Sprawiedliwe podatki nie istnieją
W wielu sprawach publicznych, a ostatnio w szczególności w kwestiach wprowadzenia Polskiego Ładu, nieustannie obecny jest jeden argument – sprawiedliwości. Posługują się nim politycy i ekonomiści, z natury w taki sposób, z którym trudno dyskutować. Podwyżka podatków ma więc być sprawiedliwa? Pytanie dla kogo i właściwie dlaczego?
Większość sporów między lewicą a liberałami toczy się w istocie o pojęcie sprawiedliwości. Wyrównywanie nierówności w dochodach poprzez system podatkowy może być uznane za sprawiedliwe lub niesprawiedliwe. Bez uzgodnienia definicji wszelkie spory pozostaną bez konkluzji i żadna ze stron nie przekona drugiej, za to wszyscy będą przekonani o własnej racji moralnej. Główną różnicą w sporze jest wiara w sprawczą rolę rządu. Lewica ma tendencję do wykorzystywania rządu do tworzenia lepszego społeczeństwa o mniejszych nierównościach społecznych. W Polsce liberałowie, a w Stanach Zjednoczonych libertarianie uważają raczej, że rolą rządu jest po prostu ochrona podstawowych praw obywateli do wolności i własności, czyli fundamentu liberalnego porządku ekonomicznego.
Sprawiedliwe podatki są więc jak yeti – nie istnieją, i mimo że każda strona stara się przekonywać do swoich racji, nigdy nie będą sprawiedliwe dla wszystkich. Zabawne, że w Polsce w 2021 r. najwyraźniej sprawdza się definicja sprawiedliwości wymyślona przez Trazymacha z Chalcedonu, greckiego filozofa, który definiował ją jako „to, co jest korzystne dla silniejszego”. Idąc tym tropem, silny wymusi na słabszym redefinicję sprawiedliwości. Nie bez przycznyny Max Weber określił władzę jako prawdopodobieństwo, że konkretny podmiot zrealizuje swoją wolę pomimo oporu innych.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.