Pora na raportowanie przez spółki nieruchomościowe i ich wspólników

Definicję spółki nieruchomościowej znajdziemy zarówno w ustawie z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2805; dalej: ustawa o CIT), jak i w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 2760). Dlaczego tak jest? Otóż spółka nieruchomościowa nie jest kolejną kategorią podatnika czy podmiotu – wzorem spółki cywilnej, partnerskiej czy jawnej – lecz stanowi formę wykonywania działalności przez podatników. Tutaj chodzi o szczególną rolę takiego bytu. To, że dany podmiot spełnia warunki do uznania go za spółkę nieruchomościową, powoduje, że w pewnych sytuacjach ma on status płatnika podatku dochodowego od określonych normatywnie operacji, a oprócz tego na nim i na jego udziałowcach – należałoby raczej użyć szerszego określenia: właścicielach (wspólnikach) – którzy mają udziały (akcje), a także ogół praw i obowiązków w nich, tytuły uczestnictwa lub prawa o podobnym charakterze – spoczywają obowiązki w zakresie raportowania.

Co wynika z definicji

Na początku trzeba wyjaśnić, czym w ogóle jest spółka nieruchomościowa. Jak zostało wspomniane, wbrew nazwie to wcale nie musi być spółka. Zacznijmy więc od tego, kto na pewno nie jest spółką nieruchomościową. Zgodnie z tym, jak w obu ustawach o podatkach dochodowych definiuje ją prawodawca, spółką nieruchomościową nie może być osoba fizyczna, również jeżeli wykonuje działalność gospodarczą. Do takiej kategorii nie zaliczymy również innych podmiotów, które (nawet np. będąc spółkami) nie są zobowiązane do sporządzania bilansu na podstawie przepisów o rachunkowości. Prawodawca nie odesłał jednak wprost do polskiej ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 120; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1598), co zapewne jest związane z tym, że spółką nieruchomościową może być również jednostka, która nie ma w Polsce siedziby ani zarządu.