Kronika prawa

Zasady udzielania świadczeń

Rozporządzenie ministra zdrowia z 12 grudnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego Poz. 2376

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Dodano m.in. przepis dotyczący opiekuna medycznego. Jest to osoba, która:

• rozpoczęła przed 1 września 2012 r. i ukończyła zasadniczą szkołę zawodową publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej oraz uzyskała dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie opiekun medyczny lub
• rozpoczęła po 31 sierpnia 2012 r. i ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy oraz uzyskała świadectwo lub dyplom potwierdzający kwalifikacje w zawodzie opiekun medyczny, lub
• ukończyła szkołę policealną publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej oraz uzyskała dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie opiekun medyczny.

Natomiast sekretarka medyczna to osoba, która posiada co najmniej wykształcenie średnie i realizuje zadania zlecone przez lekarza, w tym związane z prowadzeniem dokumentacji medycznej świadczeniobiorcy.

Świadczeniodawca udzielający świadczeń w trybie hospitalizacji, hospitalizacji planowej lub leczenia jednego dnia może, w celu zapewnienia właściwej opieki oraz organizacji pracy, zatrudnić:

• opiekuna medycznego;
• ratownika medycznego;
• sekretarkę medyczną.

Możliwość przywrócenia do pracy

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt P 133/15 Poz. 2377

Omówienie: Trybunał orzekł, że niezgodny z konstytucją jest brak możliwości przywrócenia do pracy osoby zatrudnionej na czas określony, którą zwolniono – z naruszeniem przepisów – w okresie ochrony przedemerytalnej, czyli czterech lat przed nabyciem uprawnienia do emerytury.

Oznacza to, że osoby zatrudnione na czas określony, którym bezprawnie wypowiedziano umowę w okresie ochronnym, mogą domagać się przywrócenia do pracy.

Dziennik Ustaw z 21 grudnia 2018 r.

Informacje o publicznym transporcie zbiorowym

Rozporządzenie ministra infrastruktury z 5 grudnia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu informacji dotyczących publicznego transportu zbiorowego oraz wzorów formularzy do przekazywania tych informacji Poz. 2382

Weszło w życie

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 5 stycznia 2019 r.

Omówienie: W załączniku nr 1 do rozporządzenia określono m.in. zakres informacji dotyczących publicznego transportu zbiorowego przekazywanych marszałkowi województwa przez:

• wójta, burmistrza albo prezydenta miasta,
• zarząd związku międzygminnego,
• prezydenta miasta na prawach powiatu,
• starostę,
• zarząd związku powiatów,
• zarząd związku powiatowo-gminnego,
• zarząd związku metropolitalnego,
• marszałka województwa działającego jako organizator publicznego transportu zbiorowego.

Natomiast w załączniku nr 2 określono m.in. zakres zbiorczej informacji dotyczącej publicznego transportu zbiorowego przekazywanej ministrowi właściwemu do spraw transportu przez marszałka województwa.

Byli wspólnicy spółek osobowych

Ustawa z 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego Poz. 2385

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Dodano przepis, zgodnie z którym wyłączona zostaje możliwość stosowania rozszerzonej wykonalności tytułu egzekucyjnego w odniesieniu do byłych wspólników wszystkich spółek osobowych. W konsekwencji zatem zostaje im przywrócone prawo dostępu do sądu oraz prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej.

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe

Obwieszczenie marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 29 listopada 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych Poz. 2386

Opłaty za usunięcie drzew i krzewów

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt K 34/16 Poz. 2388

Omówienie: Trybunał uznał za zgodny z konstytucją przepis ustawy – Prawo ochrony środowiska, przewidujący, że wpływy z opłat za usunięcie drzewa lub krzewu oraz określonych kar, o których mowa w ustawie o ochronie przyrody – zamiast przypadać województwu – w 35 proc. stanowią przychód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a w 65 proc. funduszu wojewódzkiego ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Odnawialne źródła energii

Obwieszczenie marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 29 listopada 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odnawialnych źródłach energii Poz. 2389

Zasady dotyczące stosowania stawek VAT

Ustawa z 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług Poz. 2392

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Wyższe stawki podatku od towarów i usług – podstawowa 23 proc. oraz obniżone 8 proc., 7 proc. (rolnicy) i 4 proc. (usługi taksówek) – będą obowiązywać tak długo, aż osiągnięte zostaną odpowiednie poziomy deficytu finansów publicznych oraz długu publicznego. Gdy oba te warunki zostaną spełnione, to stawki będą obniżone – odpowiednio – do 22 proc., 7 proc., 6,5 proc. i 3 proc.

Dziennik Ustaw z 27 grudnia 2018 r.

Zawieszenie podatku od sprzedaży detalicznej

Ustawa z 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej Poz. 2402

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Podatek od sprzedaży detalicznej został zawieszony do końca 2019 r.

Płyn do papierosów elektronicznych

Ustawa z 22 listopada 2018 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym Poz. 2404

Weszło w życie

31 grudnia 2018 r.

Omówienie: Nowelizacja przedłużyła okres obowiązywania zerowej stawki akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych oraz wyroby nowatorskie do 30 czerwca 2020 r. Pierwotnie termin zakończenia okresu obowiązywania zerowej stawki wyznaczony był na dzień 31 grudnia 2018 r. Zmiana terminu zapewnić ma adresatom dodatkowy czas na dostosowanie się do nowej regulacji, np. na uzyskanie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego oraz przygotowanie się do oznaczania wyrobów znakami akcyzy.

