Rozporządzenie ministra finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień 1

Rozdział 1

Przepisy ogólne

wParagraf pierwszy rozporządzenia definiuje zakres przedmiotowy rozporządzenia, wskazując, że zawiera ono specyfikację towarów i usług, dla których właściwe jest zwolnienie od VAT, oraz warunki jego stosowania.

wTen paragraf zawiera krótki słownik, w którym zostało doprecyzowane, że na potrzeby stosowania przepisów tego aktu prawnego podmiotami są osoby prawne, fizyczne, a także jednostki niemające osobowości prawnej. Podkreślić trzeba, że prawodawca nie definiuje w szczególny sposób pojęcia "podatnik". Ponadto wskazane zostało, że cele publiczne i religijne to cele religijne określone w statucie lub innym akcie wewnętrznym organizacji pożytku publicznego oraz zgodne z prawem cele pozostające w sferze publicznej zadania z zakresu:

1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób i zadania wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

2) działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;

3) działalności charytatywnej;

4) podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;

5) działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego;

6) ochrony i promocji zdrowia;

7) działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;

8) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;

9) działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;

10) działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym;

11) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;

12) działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;

13) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;

14) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;

15) wypoczynku dzieci i młodzieży;

16) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;

17) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;

18) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;

19) turystyki i krajoznawstwa;

20) porządku i bezpieczeństwa publicznego;

21) obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

22) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;

23) ratownictwa i ochrony ludności;

24) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;

25) upowszechniania i ochrony praw konsumentów;

26) działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;

27) promocji i organizacji wolontariatu;

28) pomocy Polonii i Polakom za granicą;

29) działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;

30) promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;

31) działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;

32) przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym;

33) działalności na rzecz organizacji pozarządowych w zakresie określonym w pkt 1-32.

Rozdział 2

Zwolnienia od podatku oraz szczegółowe warunki stosowania tych zwolnień

wW przepisach tego paragrafu minister zamieścił obszerny katalog zwolnień, z których część stanowi wyraźne uzupełnienie listy zwolnień zawartej w ustawie o VAT.

wDo tej kategorii zaliczyć należy w szczególności usługi medyczne, a dokładniej usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez uczelnie medyczne. Jest to poszerzenie zakresu podmiotowego zarysowanego w ustawie na uczelnie medyczne.

wZ usługami medycznymi powiązane jest zwolnienie, jakie minister wprowadza dla usługi turnusów rehabilitacyjnych oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych - tutaj również prawodawca poszerzył zakres podmiotowy zwolnienia.

wPodobną funkcję jak przy zwolnieniach dotyczących opieki medycznej (poszerzanie zwolnienia z ustawy) pełnią zwolnienia zapisane w pkt 9-11 obejmujące usługi związane z zamieszkaniem, a wykonywane na rzecz osób niebędących członkami spółdzielni oraz w przypadku funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej. Zakres przedmiotowy takich zwolnień jest adekwatny do ustawowego zwolnienia właściwego dla spółdzielni mieszkaniowych.

wPodobne znaczenie (funkcję) mają zapisane w pkt 13 i 14 usługi edukacyjne - tutaj również występuje poszerzenie zwolnienia ustawowego, z tą jednak różnicą, że ma ono charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy (pkt 13) lub uwzględnia źródło finansowania usługi (pkt 14) - środki publiczne.

wW odniesieniu do tego ostatniego prowadzone są spory o to, co należy rozumieć przez pojęcie finansowania ze środków publicznych. Obecnie dominuje pogląd, że warunek jest wypełniony również wówczas, gdy płatność za szkolenie dla uczestników pokrywana jest w odpowiedniej części ze środków publicznych. [ramka]

Środkami publicznymi są:

1) dochody publiczne;

2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);

3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;

4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:

a) ze sprzedaży papierów wartościowych,

b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,

c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,

d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,

e) z innych operacji finansowych;

5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.

Oczywiście, aby zwolnienie miało zastosowanie, niezbędne jest, aby przedmiotowo usługi spełniały warunki zaliczenia ich do świadczeń w zakresie kształcenia zawodowego.

Do szeroko rozumianej grupy usług edukacyjnych zwolnionych od VAT dołączają, poprzez przepisy komentowanego rozporządzenia, usługi obozów, kolonii lub usługi o podobnym charakterze. Tutaj prawodawca wprowadza podwójne kryterium podmiotowe, bo wskazuje zarówno na świadczącego (szkoły i inne jednostki objęte ustawą o systemie oświaty), jak i adresata: dzieci i młodzieży z tych szkół i jednostek, które organizują wypoczynek.

Z ustawowym zwolnieniem w zakresie wynajmu i wydzierżawiania nieruchomości powiązane jest, zapisane w pkt 3 ust. 1 komentowanego rozporządzenia, zwolnienie usług zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi na zlecenie. Do kategorii zwolnień związanych z nieruchomościami należy zaliczyć - zamieszczone w pkt 2 - dotyczące dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Zwolnienie takie wpisuje się w politykę fiskalną uwzględniającą ograniczenie obciążenia fiskalnego w VAT działalności rolniczej.

Ze zwolnienia na zwolnienie przenoszone są te, które dotyczą usług świadczonych pomiędzy:

a) jednostkami budżetowymi,

b) samorządowymi zakładami budżetowymi,

c) jednostkami budżetowymi i samorządowymi zakładami budżetowymi.

Tradycyjnie już zwolnieniem nie są objęte usługi komunalne i komunikacji miejskiej świadczone pomiędzy takimi podmiotami.

