Nie opóźniać prac nad Funduszem Odbudowy

Do wspomagających swe gospodarki działań władz krajowych UE oraz ich banków centralnych, w związku z epidemią koronawirusa COVID-19, organy Unii Europejskiej – Komisja (KE) i Rada Europejska – dołączyły dopiero w kwietniu 2020 r. Nie była to więc szybka reakcja, a ponadto nie zaproponowano skoordynowanych, paneuropejskich programów i regulacji w sferze zdrowia oraz gospodarki. Eurogrupa wyraziła wówczas tylko wolę wspólnych decyzji i zwiększenia solidarności europejskiej wobec pandemii. Rzeczywistych działań nie podjęto zresztą do dziś. Programy gospodarcze stymulacji monetarnej i fiskalnej dokonywane są nadal jedynie przez banki centralne i rządy krajów członkowskich.

Dopiero 27 maja KE wystąpiła z propozycją nowych form pomocy – utworzenia Next Generation EU, instrumentu, który towarzyszyłby Wieloletnim Ramom (Perspektywom) Finansowym na lata 2021–2027 (WRF). Dwa miesiące później, po kolejnym nadzwyczajnym szczycie organów unijnych z 18–20 lipca, Rada Europejska osiągnęła istotny kompromis polityczny i finansowy. Postanowiono w sposób jednomyślny, iż mechanizm Next Generation EU poprzez specjalny Fundusz Odbudowy zapewni odbudowę europejskich gospodarek będących już wówczas w głębokiej recesji. Środki na ten cel – 750 mld euro – w formie dotacji i pożyczek mają być przeznaczone na finansowanie przedsięwzięć w dziedzinach „przyszłości”, czyli m.in.: transformację ekologiczną i cyfrową, przeciwdziałanie społeczno-gospodarczym skutkom kryzysu, w tym bezrobocia wśród młodych ludzi, badania naukowe i pomoc partnerom UE.