Nauczmy się starzeć

Z jednej strony słyszymy wciąż o tym, że trzeba zrobić młodym miejsce, że starzy powinni oddać im swoje stanowiska pracy (jeśli są atrakcyjne, ochroniarz czy taksówkarz to co innego). Media społecznościowe są pełne agresji pod adresem „boomersów” i „dziadersów”. Zdawać by się mogło, że w świecie, w którym tyle mówi się o poszanowaniu godności drugiej osoby i konieczności precyzyjnego dobierania słów, by jej nie zranić, w tym przypadku żadne zasady nie obowiązują. Takie osoby można wyśmiewać, wyzywać, obrażać. Można im ex ante przypisywać najgorsze intencje, co jest podstawą przesądów. Wszystko dlatego, że młodzi po prostu są bardziej postępowi i lepsi. Jednak warto pamiętać, że sam w sobie kult młodości ani nie jest niczym nowym, ani nie musi być niczym dobrym, a propozycje restrykcji – pozbawienia pracy lub gorzej – ze względu na jakąś zbiorową cechę, np. zbyt wysoki wiek, nie są szczególnie postępowe. Chociaż mamy też zalew wypowiedzi epatujących rzekomym lenistwem i nieudacznością młodych. Nie chcą pracować po 16 godzin dziennie, nie umieją współpracować, są skupieni na sobie…

Paradoksalnie obie postawy wywodzą się z podobnych źródeł i używają podobnej retoryki – nie można ich ściśle podzielić na liberalne versus konserwatywne. To, co słyszymy i widzimy, nie jest przejawem walki pokoleń. Wiek głoszących te „mądrości” jest zróżnicowany. Nie wnoszą one żadnej treści, nawet takiej, jak wskazanie palcem czegoś ważnego. To komunikacyjny szum i żadna ze stron nie przejawia szczególnego zainteresowania ani stanowiskiem drugiej, ani w gruncie rzeczy własnym doświadczeniem. I obu brakuje refleksyjności, która – w każdym wieku – sprawia, że myśli nie są ani czarne, ani białe. Teza i antyteza poddane refleksji nie znoszą się nawzajem, nie unicestwiają – ani nie zmieniają w szarą papkę – lecz pomagają wejść na wyższy poziom rozumienia. Przynoszą syntezę. Dlatego warto nad wieloma sprawami zastanowić się głębiej. Na przykład nad starością.