Ponadto do 30 czerwca 2020 r. przedłużono również termin spełnienia obowiązku oznaczania legalizacyjnymi znakami akcyzy płynu do papierosów elektronicznych oraz wyrobów nowatorskich, wyprodukowanych na terytorium kraju, nabywanych wewnątrzwspólnotowo lub importowanych – przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej opodatkowanie tych wyrobów.

Egzekucja świadczeń alimentacyjnych

Ustawa z 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych Poz. 2432

Wejdzie w życie

po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 11 stycznia 2019 r., z wyjątkiem przepisów wchodzących w życie w innych terminach

Omówienie: Wprowadzono zmiany m.in. w kodeksie postępowania cywilnego. Wprowadzono zasadę, że wolne od egzekucji jest jedynie 50 proc. kwot diet przysługujących z tytułu podróży służbowych, jeżeli egzekucja ma na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Podwyższono wysokość grzywny wymierzanej przez komornika pracodawcy, który nie wykonuje obowiązków związanych z egzekucją świadczeń alimentacyjnych od zatrudnionego przez niego pracownika – z 2 tys. zł do 5 tys. zł. Grzywna taka będzie obligatoryjnie ponawiana w razie dalszego uchylania się przez pracodawcę od wykonywania powyższych obowiązków.

Wprowadzono również zmiany w kodeksie pracy. Dopuszczenie dłużnika alimentacyjnego do pracy bez potwierdzenia umowy na piśmie lub płacenie mu pensji „pod stołem” będzie zagrożone grzywną od 1,5 tys. zł do 45 tys. zł. Analogicznej karze grzywny będzie podlegał również ten kto, wbrew obowiązkowi wypłaca wynagrodzenie wyższe niż wynikające z umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi wobec którego toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, z pewnymi wyjątkami. Przykładowo, zmiany w kodeksie pracy zaczną obowiązywać od 1 grudnia 2020 r.

Dziennik Ustaw z 28 grudnia 2018 r.

Ujednolicenie przepisów dotyczących VAT

Ustawa z 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług Poz. 2433

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Nowelizacja implementuje unijne dyrektywy. Dyrektywa 2016/1065 wymaga uproszczenia i ujednolicenia przepisów dotyczących VAT, mających zastosowanie do bonów na towary lub usług emitowanych po 31 grudnia 2018 r. W tym celu nowelizacja wprowadziła m.in. definicje: bonu, bonu jednego przeznaczenia i bonu różnego przeznaczenia. Natomiast dyrektywa 2017/2455 wymaga zmniejszenia kosztów i uciążliwości związanych z rozliczaniem VAT od usług elektronicznych świadczonych na rzecz konsumentów z innych niż Polska państw członkowskich UE. W tym celu wprowadzono próg w kwocie 10 000 euro, odnoszący się do rocznej wartości netto usług elektronicznych świadczonych unijnym konsumentom spoza Polski, do wysokości którego podatnicy będą mogli rozliczać VAT z tytułu takich usług według reguł obowiązujących dla transakcji krajowych.

Szczególne zasady gospodarki finansowej

Ustawa z 9 listopada 2018 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019 Poz. 2435

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Jest to tzw. ustawa okołobudżetowa. Wzorem ustaw z lat poprzednich akt ten wprowadza szczególne zasady gospodarki finansowej, które mają obowiązywać epizodycznie, wyłącznie na potrzeby realizacji ustawy budżetowej na 2019 r. Rozwiązania przyjęte w ustawie dotyczą m.in. doskonalenia zawodowego nauczycieli, przeznaczenia środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, realizowania przedsięwzięć z „Programu modernizacji policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa” czy zmian w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym.

Podatek od środków transportowych

Rozporządzenie ministra finansów z 13 grudnia 2018 r. w sprawie wzoru deklaracji na podatek od środków transportowych Poz. 2436

Weszło w życie

1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Załącznik nr 1 do rozporządzenia zawiera wzór deklaracji na podatek od środków transportowych (DT-1). Deklarację tę składa się do 15 lutego każdego roku podatkowego, jak również w terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie bądź wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub zmiany miejsca zamieszkania albo siedziby.

Natomiast w załączniku nr 2 do omawianego rozporządzenia określono wzór załącznika do deklaracji DT-1 (DT-1/A).

Dziennik Ustaw z 31 grudnia 2018 r.

Obniżka akcyzy na energię elektryczną

Ustawa z 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw Poz. 2538

Weszło w życie

z dniem ogłoszenia, z mocą od 1 stycznia 2019 r.

Omówienie: Nowelizacja obniżyła akcyzę na energię elektryczną i zmieniła stawki opłaty przejściowej, co ma zapobiec podwyżkom cen prądu w 2019 r. Zakłada też ustalenie od początku 2019 r. cen energii na poziomie taryf i umów obowiązujących 30 czerwca 2018 r. Różnicę między ceną sprzedaży a ceną rynkową – obliczoną przez ministra energii w rozporządzeniu – sprzedawcy energii mają otrzymywać z Funduszu Wypłaty Różnicy Cen.

Umowy na dostawy w 2019 r., o ile zakładają wzrost cen w stosunku do poprzedniej umowy danego podmiotu, do 1 kwietnia 2019 r. będą musiały być skorygowane do poziomu z połowy 2018 r. z mocą od 1 stycznia 2019 r.

Sprzedawcy, którzy w 2019 r. kupią energię na rynku drożej, niż ustalona cena sprzedaży będą otrzymywać bezpośredni zwrot utraconego przychodu z tworzonego przez ustawę Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny. Sposób zwrotu określi minister energii w rozporządzeniu, używając średnoważonej ceny rynkowej energii. ©℗

krzysztof.tomaszewski@infor.pl