Przedłużenie terminu zwrotu VAT nie podlega zażaleniu

Postanowienie o przedłużeniu terminu do zwrot VAT w związku z przeprowadzaniem czynności sprawdzających nie podlega zażaleniu. Jest to tylko wstępna faza kontroli podatkowej o charakterze w zasadzie formalnym.

W grudniu 2009 r. podatnik złożył deklarację VAT-7 za listopad, w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do bezpośredniego zwrotu w terminie 60 dni w kwocie ponad 150 tys. zł. W lutym 2010 r. pracownicy urzędu skarbowego wszczęli jednak kontrolę podatkową, która miała wykazać, czy zwrot podatku jest zasadny. Ponieważ w trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości, 11 lutego 2010 r. fiskus postanowił przedłużyć 60-dniowy termin zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.

Podatnik wniósł zażalenie, ale organ odwoławczy uznał, że jest to niedopuszczalne. W uzasadnieniu postanowienia dyrektor izby skarbowej wyjaśnił, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W ocenie organu podatkowego oznacza to, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy VAT odbywa się m.in. w ramach procedur przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Fakt ten powoduje konieczność ścisłego stosowania w toku czynności przepisów regulujących procedurę właściwą dla danego rodzaju postępowania. Na postanowienia przedłużające zwrot VAT wydane w czasie kontroli podatkowej nie służy zażalenie.

Ostatecznie spór dotyczący przedłużenia terminu zwrotu podatku trafił na wokandę sądu. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę podatnika. Sąd przypomniał, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, rozumieć należy jako czynności sprawdzające uregulowane w dziale V Ordynacji podatkowej. Wskazując na orzecznictwo, WSA podkreślił, że czynności sprawdzające to wstępna faza kontroli podatkowej o charakterze w zasadzie formalnym. Pozwalają one organowi zorientować się, czy nie zachodzą przesłanki do wszczęcia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. W przypadku postępowania wyjaśniającego w rozumieniu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT organ ma ustalić w ramach prostych czynności weryfikacyjnych, czy dane przedstawione w deklaracji uzasadniają zwrot podatku w żądanej wysokości. W ramach czynności sprawdzających wyposażono organ podatkowy w uprawnienia przedłużenia terminu do zwrotu podatku do czasu zakończenia czynności sprawdzających.

Czynności wyjaśniające dotyczące zwrotu VAT kończą się czynnością materialno-techniczną, tj. zwrotem nadwyżki podatku, albo czynnością procesową, czyli wszczęciem postępowania podatkowego, ewentualnie kontroli podatkowej. Przejście od czynności sprawdzających do innego etapu postępowania kontrolnego, postępowania podatkowego oznaczać musi zakończenie etapu wcześniejszego - czynności sprawdzających. Z chwilą wszczęcia kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego kończy się wstępny etap weryfikacji danych, a tym samym możliwość stosowania przepisów regulujących czynności sprawdzające.

Wyrok WSA w Kielcach z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 619/10, niepublikowany.

Oprac. Aleksandra Tarka