Niemożliwe okazało się wykonalne

Od ponad 40 lat debata publiczna w krajach bogatej Północy toczy się w warunkach tak silnego konsensusu neoliberalnego, że masowa wyobraźnia utknęła w skorupie. Łatwiej było wyobrażać sobie koniec świata, niż otworzyć się na ideę końca kapitalizmu. Nie dyskutowaliśmy na temat zwijania gospodarek wzrostu, zmniejszania konsumpcji, blokowania szybkiego obiegu pieniądza w gospodarce czy wyhamowywania transnarodowego wolnego handlu.

W marcu 2020 r. odnaleźliśmy się jednak wszyscy w nowej rzeczywistości. W samej pandemii COVID-19 nie ma niczego zaskakującego – zagrożenie koronawirusem bardzo przypomina problem zmiany klimatycznej choćby pod tym względem, że w obu przypadkach mamy do czynienia z kryzysami, których de facto oczekiwaliśmy. A przynajmniej naukowcy się ich spodziewali. Światowa Organizacja Zdrowia od kilkunastu lat przygotowywała globalne sieci reagowania na tego typu zagrożenie. Drastyczna utrata bioróżnorodności w XXI w. ma wiele skutków – jednym z nich jest obniżenie odporności homo sapiens na choroby odzwierzęce i WHO od dwóch lat ostrzegała przed możliwością wystąpienia kolejnego takiego patogenu.