Uczyć się czy zbroić? Polska szykuje się nie do tej wojny, co trzeba

W dzisiejszym świecie nie brakuje potrzeb i zagrożeń. Konflikty militarne, terroryzm, także w wersji cyber, nienadążanie za wyzwaniami globalnej konkurencji, sprawa bezpieczeństwa energetycznego, zagrożenia socjalne związane z niekorzystnym rozwojem demograficznym w krajach rozwiniętych, kłopoty z uruchamianiem skutecznych systemów edukacji ustawicznej, a w konsekwencji rozwarstwienie społeczne wynikające z nierównego dostępu do informacji, oraz dziesiątki innych. Które z nich są najpoważniejsze? Którym zagrożeniom powinniśmy przeciwstawiać się w pierwszej kolejności i przeznaczać na to największe środki? Różne kraje mają na te pytania różne odpowiedzi. Jednym z pouczających wskaźników oceny zagrożeń w poszczególnych krajach wydaje się stosunek nakładów na obronność do całkowitych (budżetowych i pozabudżetowych) nakładów na badania i rozwój (B+R). Relacja ta wydaje się sensowną odpowiedzią na pytanie o dokonywaną przez państwo ocenę powagi zagrożeń militarnych względem zagrożenia utraty zdolności do kierowania rozwojem cywilizacyjnym i gospodarczym. Co ciekawe, w ostatnich latach wskaźnik ten utrzymuje się w wielu krajach na prawie stałym poziomie. W USA wynosi on około 1,3 (30 proc. więcej pieniędzy na obronność niż na B+R) , w Niemczech 0,6, w Szwecji i Austrii 0,4, w Wielkiej Brytanii 1,4, w Japonii 0,3, w Czechach 1,4, na Węgrzech 1,7. Relatywnie wysoka wartość tego wskaźnika w USA wynika oczywiście z poczucia odpowiedzialności tego kraju za bezpieczeństwo całego świata, kraje takie jak Niemcy, Austria czy Szwecja dbają raczej o konkurencyjność swoich gospodarek, Japonia dodatkowo ciągle nie przezwyciężyła kompleksu swej roli w II wojnie światowej, zaś bliskie nam kraje naszego regionu próbują mozolnie odbudowywać zaniedbania cywilizacyjne. Tak czy inaczej można uznać, że w dużym przybliżeniu typowy wskaźnik oscyluje wokół jedynki - w poszczególnych krajach nakłady na obronność są porównywalne z nakładami na badania naukowe i prace rozwojowe.