Nowoczesna teoria portfelowa

To było tak. Jechałem pociągiem do miasta O. Obok ktoś czytał "Narodowego Energetyka Polskiego", periodyk wydawany przez Zjednoczenie Energetyczne. Bezpartyjny, ale fachowiec - pomyślałem. Dlatego grzecznie, bo z natury jestem grzeczny, zacząłem konwersację. Miasto O., duża inwestycja w energetyce i duża giełdowa spółka, która tę inwestycję finansuje. Żeby nie zostać niesłusznie posądzonym, nie pytałem o węgiel i ratowanie śląskiego skansenu wydobywczego. Zacząłem pytać o parametry techniczne, o moc pozorną.

W tym miejscu mój rozmówca zamknął gwałtownie NEP i wymachując nim, zaczął mi stanowczo tłumaczyć, że nasze nowe polskie elektrownie żadnej mocy pozornej nie wytwarzają. Że ich moc jest rzeczywista, bo jest nasza, i żebym sobie nie robił z tego żartów. Próbowałem jeszcze coś wyjaśniać, zacząłem od liczb zespolonych i części urojonej impedancji. Ale to wywołało już prawie rękoczyny i słowa, których redakcja nie opublikuje. W skrócie: usłyszałem, że to ja sam mam urojenia.

Dalszą część podróży spędziłem w Warsie i zastanawiałem się nad częścią rzeczywistą i urojoną... sprawozdań finansowych. Jaka część sprawozdania finansowego jest rzeczywista, a jaka urojona? Jak to w raporcie rozpoznawać, jak oznaczać, a jak zapisywać? I pytania bardziej złożone: czy urojone pozycje aktywów mogą wytwarzać rzeczywiste zyski? Jak wiemy, liczba urojona (bez części rzeczywistej) pomnożona przez samą siebie daje liczbę ujemną. Czy to oznacza, że jeżeli aktywa urojone przemnożymy przez efektywność urojoną, to dostaniemy stratę? I nad takimi rozmyślaniami (i butelką piwa) spędziłem resztę podróży.

Minął miesiąc i pojawił się pierwszy wyraźny przypadek spółki z urojonymi aktywami. W ubiegłym tygodniu giełda przedłużyła zawieszenie w handlu akcjami jednej z firm notowanych na rynku alternatywnym. Przedłużyła, bo obrót został zawieszony w sierpniu, a powodem był brak raportu rocznego za 2016 r. Opublikowano go dopiero 11 września późnym wieczorem. Ale zawieszenie przedłużono, ponieważ spółka nie wypełniła też rocznej umowy z autoryzowanym doradcą.

Obawiam się, że spółka Matrix Pharmaceuticals (poprzednio w kolejności chronologicznej Ibiza Ice Cafe, Novian, Novatis, Spac I oraz CoGyn Pharmaceuticals), bo o niej mowa, tej umowy raczej nie podpisze i akcjonariusze nie będą już mogli handlować jej akcjami. A moje obawy wynikają z lektury opublikowanego właśnie bilansu. Ustanowiony został właśnie nowy rekord - wartości sumy bilansowej spółki publicznej. Wyobrażam sobie zdziwienie biegłego rewidenta, który pisał opinię: "Przeprowadziliśmy badanie załączonego sprawozdania finansowego jednostki, na które składa się bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2016 r., który po stronie aktywów i pasywów zamyka się sumą: 1,05 złotego". Po wnikliwej analizie bilansu znajdujemy tę kwotę pośród zer w pozycji "środki pieniężne w kasie i na rachunkach".

Jeszcze w maju w raporcie za I kwartał 2017 r. suma bilansowa wynosiła 20,3 mln zł. Prawie cały majątek stanowiły akcje amerykańskiej firmy CoGyn Pharmaceuticals (19,5 mln zł). Wcześniej przez blisko dwa lata była to zaliczka na akcje, na co zwróciłem uwagę w jednym z wcześniejszych felietonów. Gdy akcje CoGyn przestały być już zaliczką, okazały się niewiele warte.

Drugim składnikiem majątku były należności za sprzedane w marcu 2016 r. akcje w innych spółkach (740 tys. zł). Nie zapłacono? To jaką umowę zarząd podpisał? Standardowym rozwiązaniem jest zapis, że prawo własności przechodzi na nabywcę z chwilą uiszczenia zapłaty. Sprzedaż bez takiej klauzuli jest ewidentnym działaniem na szkodę spółki.

W opinii biegły stwierdza, że istnieje poważne zagrożenie dla możliwości kontynuacji działania, a zarząd zobowiązany jest niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie celem powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Ze zwołaniem tego walnego może być problem techniczny. W spółce akcyjnej powinno być ono protokołowane przez notariusza. A ten nie uczyni tego za darmo. Drugim rozwiązaniem jest to, że spółka zostanie dokapitalizowana przez głównego udziałowca i jednocześnie prezesa. I tym razem będą to realne aktywa. Może być gotówka. ⒸⓅ

@RY1@i02/2017/180/i02.2017.180.00000120a.801.jpg@RY2@

Artur Sierant