w kosztach już zaliczkę, nawet jeżeli sama dostawa środka trwałego będzie w przyszłym roku. Czy jeżeli jednak w danym roku podatnik przekroczy limit i nie będzie mógł jej ująć jednorazowo, to po otrzymaniu w kolejnym roku środka trwałego będzie nadal mógł skorzystać z preferencji?

Tak. Skorzystanie z jednorazowego odpisu, w tym również od zaliczki, to uprawnienie podatnika, a nie jego obowiązek. Jeśli więc wyczerpał limit w jednym roku podatkowym, nabywając środki trwałe, i przez to nie zaliczył zaliczki na nabycie środka trwałego do kosztów uzyskania przychodów, może to zrobić w roku następnym, tzn. w roku nabycia środka trwałego.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że w sytuacji odwrotnej, tzn. jeśli skorzysta z uprawnienia i zapłaconą zaliczkę zaliczy do kosztów uzyskania przychodów, po nabyciu środka trwałego kwota zaliczki powinna pomniejszyć kwotę jednorazowego odpisu amortyzacyjnego.

W przeciwnym razie będzie zobowiązany zwiększyć przychody o wysokość tej zaliczki na dzień, w którym rozpocznie amortyzację środka trwałego na ogólnych zasadach albo dokona zbycia środka trwałego.

Wątpliwości mogą pojawić się w przypadku, gdy przedsiębiorca dokona zapłaty zaliczki w jednym roku (i skorzysta z jednorazowego odpisu na tej podstawie). Natomiast zakup środka trwałego nastąpi w kolejnym roku podatkowym.

Jeśli np. w 2017 r. podatnik zapłaci zaliczkę 100 tys. zł i zaliczy ją do kosztów uzyskania przychodów w tym roku, to wykorzysta limit na jednorazowe odpisy amortyzacyjne. Następnie w 2018 r. (kiedy nastąpi nabycie środka trwałego) trzeba będzie również dokonać jednorazowego odpisu, w którym podatnik będzie musiał uwzględnić wartość zapłaconej rok wcześniej zaliczki. Tym samym wykorzysta już limit ulgi również na 2018 r.

Podatnicy powinni więc rozważnie podejmować decyzje dotyczące tego, przy nabyciu których środków trwałych chcieliby skorzystać z preferencji.

Czy mogą się jeszcze pojawić jakieś wątpliwości przy stosowaniu nowych przepisów?

Nie jest jasne, kiedy podatnik musi podjąć decyzję, w przypadku których środków trwałych skorzysta z tej jednorazowej amortyzacji.

W styczniu np. podatnik kupuje środek trwały za 100 tys. zł, od którego w pierwszym roku może potrącić 60 proc. wartości (stawka liniowa 30 proc., ale z uwagi na to, że środek trwały jest poddany szybkiemu postępowi technicznemu, podatnik stosuje przyspieszoną amortyzację, ze współczynnikiem 2.0, czyli 30 proc. x 2). Jednak decyduje się skorzystać z nowego rozwiązania i ujmuje go w kosztach w całości. Następnie w grudniu nabywa taki sam środek trwały. W tym przypadku może potrącić tylko 5 tys. zł (100 tys. x 60 proc./12 ). Amortyzację rozlicza się bowiem miesięcznie. W sumie koszty to 105 tys. zł. W takiej sytuacji korzystniejsze byłoby skorzystanie z nowego rozwiązania w stosunku do drugiego z tych aktywów. Wówczas w pierwszym przypadku umorzenie wyniosłoby 60 tys. zł (roczna amortyzacja 100 tys. zł x 60 proc.), a w drugim można by zamortyzować całość. W takim przypadku w sumie koszty wynosiłyby 160 tys. zł.

Pytanie, czy może skorygować swoje rozliczenia pierwszego zakupionego środka trwałego? Moim zdaniem podatnicy powinni mieć taką możliwość - mimo że nie wynika to z odpowiedzi Ministerstwa Finansów. ramka 1 Co prawda stare przepisy mówią, że podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji przed rozpoczęciem ich amortyzacji, ale nowe regulacje nic nie mówią o miesiącu, w którym zależałoby zaliczyć wydatek na zakup środka trwałego do kosztów uzyskania przychodów, a tylko o "roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji". Skoro przepisy mają być zachętą do inwestycji, to podatnicy powinni móc rozliczać jednorazowy odpis w ramach tego samego roku podatkowego i dokonać ewentualnej zmiany na koniec roku, jeśli zmiana ta miałaby przynieść im korzyść. Świadczą o tym chociażby przepisy przejściowe. Nowe zasady mają zastosowanie do środków trwałych nabytych od 1 stycznia 2017 r. (a więc z mocą wstecz). Gdyby podatnik musiał podjąć decyzję najpóźniej w miesiącu oddania środka trwałego do użytkowania, to przepis powyższy pozostałby martwy w stosunku do środków trwałych nabytych od początku roku do dnia wejścia w życie ustawy.

Ustawa mówi o minimalnej wartości środka trwałego, ale nic nie mówi o maksymalnej. Czy to oznacza, że można korzystać z nowej preferencji w przypadku środków trwałych o wartości powyżej 100 tys. zł?

Tak. Zgodnie z nowelizacją podatnik może dokonać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nowych środków trwałych do wysokości 100 tys. zł. Nie ma przeszkód, aby skorzystać z tej ulgi w przypadku aktywa o wartości 200 tys. zł. Wówczas w pierwszym roku podatnik odliczy jego połowę.

Jak wtedy będzie wyglądała amortyzacja. Czy możemy to pokazać na przykładzie?

Załóżmy, że podatnik kupił maszynę ogólnego zastosowania o wartości np. 200 tys. zł (stawka amortyzacyjna z wykazu to 10 proc.). Według zasad ogólnych odpis amortyzacyjny za cały rok wyniósłby 20 tys. zł. Korzystając z nowego uprawnienia, będziemy mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w ramach jednorazowego odpisu 100 tys. zł, a pozostałą nadwyżkę (tu: kolejne 100 tys. zł) amortyzować według ogólnych zasad w następnych latach podatkowych (20 tys. co rok).

Trzeba tylko pamiętać, że suma dokonanych odpisów amortyzacyjnych, jednorazowego odpisu i ewentualnej zaliczki uiszczonej wcześniej nie może przekroczyć wartości początkowej naszego środka trwałego.

Zmiana przepisów będzie więc wymagała drobnych modyfikacji w systemach księgowych. ⒸⓅ

RAMKA 1

Odpowiedź Ministerstwa Finansów dla DGP

@RY1@i02/2017/135/i02.2017.135.18300090b.801.jpg@RY2@

Nowelizacja dokonuje zmian w art. 22k ustawy o PIT (odpowiednio w 16k ustawy o CIT). Podatnik decydując o jednorazowej amortyzacji środka trwałego, wybiera metodę amortyzacji.

Stosownie do art. 22h ust. 2 ustawy o PIT (art. 16h ust. 2 ustawy o CIT) podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonej w art. 22i-22k (art. 16i-16k ustawy o CIT) dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji.

Wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. ⒸⓅ

Rozmawiała Agnieszka Pokojska