Hamowanie wzrostu wydatków budżetowych? Od inflacji do stagflacji?
P o jawiaj ą si ę coraz natarczywsze g ł osy wzywaj ą ce rz ą d do ograniczania rz ą dowych wydatk ó w socjalnych, a tak ż e wzrostu p ł ac w sektorze publicznym. Niew ą tpliwie ma to zwi ą zek z obecn ą inflacj ą , kt ó ra - jak si ę okazuje - jest raczej odporna na zacie ś niaj ą c ą si ę polityk ę pieni ę ż n ą . Jak si ę wydaje, umacnia si ę obecnie przekonanie, ż e jest ju ż najwy ż szy czas, by powstrzyma ć inflacj ę metod ą bardziej bezpo ś redniego d ł awienia popytu konsumpcyjnego. Ma temu s ł u ż y ć ograniczanie wzrostu dochod ó w gospodarstw domowych, realizowane poprzez „ zaciskanie (im) pasa ” - tj. rozmaite ograniczenia fiskalne.
Uważam, że jest to taktyka ryzykowna. Jest prawdopodobne, że ostatecznie okaże się ona równie nieskuteczna jak „szok bez terapii” z początku lat 90. i polityka makro („schładzania gospodarki”) zainicjowana przez rząd AWS-UW pod koniec tej samej dekady. Owszem, skutkiem konsekwentnego wdrażania tej taktyki będzie recesja i wzrost stopy bezrobocia. Ale już niekoniecznie radykalne ograniczanie inflacji w rozsądnym horyzoncie czasowym. Innymi słowy, są duże szanse na to, że ta nowa-stara taktyka „zwykłą” (tyle że wysoką) inflację przemieni w „stagflację”, tj. kombinację m.in. wysokiej inflacji i wysokiego bezrobocia.
Wiara w antyinflacyjną moc ograniczania wydatków budżetowych, choć intuicyjnie atrakcyjna, nie ma podstawy we współczesnych doktrynach ekonomicznych (jakkolwiek może ona być wywodzona z dawno już zarzuconej doktryny monetaryzmu). Nie jest moim celem przedstawienie koncepcyjnej błędności tej wiary. Pragnę tylko unaocznić jej nieprzystawanie do faktów - tzn. dostępnych danych o inflacji i dynamice zmian (rok do roku) zasobów pieniężnych gospodarstw domowych w dłuższym okresie czasu: od stycznia 2000 r. do maja 2022 r. Dane te ilustruje poniższa grafika. (Zasoby pieniężne gospodarstw domowych są obliczone jako suma ich depozytów bankowych oraz całej gotówki pozostającej w obiegu. Dodatkowo grafika ujmuje także dostępne dane o dynamice produkcji przemysłowej, od stycznia 2006 r.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.