Odrębną grupę stanowią zwolnienie w imporcie, przy czym dotyczą one szczególnej kategorii towarów, bo objętych szczególnym procedurami celnymi, w ramach których nie powstał obowiązek uiszczenia cła, paliw zużywanych do napędzania środka transportu, w standardowych zbiornikach których zostały przywiezione oraz import towarów przez instytucje lub organy UE, mające siedzibę lub przedstawicielstwo na terytorium kraju - do celów służbowych tych instytucji lub organów.

Duży blok zwolnień (chociaż umieszczonych w różnych częściach komentowanego paragrafu) dotyczy działalności społecznie pożytecznej, dobroczynnej - czyli cele publiczne i religijne.

Dotyczą one zarówno samej zbiórki środków (podwyższona opłata telekomunikacyjna i organizacja imprez połączonych ze zbiórką), jak i dostawy towarów dokonywanej przez organizację pożytku publicznego, jeżeli towary te zostały nabyte przez tę organizację pożytku publicznego:

a) w drodze darowizny otrzymanej w związku z prowadzoną przez organizację pożytku publicznego zbiórką towarów, z przeznaczeniem na realizację celów publicznych i religijnych,

b) za środki pieniężne pochodzące z ich zbiórki prowadzonej przez organizację pożytku publicznego, z przeznaczeniem na realizację celów publicznych i religijnych.

W każdym przypadku takiej działalności prawodawca wyłączył zwolnienie, jeżeli przedmiotem świadczenia są towary akcyzowe.

Dla tych świadczeń minister finansów zapisał w komentowanym paragrafie dodatkowe warunki, jakie muszą być spełnione dla zastosowania zwolnienia.

wPrzepisy komentowanego paragrafu wprowadzają zwolnienie dla importu towarów, które będąc wprowadzanymi na obszar UE w Polsce, nie są przeznaczone do wykorzystywania w kraju, lecz mają być wywiezione w ramach WDT do innego państwa Wspólnoty. Regulacja taka wpisuje się w unijną zasadę opodatkowania świadczeń w państwie konsumpcji i ma na celu eliminowanie dodatkowych uciążliwości i obciążeń fiskalnych w państwie, w którym nie następuje wykorzystanie towaru.

wW komentowanych przepisach zawarte są wymogi formalne, których wypełnienie jest konieczne do zastosowania zwolnienia, a które potwierdzają, że towar ma być i był przedmiotem WDT (rozliczenie po dokonaniu wywozu).

wZ analogicznych regulacji korzystają polscy podatnicy, którzy importują towar do innego państwa UE, by następnie przemieścić go do Polski (dość powszechna procedura: import do Hamburga i przemieszczenie wewnątrzwspólnotowe do Polski).

wParagraf zawiera szczególne, podmiotowe zwolnienie wynikające z realizacji zobowiązań Polski jako członka NATO. Dotyczy ono importu towarów dokonywanego zarowno przez instytucje wojskowe, jak i personel. Zwolnieniem objęta jest również dostawa towarów w barach, mesach i kantynach placówek wojskowych tworzonych w Polsce na podstawie umów międzynarodowych, a wskazanych w przepisach tego paragrafu.

wW komentowanym paragrafie wprowadzone zostało zwolnienie dla WNT towarów wprowadzanych do składu celnego. Przepis wymienia dodatkowe warunki, jakie muszą być zastosowane dla właściwości zwolnienia, w szczególności cel, jakim jest zbycie tych towarów w składzie celnym podatnikowi VAT.

Rozdział 3

Przepisy przejściowe i przepis końcowy

wRozporządzenie obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.

TOWARY BĘDĄCE PRZEDMIOTEM IMPORTU, PRZEZNACZONE NA ZAOPATRZENIE BARÓW, MES I KANTYN KWATERY ORAZ BARÓW, MES I KANTYN CENTRUM SZKOLENIA SIŁ POŁĄCZONYCH W BYDGOSZCZY ZLOKALIZOWANYCH NA JEGO TERENIE

Lp.	Rodzaj	Kod CN	Ilość
1	2	3	4
1	Piwo otrzymywane ze słodu	2203 00	35 000 litrów miesięcznie
2	Wina i wyroby winiarskie:
	1) wino ze świeżych winogron włącznie z winami wzmocnionymi	ex 2204
	2) wermut i pozostałe wina ze świeżych winogron aromatyzowane roślinami lub substancjami aromatycznymi	2205	25 000 litrów miesięcznie
	3) pozostałe napoje fermentowane (np. cydr (cidr), perry i miód pitny)	ex 2206 00
3	Wyroby spirytusowe:
	1) alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu 80% obj. lub większej	2207 10 00
	2) alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódki, likiery i pozostałe napoje spirytusowe	2208	10 000 litrów miesięcznie
4	Wyroby tytoniowe:
	1) cygara, nawet z obciętymi końcami, cygaretki i papierosy, z tytoniu lub namiastek tytoniu	2402	600 000 sztuk miesięcznie
	2) tytoń do palenia, nawet zawierający namiastki tytoniu w każdej proporcji	2403 11 00, 2403 19	200 kg miesięcznie
5	Pozostałe towary w ilościach zapewniających bieżącą działalność barów, mes i kantyn, prowadzonych przez Kwaterę lub Centrum Szkolenia Sił Połączonych w Bydgoszczy, zlokalizowanych na jego terenie

Przypisy

1) Minister finansów kieruje działem administracji rządowej finanse publiczne na podstawie p ar. 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania ministra finansów (Dz.U. nr 248, poz. 1481).

2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2013 r. poz. 247 i 362), które w zakresie dotyczącym zwolnień od podatku oraz warunków stosowania tych zwolnień traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 35, 1027 i 1608).

Załącznik do rozporządzenia ministra finansów z 20 grudnia 2013 r. (poz. 1722)