Normy i zasady a ekonomia
Wyobraź sobie następującą sytuację: kobieta i mężczyzna idą na pierwszą randkę. Spotkanie przebiega nadzwyczaj pomyślnie. Kelner przynosi im rachunek. I? Czy mężczyzna powinien zaoferować opłacenie całego rachunku, czy podzielenie się kosztami kolacji? Optymalne zachowanie w tej sytuacji zależy od oczekiwań drugiej strony. Mężczyzna, żeby wyjść w oczach kobiety na gentlemana, może zasugerować pierwszą opcję. Ale kobieta ceniąca sobie równościowe traktowanie może go wtedy wziąć za seksistę. Z perspektywy teorii gier – jeśli prawdopodobieństwo tych dwóch oczekiwań jest zbliżone, optymalną strategią (w języku „technicznym” – równowagą Nasha w strategiach mieszanych) jest proponować podział rachunku co drugiej kobiecie. Przyjmując, że dla ciągu dalszego ich relacji ta decyzja jest istotna, średnio jedynie jedna na cztery kolacje zakończy się sukcesem. Można poprawić ten wynik?
Znaczenie mają normy społeczne, które ułatwiają podejmowanie decyzji w warunkach niepewności co do oczekiwań drugiej strony. Wybitny japoński ekonomista Masahiko Aoki (Uniwersytet Stanfordzki) opisał ten mechanizm w kontekście wyników gier rozgrywanych wielokrotnie. „Gra” z podziałem rachunku rozgrywana jest codziennie przez setki par na całym świecie. Gdy mamy do dyspozycji wyniki dla coraz większej liczby rozgrywek, jasne staje się, jakich oczekiwań możemy… oczekiwać. Oczywiście normy nie muszą być identyczne w każdym kraju czy kręgu kulturowym, ale szanse na sukces można znacząco podciągnąć w górę, aktualizując po kolejnych randkach swoje oczekiwania co do obowiązującej w danej kulturze normy społecznej.
Skorzystaj z promocyjnej subskrypcji
już od 9,90 zł za pierwszy miesiąc.
Zyskaj dostęp do treści.
Możesz anulować w dowolnym momencie.
Skorzystaj z promocyjnej subskrypcji
już od 9,90 zł za pierwszy miesiąc.
Zyskaj dostęp do treści.
Możesz anulować w dowolnym momencie.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.