Winien i ma, duma i uprzedzenie

Polska oraz Polacy byli przez Niemców traktowani jako twory cywilizacyjnie zapóźnione. W drugiej połowie XIX w. młodzi Niemcy wprost zaczytywali się powieścią "Winien i ma". Szkoda, że nie wydaliśmy jej po polsku. Teraz, w XXI wieku. "Soll und Haben" Gustawa Freytaga kupowano w prezencie - uważano, że propaguje ona właściwe wzorce osobowe, zwłaszcza dla wkraczających w dorosłość chłopców (panów?). Bohater, młody niemiecki mieszczanin, wyjeżdża na Wschód, czyli na ziemie polskie pod pruskim zaborem. Widzi terytorium zamieszkałe przez Polaków jako zaśmiecone i zaniedbane. Drogi, wiadomo, kiepskie. Ludzie uśmiechają się do butelki - i to nie butelki mleka.