Pracownik nie dostanie zasiłku, gdy w trakcie choroby prowadzi firmę

Wykonywanie przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w trakcie pozostawania na zwolnieniu lekarskim czynności związanych z tą działalnością powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego.

Ubezpieczony Piotr D. w okresie pobierania świadczeń w postaci zasiłku chorobowego od 20 sierpnia 1998 r. rozpoczął prowadzenie na zasadach pozarolniczej działalności gospodarczej firmy wielobranżowej P.

We wskazanym okresie skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wyrażał zgodę na pobranie pieniędzy z banku, podpisywał czeki. Wszystkie czynności związane z prowadzeniem zakładu pracy wykonywał osobiście.

Decyzją z 22 stycznia 2001 r. ZUS orzekł, że Piotr D. niesłusznie pobrał zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy w okresie od 20 sierpnia 1998 r. do 16 grudnia 1998 r.

Piotr D. odwołał się od powyższej decyzji do sądu.

Sąd okręgowy zmienił decyzję ZUS i ustalił, iż Piotr D. był uprawniony do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy wskazany w zaskarżonej decyzji.

ZUS zaskarżył wyrok sądu okręgowego.

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko organu rentowego, iż od 20 sierpnia 1998 r. ubezpieczony, wykonując pracę zarobkową na własny rachunek, utracił uprawnienia do zasiłku chorobowego.

Skargę kasacyjną złożył Piotr D.

Sąd Najwyższy ją oddalił. W jego ocenie istota przedmiotowego sporu sprowadza się do konieczności rozstrzygnięcia, czy prowadzenie działalności gospodarczej może stanowić podstawę do pozbawienia prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz obowiązującego pod rządami starej ustawy przepisu art. 18 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 1983 r. nr 30, poz. 143 z późń. zm.). Zgodnie z powołaną regulacją, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zdarzeniem ubezpieczeniowym, z którym omawiana ustawa wiąże powstanie prawa do zasiłku chorobowego, jest przejściowa niezdolność do pracy (wskutek choroby) lub niemożność jej wykonywania (wskutek odosobnienia lub konieczności sprawowania osobistej opieki). Zgodnie z art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. może być on pozbawiony prawa do tego świadczenia, jeśli w czasie orzeczonej niezdolności podejmuje wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystuje zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem.

Z podjętych rozstrzygnięć płynie wniosek, że wykonywanie przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w trakcie pozostawania na zwolnieniu lekarskim czynności związanych z tą działalnością stanowi - poza przypadkiem kontynuowania działalności w okresie hospitalizacji (wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2000 r., II UKN 634/99, OSNAPiUS 2002/2/48) - wykorzystywanie przez nią zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem i jako takie powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego (wyrok Sądu Najwyższego z 3 grudnia 1999 r., II UKN 236/99, OSNAPiUS 2001/7/237).

Opracował: Maciej Kasperowicz